Umiejętności społeczne – Program zajęć rewalidacyjnych

Program zajęć rewalidacyjnych rozwijających kompetencje społeczne

Forma pracy:

indywidualna

Metody i techniki pracy:

  1. Elementy Treningu Umiejętności Społecznych
  2. Założenia Teorii Umysłu
  3. Wideomodelowanie
  4. Obrazkowe historyjki społeczne
  5. Elementy Dramy
  6. Elementy Arteterapii
  7. Uczenie sytuacyjne

Środki  terapeutyczne:

  1. Gry edukacyjne
  2. Karty pracy
  3. Karty emocji
  4. Zdjęcia przedstawiające ludzi w różnych sytuacjach społecznych         
  5. Płyty DVD ze scenkami społecznymi
  6. Dialogi, komiksy
  7. Historyjki obrazkowe

Ogólne założenia programu

Głównym celem zajęć jest rozwijanie wiedzy i umiejętności związanych z rozumieniem sytuacji społecznych zachodzących w klasie oraz wypracowanie strategii postępowania w różnorodnych sytuacjach trudnych dla ucznia. Kluczowym elementem będzie generalizacja umiejętności poprzez wdrażanie poznanych strategii w codziennym życiu klasowym.

Opierając się na obserwacji dziecka w różnych sytuacjach społecznych, wybrano 5 celów głównych. Są to aspekty umiejętności społecznych, które są trudne dla ucznia. Jednocześnie są one niezbędne do podniesienia jakości relacji rówieśniczych ucznia i jego kolegów.

Cele ogólne:

  1. Rozwijanie samoświadomości, wiedzy na temat swoich zainteresowań, mocnych stron.
  2. Rozwijanie umiejętności inicjowania i podtrzymywania kontaktów interpersonalnych z rówieśnikami.
  3. Rozwijanie umiejętności odmawiania i spokojnego przyjmowania odmowy.
  4. Wspieranie rozwoju rozpoznawania własnych stanów emocjonalnych oraz wyrażania ich w sposób akceptowany społecznie.
  5. Rozwijanie umiejętności dostrzegania i rozumienia stanów emocjonalnych innych osób.

Cele szczegółowe:

Ocena postępów i ewaluacja

Ocena postępów i ewaluacja skuteczności podejmowanych działań będzie odbywać się raz na okres edukacyjny (styczeń, czerwiec). Przedmiotem ewaluacji będzie wykorzystywanie przez ucznia poznanych strategii w codziennych sytuacjach rówieśniczych. Ocena postępów zostanie dokonana poprzez obserwację bezpośrednią ucznia oraz analizę kart pracy. Dodatkowo, w celu uzyskania pełniejszego obrazu funkcjonowania w klasie, zostaną przeprowadzone wywiady z wychowawcą i z wybranymi nauczycielami uczącymi w klasie.

Ewaluacja obejmuje badanie wstępne – wrzesień, badania okresowe (styczeń, czerwiec). Na podstawie analizy wyników zostanie sporządzony raport końcowy.

Narzędzia ewaluacji:

  • Arkusz obserwacji (załącznik 1)
  • Kwestionariusz rozmowy z wychowawcą, nauczycielem (załącznik 2)

Oczekiwane efekty:

  1. Uczeń będzie częściej inicjował kontakt z rówieśnikami w sposób akceptowany społecznie.
  2. Uczeń będzie spędzał przerwę z kolegami z klasy, prowadził rozmowy.
  3. Uczeń będzie lepiej panował nad swoim zachowaniem w sytuacjach trudnych.
  4. Uczeń zaakceptuje odmowę kolegów i koleżanek w różnych sytuacjach społecznych.
  5. Uczeń będzie rozumiał różne sytuacje społeczne, będzie potrafił się w nich odnaleźć.
Pobierz materiał z załącznikami

 Literatura:

  1. D. Mannix, Kształtowanie umiejętności społecznych u dzieci z trudnościami wychowawczymi
  2. L. Reddy, Rozwijanie umiejętności społecznych dziecka
  3. C. Gray, Nowe historyjki społeczne
  4. M. Młynarska, Autyzm w ujęciu psycholingwistycznym. Terapia dyskursywna a teoria umysłu
  5. U. Jaśkiewicz, B. Koleśnik, G. Popilowska, J. Zielińska-Stefaniak, D. Bełdowski, Podręcznik metodyczny dla prowadzących Trening Umiejętności Społecznych
  6. A. Hopkins, Co oni mówią? Co oni myślą?

Autorka: Dominika Jakubiak 

źródło: pedagogika-specjalna.pl

Zespół Aspergera – konspekt zajęć

Konspekt zajęć z uczniem z zespołem Aspergera

Obszar tematycznyKształcenie specjalne i integracyjne
Typ zasobuScenariusze
TytułKonspekt zajęć z uczniem z zespołem Aspergera
Etap edukacyjnyII etap edukacji
OpisTemat zajęć: Rozwijanie motywacji do porozumiewania się z innymi ludźmi, komunikowania im swoich potrzeb, a także stanów emocjonalnych i nastroju.

2. Czas realizacji: 45 minut
3. Uczestnik: Uczeń klasy IV, zespół Aspergera.
4. Cele:
·Rozwijanie umiejętności rozpoznawania, a także nazywania emocji swoich i innych ludzi
·Doskonalenie umiejętności komunikowania się
·Ćwiczenie koncentracji uwagi
·Rozwijanie umiejętności wartościowania zachowań
·Rozwijanie umiejętności współpracy z innymi ludźmi Kształtowanie umiejętności właściwego nawiązywania kontaktu z nauczycielem Wzbudzanie wiary we własne siły i wartości
·Dążenie do wytworzenia pozytywnej więzi emocjonalnej z uczniem
5. Metody pracy: elementy metody integracji sensorycznej, arteterapia.
6. Formy pracy: indywidualna
7. Środki dydaktyczne: woreczki, balon, karty z „buźkami”, karty i zdjęcia z twarzami różnych ludzi, instrumenty, kredki, farby, papier.
8. Przebieg zajęć:
a) Przywitanie ucznia.
b) Uzupełnienie karty z „buźką” polegające na narysowaniu aktualnego samopoczucia (np. buźka uśmiechnięta, smutna, zdenerwowana itp.).
c) Rozmowa na temat uczuć:
·Co to są uczucia?
·Jakie znasz rodzaje uczuć?
·Czy inni ludzie posiadają uczucia?
·Czy zwracasz uwagę na uczucia innych ludzi?
d) Rozpoznawanie i nazywanie uczuć na podstawie kart i zdjęć z twarzami ludzi.
e) Zabawy, które pomagają rozładować napięcie: Uczeń wykonuje polecenia nauczyciela:
·podskakuj jak piłeczka
·maszeruj jak robot nadmuchaj balonik
·ulep z papieru kulę i rzuć ją do celu
·unieś ciężki worek
·zatańcz jak baletnica, wymachuj rękami
·zrób trzy skłony
f) Kończenie zdań:
·Jestem nieszczęśliwy, gdy……………………………………….. ·Jestem zły, gdy………………………………………………………… Czuję się szczęśliwy, gdy…………………………………………….. ·Boję się, gdy……………………………………………………………….. Cieszę się, gdy……………………………………………………………… ·Smucę się, gdy…………………………………………………………….. ·Jestem znudzony gdy………………………………………………….. g) Rozmowa nauczyciela z dzieckiem na ta temat: jak można rozładować gniew i złość w sposób bezpieczny dla siebie a także innych ludzi, co można zrobić z nieprzyjemnymi uczuciami. Uczeń podaje swoje propozycje, natomiast nauczyciel dodaje kolejne możliwości i rozwiązania.
h) Wygrywanie emocji na instrumentach: uczeń wybiera instrument, który jego zdaniem odda aktualny nastrój i emocje, dostosowuje głośność grania do siły emocji.
I) Malowanie emocji: dziecko dowolną techniką tworzy obrazek przedstawiający przeżywane przez siebie aktualnie emocje.
j) Zakończenie: uzupełnienie karty z „buźką” , przedstawienie aktualnych emocji i nastroju.
k) Pożegnanie ucznia.
AutorEwa Podgórzak, religia, Szkoła Podstawowa nr 1 w Siemiatyczach
Zgłoszone przezEwa Podgórzak, religia, Szkoła Podstawowa nr 1 w Siemiatyczach

źródło: crtd.wrotapodlasia.pl

Konspekt zajęć rewalidacyjnych dla ucznia z autyzmem

Konspekt zajęć rewalidacyjnych dla ucznia z autyzmem

Konspekt zajęć rewalidacyjnych

Nauczyciel: mgr Agnieszka Wużyńska

Czas trwania: 60 min

Temat: Uczę się poprzez zabawę.

Cel główny: Aktywizowanie i wspomaganie wszechstronnego rozwoju dziecka

Cele operacyjne
Dziecko:
– rozumie i potrafi wykonywać zaplanowane zadania
– ćwiczy sekwencyjność poprzez działanie według określonego schematu

Cele rewalidacyjne
1.Usprawnianie koordynacji wzrokowo-ruchowej

Dziecko:
– potrafi rysować w szablonie
– potrafi kolorować w szablonie
– potrafi łączyć punkty tworzące szlaczki

2. Usprawnianie manualne

Dziecko:
–  potrafi odkręcać i otwierać pojemniki
–  potrafi ugniatać i wałkować plastelinę
– potrafi włożyć kredki do pudełka

3. Usprawnianie samoobsługi

Dziecko:
– potrafi zapinać i odpinać guziki
– potrafi zapinać i rozpinać zamek

4. Kształtowanie spostrzegawczości

Dziecko:
–  potrafi posegregować talerze wg wielkości
–  potrafi posegregować kredki wg koloru
–  potrafi rozpoznać kształt i kolor
–  potrafi ułożyć obrazki wg kolejności wzrastającej

5. Kształtowanie umiejętności logicznego myślenia

Dziecko:
– potrafi rozwiązać zagadkę
– potrafi ułożyć obrazek zgodnie z kolejnością chronologiczną

6. Wyrabianie umiejętności podejmowania decyzji
– uczeń potrafi dokonać wyboru

7. Usprawnianie ruchowe

Dziecko:
– potrafi ćwiczyć z drążkiem
– potrafi utrzymać równowagę
– potrafi złapać i rzucać piłką

Metody pracy: słowne, praktycznego działania

Forma pracy: indywidualna

Pomoce dydaktyczne: słoiki do odkręcania, kostka edukacyjna, talerze, plastelina, szablony, gąbka, mazaki, płyty CD, gazety, karty do gry, produkty spożywcze, środki czystości, nożyce, farby, klej, patyczki do uszu, kubek, gumka do gumowania, obrazki – zdjęcia przedstawiające czynności, figuraki,  kredki w pudełku,  drążek, piłka, materac, koszyczki

Przebieg zajęć

1. Przywitanie.
2. Wykonywanie pracy plastycznej. Wałkowanie plasteliny, naklejanie na kontur obrazka.
3. Rysowanie figur w szablonie, kolorowanie.
4. Łączenie kropek tworzących szlaczek.
5. Odkręcanie i otwieranie pojemników z niespodzianką.
6. Zapinanie i rozpinanie zamka.
7. Rozpinanie i zapinanie guzika.
8. Segregowanie talerzy wg wielkości: duże, małe.
9. Określanie preferencji na podstawie konkretnych przedmiotów.
10. Rozwiązywanie prostych zagadek.
11. Układanie obrazków wg planu.
12. Pokazywanie różnego zastosowania tych samych przedmiotów. Rysowanie kredkami, segregowanie kredek wg koloru, wkładanie do pudełka.
13. Ćwiczenia gimnastyczne. Chodzenie z drążkiem, rzucanie piłką, robienie kotka.
14. Wybór jednego z ćwiczeń:
– dobieranie figur do obrazka( figuraki)
– układanie obrazków wg kolejności wzrastającej.
15. Nagrodzenie i pochwała dziecka.
16. Pożegnanie.

Przebieg zajęć

1. Dziecko  wita się z nauczycielem, wyciąga plastelinę, wałkuje dłońmi i wykleja gałązki bazi. Składa do koszyczka i odkłada koszyczek.

2. Uczeń rysuje od szablonu trójkąty, kwadraty, owale, koloruje jedną z wybranych figur.

3. Dziecko łączy kropeczki tworzące szlaczek. Końcowy punkt jest odsłaniany po narysowaniu do niego kreski. Zmazywanie mazaka gąbką.

4. Dziecko odkręca i otwiera pojemniki, w których ukryta jest niespodzianka.

5. Dziecko rozpina i zapina zamek.

6. Dziecko rozpina i zapina guzik.

7. Dziecko segreguje talerze do dwóch koszyczków na małe i duże.

8. Dziecko na przemian z nauczycielem zadają sobie zagadki:
– nożyczki, gumka, farby, patyczek do uszu, kubek.

9. Dziecko układa zdjęcia – robienie kanapki wg kolejności chronologicznej.

10. Dziecko:
– rysuje kredkami
– segreguje kredki na trzy kolory
– wkłada do pudełka.

11. Dziecko:
– porusza się po sali z drążkiem pomiędzy pachami
– prostuje grzbiet unosząc nogi
– rzuca i łapię piłkę leżąc na materacu.

12. Dziecko dokonuje wyboru jednego z ćwiczeń:
– dobiera figury do obrazka
– układa obrazki wg kolejności wzrastającej.

13. Dziecko porządkuje miejsce pracy.

14. Dziecko żegna się z nauczycielem.

Konspekt zajęć rewalidacyjnych opracowała Agnieszka Wużyńska

źródło: pedagogika-specjalna.pl

Rozwijanie kompetencji społecznych – konspekt zajęć rewalidacyjnych

Konspekt zajęć rewalidacyjnych

Temat: Rozwijanie kompetencji społecznych  – Uczymy się rozpoznawać i wyrażać uczucia.

Cel: Kształtowanie umiejętności rozpoznawania i wyrażania uczuć

Forma pracy: indywidualna

Przebieg zajęć
  1. Powitanie ucznia i zadanie pytania: Jak się dzisiaj czujesz?
  2. Narysuj, w jakim jesteś nastroju.
    Uczeń otrzymuje kartkę z konturem  twarzy. Jego zadaniem jest narysować na niej swój nastrój.
  3. Rozmowa o uczuciach.
    Nauczyciel pokazuje uczniowi ilustracje twarzy przedstawiające różne uczucia, np. smutnych, wesołych, zdziwionych,  przestraszonych, wycięte z czasopism. Zadaje uczniowi pytania:
    – Jak się czują osoby na zdjęciach? Jaki mają nastrój?
  4. Tworzenie kolażu.
    Uczeń otrzymuje dużą kartkę papieru podzieloną na pół. W jednej części nakleja ilustrację wesołej twarzy, a w drugiej części kartki – smutnej.
    Nauczyciel pyta: Jak myślisz, co mogło się tym osobom przydarzyć? Dlaczego one się tak czują?
    Następnie uczeń szuka w czasopismach zdjęć, obrazków ilustrujących hipotetyczne przyczyny danego nastroju (smutnego i wesołego). Nakleja je wokół twarzy.
  5. Pokaż uczucie.
    Uczeń losuje kartoniki z nazwami uczuć i próbuje za pomocą mimiki przedstawić te uczucia (np. złość, radość, strach, zdziwienie, duma, nuda, smutek).
  6. Historyjka pantomimiczna.
    Nauczyciel uświadamia uczniowi, że człowiekowi mogą towarzyszyć różne uczucia w poszczególnych sytuacjach. Czyta historyjkę, a uczeń pantomimicznie odgrywa wymienione tam uczucia.

Pewnego popołudnia Ewa z Tomkiem siedzieli na tarasie i bardzo się nudzili. Nagle Ewie przypomniało się, że muszą wykonać pracę do szkoły. Dzieci wstały i poszły do parku. Rozglądały się uważnie, szukając roślin do zielnika, który mieli przygotować na lekcję środowiska.

Gdy Ewa z ciekawością pochyliła się, by zerwać piękny kwiat, nagle poczuła bolesne ukłucie i wystraszyła się. Palec bolał ją, więc zawołała do brata: Martwię się, że coś mi się stanie – powiedziała zasmucona. Mogłaś go nie zrywać! Zdenerwował się Tomek. Może to był kwiat chroniony i do tego trujący?! Co teraz zrobimy? – złościł się na siostrę. Nagle palec zaczął maleć, a z nim także cała Ewa. Dzieci były zdziwione takim zjawiskiem, a zwłaszcza zaskoczony był Tomek. Miał się opiekować siostrą, a teraz nie wiedział, co robić, czuł się bezradny. Ukucnął przy dróżce i z wysiłkiem wypatrywał siostry. Okazało się, że jest ona tak mała, jak myszka. Jak to możliwe? Dzieci patrzyły na siebie z niedowierzaniem.

Pójdziemy do domu – powiedział Tomek, biorąc siostrę ostrożnie w dłonie i w pośpiechu wyszedł z parku. W domu dzieci miały dużo radości i zabawy. Ewa, jako mały pasażer, jeździła we wszystkich pojazdach brata. Gdy samochody jechały szybko, Ewa pokrzykiwała ze strachu, gdy kręciła się na małej karuzeli, była zachwycona i śmiała głośno. Tomek cieszył się najbardziej, gdy jego siostra pędziła małym resorakiem. Chłopiec z przerażeniem dostrzegł, że auto podjechało do legowiska kota, który z zadowoleniem otworzył pyszczek, aby pożreć pasażera. W tym czasie od drzwi dobiegł głos dzwonka. To rodzice. Tomek podskoczył jak oparzony. Podbiegł do swojego małego samochodziku i przyglądał się z lękiem, czy jego siostra nadal w nim jest… Uff! – odetchnął z ulgą. Na szczęście okazało się, że to był tylko zły sen. Tajemniczo uśmiechnął się do mamy, która stała w drzwiach zdziwiona, że jej syn tak szybko wstał z łóżka.

Źródło: Propozycje dla wychowawców klas: Trzy Koła. Zeszyt 3. Pod red. Barbary Wolniewicz-Grzelak i Alicji Nowakowskiej.

G. Pożegnanie.
Uczeń wybiera sobie buźkę ze znaczkiem symbolizującym jego aktualny nastrój po zajęciach.

Autor: Agata Marszałek

Ściągnij konspekt zajęć rewalidacyjnych

źródło: pedagogika-specjalna.pl

Autyzm – Plan pracy terapeutycznej – Rozwijanie kompetencji społecznych

Plan pracy terapeutycznej – Rozwijanie kompetencji społecznych

Rewalidacja – rozwijanie kompetencji społecznych – semestr I

Imię i nazwisko: xxx

Wiek: 6 lat

Diagnoza: autyzm

Plan pracy terapeutycznej

Wdrażanie chłopca w codzienne funkcjonowanie w grupie przedszkolnej
  • Doskonalenie umiejętności rozumienia i wykonywania poleceń prostych i złożonych
  • Doskonalenie umiejętności inicjowania i podtrzymywania kontaktów oraz zgodnej zabawy z innymi dziećmi
  • Doskonalenie umiejętności zabawy według reguł i zasad: czekanie na swoją kolej, przekazywanie kolejki, radzenie sobie z porażką
  • Doskonalenie umiejętności wyrażania swoich emocji oraz rozumienia emocji innych osób
  • Kształtowanie umiejętności radzenia sobie z negatywnymi emocjami – nauka rozładowywania negatywnych emocji w sposób akceptowalny społecznie
Rozwijanie umiejętności komunikacyjnych
  • Rozwijanie słownictwa czynnego i biernego, stwarzanie sytuacji, w których chłopiec będzie mógł tworzyć dłuższe logiczne wypowiedzi poprawne pod względem gramatycznym
  • Ciągłe mobilizowanie chłopca do wypowiadania się na tematy dotyczące jego zainteresowań oraz na tematy dotyczące życia codziennego tj. pogoda, samopoczucie, jedzenie, zabawa itp.
  • Mówienie o sobie z użyciem zaimka ’’ja’’
Kształtowanie prawidłowego zachowania w grupie i redukowanie zachowań trudnych i niepożądanych (echolalie, autostymulacje ruchowe)
  • Wzmacnianie zachowania pożądanego poprzez system wzmocnień biologicznych (chrupki kukurydziane, żelki ) oraz społecznych (piątka, gilgotki, śpiewanie ulubionej piosenki, pochwała słowna, np. „Podałeś Hani kredkę. Jesteś koleżeński. Woow” – nazywamy cechę i entuzjastycznie reagujemy na zachowanie) wdrażanych natychmiast po oczekiwanym zachowaniu
  • Niwelowanie zachowania niepożądanego (ignorowanie – nie zwracanie uwagi na niepożądane zachowanie – bacznie obserwujemy, czy zachowanie nie przeradza się w agresję lub autoagresję, czekamy, aż zachowanie minie, time – out bez wykluczenia – jeśli dziecko po ostrzeżeniu zmienia zachowanie i z wykluczeniem – po ostrzeżeniu dziecko nadal nie zmienia swojego zachowania, odsyłamy w miejsce pozbawione bodźców pozytywnych
Metody wykorzystywane podczas pracy:
  • metody oparte na obserwacji, metody aktywizujące (wchodzenie w rolę, analizowanie i rozwiązywanie problemów, wizualizacja)
  • stosowanie wzmocnień pozytywnych biologicznych i społecznych
Formy:

indywidualna i grupowa (w grupie przedszkolnej chłopca)

Środki dydaktyczne:

książki dla dzieci, gry edukacyjne (Dobble, domino, „Bingo”, „Paleta”, story cubes, historyjki obrazkowe), kredki, mazaki, klocki Lego, dostosowane karty pracy, obrazki tematyczne, karty emocji itp.

 Scenariusz zajęć

Temat i cel ogólny zajęć: Rozpoznajemy i nazywamy nasze emocje i uczucia.

Cel szczegółowy:
  • rozwijanie kompetencji społecznych
Cele operacyjne – chłopiec:
  • potrafi nazywać emocje i uczucia: radość, smutek, złość, strach, obrzydzenie
  • potrafi rozpoznać emocje i uczucia: radość, smutek, złość, strach, obrzydzenie
  • etykietuje określone emocje
  • potrafi aktywnie słuchać
  • potrafi wyrazić w różny sposób swoje uczucia i emocje: mimiką, ruchem, rysunkiem
Metody pracy:
  • słowna – odczytywanie etykiet emocji
  • oglądowa – pokaz krótkiego filmu
  • działania praktycznego
  • wchodzenie w rolę
Formy:
  • indywidualna
Środki dydaktyczne: 

etykiety z nazwami emocji, historyjki obrazkowe, karty emocji, laptop, kartki białe, kredki, mazaki.

Czas trwania:

60 minut

Przebieg zajęć

  1. Przywitanie się z chłopcem. Przypomnienie zasad obowiązujących podczas zajęć.
  2. Wprowadzenie do tematu – pokaz krótkiego filmu na temat uczuć i emocji. Rozmowa swobodna i kierowana na temat emocji. Nazywanie emocji.
  3. Rozpoznawanie emocji i towarzyszących im uczuć. Podział emocji na pozytywne i negatywne.
  4. Etykietowanie kart z emocjami.
  5. Nauczyciel zadaje pytania:

„Jestem smutny, gdy…”

„Bywam zły, kiedy …”

„ Boję się….”

„Jestem szczęśliwy, kiedy…”

  1. Chłopiec otrzymuje komplet kart z emocjami i dopasowuje je do zdań wypowiedzianych przez nauczyciela:

„Mama kupiła mi wymarzoną zabawkę.”

„Zaginął mój pies.”

„Byłem z rodzicami w kinie.”

„Przewróciłem się.”

„W moim pokoju jest pająk.”

„Tatę boli ząb.”

„Kolega mnie uderzył.”

  1. Tworzymy album emocji – chłopiec zamalowuje kartkę kolorem, który kojarzy mu się z określoną emocją.
  2. Przedstawienie emocji za pomocą mimiki i gestów.
  3. Opowiadanie historyjki obrazkowej „Spacer do zoo”, „Niebezpieczna zabawa na zamarzniętym jeziorze.”
  4. Podsumowanie zajęć. Chłopiec i terapeuta żegnają się tańcząc taniec radości.

Plan pracy terapeutycznej opracowała: mgr Agnieszka Rożniata – oligofrenopedagog, pedagogika-specjalna.edu.pl, 2019

Program rewalidacyjny rozwijający kompetencje społeczne

Forma pracy:

indywidualna

Metody i techniki pracy:

  1. Elementy Treningu Umiejętności Społecznych
  2. Założenia Teorii Umysłu
  3. Wideomodelowanie
  4. Obrazkowe historyjki społeczne
  5. Elementy Dramy
  6. Elementy Arteterapii
  7. Uczenie sytuacyjne

Środki  terapeutyczne:

  1. Gry edukacyjne
  2. Karty pracy
  3. Karty emocji
  4. Zdjęcia przedstawiające ludzi w różnych sytuacjach społecznych         
  5. Płyty DVD ze scenkami społecznymi
  6. Dialogi, komiksy
  7. Historyjki obrazkowe

Ogólne założenia programu

Głównym celem zajęć jest rozwijanie wiedzy i umiejętności związanych z rozumieniem sytuacji społecznych zachodzących w klasie oraz wypracowanie strategii postępowania w różnorodnych sytuacjach trudnych dla ucznia. Kluczowym elementem będzie generalizacja umiejętności poprzez wdrażanie poznanych strategii w codziennym życiu klasowym.

Opierając się na obserwacji dziecka w różnych sytuacjach społecznych, wybrano 5 celów głównych. Są to aspekty umiejętności społecznych, które są trudne dla ucznia. Jednocześnie są one niezbędne do podniesienia jakości relacji rówieśniczych ucznia i jego kolegów.

Cele ogólne:

  1. Rozwijanie samoświadomości, wiedzy na temat swoich zainteresowań, mocnych stron.
  2. Rozwijanie umiejętności inicjowania i podtrzymywania kontaktów interpersonalnych z rówieśnikami.
  3. Rozwijanie umiejętności odmawiania i spokojnego przyjmowania odmowy.
  4. Wspieranie rozwoju rozpoznawania własnych stanów emocjonalnych oraz wyrażania ich w sposób akceptowany społecznie.
  5. Rozwijanie umiejętności dostrzegania i rozumienia stanów emocjonalnych innych osób.

Cele szczegółowe:

Ocena postępów i ewaluacja

Ocena postępów i ewaluacja skuteczności podejmowanych działań będzie odbywać się raz na okres edukacyjny (styczeń, czerwiec). Przedmiotem ewaluacji będzie wykorzystywanie przez ucznia poznanych strategii w codziennych sytuacjach rówieśniczych. Ocena postępów zostanie dokonana poprzez obserwację bezpośrednią ucznia oraz analizę kart pracy. Dodatkowo, w celu uzyskania pełniejszego obrazu funkcjonowania w klasie, zostaną przeprowadzone wywiady z wychowawcą i z wybranymi nauczycielami uczącymi w klasie.

Ewaluacja obejmuje badanie wstępne – wrzesień, badania okresowe (styczeń, czerwiec). Na podstawie analizy wyników zostanie sporządzony raport końcowy.

Narzędzia ewaluacji:

  • Arkusz obserwacji (załącznik 1)
  • Kwestionariusz rozmowy z wychowawcą, nauczycielem (załącznik 2)

Oczekiwane efekty:

  1. Uczeń będzie częściej inicjował kontakt z rówieśnikami w sposób akceptowany społecznie.
  2. Uczeń będzie spędzał przerwę z kolegami z klasy, prowadził rozmowy.
  3. Uczeń będzie lepiej panował nad swoim zachowaniem w sytuacjach trudnych.
  4. Uczeń zaakceptuje odmowę kolegów i koleżanek w różnych sytuacjach społecznych.
  5. Uczeń będzie rozumiał różne sytuacje społeczne, będzie potrafił się w nich odnaleźć.
Pobierz materiał z załącznikami

 Literatura:

  1. D. Mannix, Kształtowanie umiejętności społecznych u dzieci z trudnościami wychowawczymi
  2. L. Reddy, Rozwijanie umiejętności społecznych dziecka
  3. C. Gray, Nowe historyjki społeczne
  4. M. Młynarska, Autyzm w ujęciu psycholingwistycznym. Terapia dyskursywna a teoria umysłu
  5. U. Jaśkiewicz, B. Koleśnik, G. Popilowska, J. Zielińska-Stefaniak, D. Bełdowski, Podręcznik metodyczny dla prowadzących Trening Umiejętności Społecznych
  6. A. Hopkins, Co oni mówią? Co oni myślą?

Autorka: Dominika Jakubiak

źródło: pedagogika-specjalna.pl

Zestawy ćwiczeń dla autystycznych dzieci oraz dla dzieci z zaburzeniami pokrewnymi

Zestaw ćwiczeń dla dzieci z trudnościami w nauce (niepełnosprawność, niepełnosprawność intelektualna, inne)

1. Zestaw ćwiczeń usprawniających percepcję wzrokową:
– rysowanie takiego samego wzoru,
– wybieranie takiego samego wzoru,
– dorysowywanie brakujących elementów na rysunku,
– układanie wzoru wg poleceń,
– nakładanie figury na dany wzór: patyczaki, domina, loteryjki obrazkowe, puzzle,
– łączenie w pary liter drukowanych i pisanych,
– praca z planszami kontrastowymi,
– ćwiczenia w zaciemnionym pomieszczeniu ( wodzenie za źródłem światła, zapalanie, gaszenie,
– prezentacja obrazka połączona z dźwiękiem,
– nakładanie oraz zdejmowanie kółek na kij,
– wyjmowanie różnych przedmiotów o różnej fakturze z pudła,
– łapanie i rzucanie piłki, odbijanie głową,
– przyczepianie i odczepianie piłeczek „ rzepów” do tablicy,
– pokazywanie przed lustrem: rąk, nóg, brzucha i innych części ciała,
-rysowanie konturów wg podanego wzoru
-gry rysunkowe, np.: wyżej, niżej
– uzupełnianie braków na obrazku
– wzrokowe rozpoznawanie kierunku ułożenia strzałek,
– kształcenie pojęć kierunku: w górę, w dól, w prawo, w lewo,
– dobieranie par jednakowych obrazków figur geometrycznych,
-rozpoznawanie uprzednio eksponowanych obrazków wzrokowych, „ Co tu się zmieniło?,
– wyszukiwanie i dobieranie par jednakowych liter,
– segregowanie przedmiotów wg określonej cechy,

2. Ćwiczenia usprawniające percepcję słuchową:
– odróżnianie dźwięków z otoczenia
– naśladowanie różnych odgłosów np.: zwierząt,
– granie na instrumentach w różnych punktach sali oraz przed dzieckiem i za dzieckiem,
– rozróżnianie tonów wysokich i niskich( np., gdy dziecko usłyszy ton wysoki- staje na palcach a niski- siada,
– przykładamy dłoń i stukamy do ucha,
– szeptanie do ucha,
– ćwiczenia z opaskami, które mają dzwoneczki,
– granie na garnkach- łyżkami,
– ćwiczenia ze stetoskopem,
– rozpoznawanie dźwięków z kaset,
– uderzanie piłeczką w różne przedmioty,
– darcie gazet,
– chodzenie bosymi stopami po gazetach,
– machanie grzechotką,
– zabawa w dokańczanie słów,
– odtwarzanie gry na instrumentach, np. 2 razy bębenek. Jeden raz trąbka, trzy razy bębenek,
-zabawy ze śpiewem, klaskaniem,

Ćwiczenia analizy i syntezy słuchowej:
– reagowanie sygnałem na określoną głoskę
– wymyślanie wyrazów zaczynającą się określoną głoską,
– podawanie liczby głosek w wyrazie ( analiza)
– śpiewanie piosenek sylabami,
– tworzenie wyrazów do podanej sylaby.

3. Ćwiczenia oddechowe:
– wyścigi monet,
– rozdmuchiwanie farby słomką,
– dmuchanie na grzywkę,
– dmuchanie na zamarzniętą szybę,
– dmuchanie na bibułkę, na watę na styropian,
– nadmuchiwanie worków papierowych i foliowych,
– nadmuchiwanie balonów,
– dmuchanie na piłkę pingpongową,
– gaszenie zapalonej świecy,
– robienie baniek mydlanych,
– dmuchanie na piórko,

4. Ćwiczenia artykulacyjne:
– naśladowanie odgłosów zwierząt,
– ćwiczenia warg: cmokanie, całowanie ust w lustrze,
– szerokie ziewanie,
– wysuwanie i cofanie języka,
– wypychanie policzków językiem,
– unoszenie języka do nosa,
– przenoszenie języka od kącika do kącika warg „wahadełko”,
– wysuwanie języka na brodę,
Ćwiczenia warg:
– parskanie,
– cmokanie,
– zabawa „Słoneczko”, ( kąciki ust maksymalnie oddalamy od siebie),
– zabawa „Ryjek”( wargi wysuwamy do przodu),
Ćwiczenia języka:
– wysuwanie języka na brodę, „ Zmęczony piesek”
– unoszenie języka w kierunku nosa,
– zawijanie języka o górne zęby,
– oblizywanie warg czubkiem języka,

Ćwiczenia żuchwy:
– wysuwanie żuchwy i cofanie
– wysuwanie żuchwy w prawo i w lewo,
– żucie jak osiołek, krowa- naśladownictwo,

5. Ćwiczenia na sprawność grafomotoryczną:
– rysowanie kształtów w powietrzu,
– ilustrowanie ruchem piosenki,
– łączenie punktów linią ciągłą,
– kopiowanie rysunków,
– labirynty,
– malowanki,
– wypełnianie konturów,
– rysowanie po śladzie,
– prace manualne: wycinanie, wydzieranie, lepienie,
– różnicowanie kierunków,
– układanie z koralików, klocków,
– cięcie nożyczkami wzdłuż linii prostej, przerywanej, łamanej, falującej,
– malowanie palcami na podkładzie z kleju,
– rysowanie patykiem, piórkiem lub pędzlem na podkładzie z kleju,
– malowanie kolorowymi tuszami na mokrym tle,
– lepienie z masy solnej,
– lepienie z gliny, plasteliny, modeliny, masy solnej,
– stemplowanie,
– rzeźbienie w mydle,
– rysowanie węglem, świecą, zamalowywanie tła,
– wydrapywanie na podkładzie świecy i tuszu,
– układanie wzorów z patyczków,
– ugniatanie papierowych kul z gazet,
– rozcinanie papieru po narysowanych liniach,
– przekłuwanie papieru igłą z nitką w miejscach zaznaczonych,
– stemplowanie z ziemniaka,

6. Ćwiczenia wg Dennisona (dla dzieci nadpobudliwych)
– wykonywanie ósemek w powietrzu,
– rysowanie obydwoma rękami jednocześnie,
– zabawa „Słoń”- rozluźnianie mięśni szyi i oczu,
Ćwiczenia wydłużające- uaktywniają i ożywiają:
– zabawa „ Aktywna ręka”(przyciskanie ucha ręką),
– zabawa „ Punkty równowagi”,
– zabawa „ Pozytywne punkty”

7. Ćwiczenia i zabawy wg „Metody Dobrego Startu”- Bogdanowicz;
– obrysowywanie konturów po śladzie,
– odtwarzanie różnych prostych wzorów,
– wypełnianie dużych konturów
– odtwarzanie koła w powietrzu ( prawą i lewą ręką)
– ćwiczenia palców „Idzie rak”, Sroczka kaszkę ważyła”, „ Idzie kominiarz po drabinie”,
– ćwiczenia ruchowe- ruchy całego ciała w rytm muzyki,
– ruchy kończyn- „Otrzepywane rąk z wody”, „ Lot ptaków”, naśladowanie gry różnych instrumentów.
– ćwiczenia ruchowo- słuchowe: ćwiczenia dłoni i palców wykonywane na woreczkach wypełnionych sypkim materiałem. Dzieci śpiewają piosenki wraz z nauczycielką i wykonują na woreczkach ruchy: pięścią, dłonią, jednym, dwoma i wszystkimi palcami, jedną ręką z potem obiema. Zabawy: ”Uderzanie woreczka”, Głaskanie woreczka”.
– ćwiczenia ruchowo- słuchowo- wzrokowe: wodzenie palcem po wzorze, odtwarzanie wzoru w powietrzu, odtwarzanie wzoru przez wodzenie palcem po powierzchni stołu, odtwarzanie wzoru na tackach z piaskiem, odtwarzanie wzoru na dużym arkuszu kredą i węglem, pędzlem na kartce z bloku rysunkowego pisakiem w poszerzonej liniaturze.

8. Ruch rozwijający Weroniki Sherborne- pobudza dzieci do celowej aktywności ruchowej, daje poczucie władania własnym ciałem, ułatwia nawiązanie kontaktów interpersonalnych, nawiązuje kontakt wzrokowy, fizyczny, współdziała z partnerem.

ZESTAWY ĆWICZEŃ Z DZIECKIEM AUTYSTYCZNYM

Ogólne kryteria rozpoznawcze autyzmu wczesnodziecięcego to:
– poważne zaburzenia w zachowaniach społecznych
– poważne zaburzenia w rozwoju komunikacji,
– sztywny i ograniczony repertuar zachowań, rutyny.
Czynnikiem odróżniającym dzieci z autyzmem od ich rówieśników są bardzo duże różnice przejawiające się w zachowaniu, ilorazie inteligencji i poziomie umiejętności w sferach naśladowania, percepcji, rozwoju mowy. Brak jest fizycznych oznak występujących zaburzeń. W relacjach rówieśnikami dziecko z autyzmem cechuje niechęć do brania udziału we wspólnej zabawie. Kiedy nawet dziecko z autyzmem inicjuje kontakt, to nie wykonuje go, nie podtrzymuje go po uzyskaniu odpowiedzi. Dzieci z autyzmem bawią się w samotności, prezentując nieprawidłowy wzorzec zabawy, nie używają zabawek zgodnie z przeznaczeniem- postukują przedmiotami, wprawiając je w wirowy ruch lub wkładają do buzi. Dzieci te nie potrafią bawić się w zabawy udawane- w mamę tatę, nie rozumieją zasad gier np. w berka. Dzieci z autyzmem nie potrafią dzielić się własną radością, nie wskazują na przedmioty, które je interesują, nie pokażą swoim rodzicom rysunku, ulubionej zabawki, nie pochwalą się znalezionym skarbem.Nie wodzą wzrokiem za bliskimi, nie odwracają się na dźwięk swojego imienia, nie odpowiadają uśmiechem na uśmiech, czułe słowa, nie wykazują niezadowolenia, gdy bliscy oddalają się, nie uśmiechają się na widok rodziców, nie naśladują mimiki rodziców. Mowa u nich jest często zaburzona lub wcale nie występuje.Bardzo często dzieci z autyzmem kiwają się, mruczą, wprawiają przedmioty w ruch wirowy. Z punktu medycyny nie ma obecnie leku na autyzm. Bardzo ważna jest jak najwcześniejsza diagnoza i jak najwcześniejsze rozpoczęcie terapii, która da lepsze efekty. Na zajęciach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka,które mają miejsce w moim przedszkolu proponuję następujące ćwiczenia z dzieckiem autystycznym:

1). Naśladowanie ruchów i czynności nauczycielki:
– podnoszenie rąk do góry,
– machanie ręką,
– dotknięcie brzucha,
– dotykanie ramion,
– wyciąganie ramion do przodu w bok,
– tupanie nogami,
– klaskanie w nogi,
– kładzenie rąk na biodrach,
– uderzanie dłonią w stół- umiejętność prostego naśladowania
– darcie gazety
– podawanie piłki
– wrzucanie klocka do pudełka
– dotykanie rzeczy: miękkich, twardych, dużych, małych,
– pokazywanie na zdjęciu najbliższych: mamy, taty, babci brata itd,

2). Naśladowanie ruchów z zakresu motoryki małej:
– otwieranie i zamykanie dłoni,
– prostowanie palca wskazującego i kciuka ( z zaciśniętej dłoni),
– dotykanie palcem wskazującym dłoni drugiej ręki,
– dotykanie palcem wskazującym kolejnych palców ręki,
– dotykanie palcem wskazującym części ciała: nos, oko ucho, kolano itp.

3). Naśladowanie mimiki twarzy:
– otwieranie ust,
– wysuwanie języka,
– uśmiechanie się,
– dotykanie językiem górnej wargi,
– złożenie ust do pocałunku,
– dmuchanie,
– nadymanie policzków,
– wysuwanie górnych zębów na dolne,
– marszczenie czoła,
– cmokanie wargami,
– marszczenie brwi,
– patrzenie prosto w oczy

4). Naśladowanie z użyciem przedmiotów:
– podnoszenie słuchawki do ucha,
– popychanie samochodziku
– karmienie lalki,
– wkładanie klocka do pudełka,
– robienie wałeczka z plasteliny,
– czesanie lalki,
– machanie flagą,
– uderzanie w bęben,
– naciskanie na dzwonek,
– mieszanie łyżeczką w kubeczku,
– stukanie plastikowym młotkiem,
– wycieranie nosa misiowi,
– przytulanie misia.
– łapanie i rzucanie piłki- wykształcenie poczucia sprawności

5). Dopasowywanie:
– dopasowywanie identycznych przedmiotów,
– dopasowywanie obrazków do identycznych obrazków,
– dopasowywanie obrazków do przedmiotów,
– łączenie w pary,
– dopasowywanie kolorów,
– dopasowywanie kształtów.

6). Koordynacja wzrokowo- ruchowa:
– rysowanie prostych linii,
– rysowanie prostych linii- łączenie kropek,
– kolorowanie małych przestrzeni,
– wycinanie- wąskie paski,

7). Rozumienie mowy:
-wykonywanie prostych poleceń,
– identyfikowanie najbliższych osób,
– wskazywanie przedmiotów,
– wskazywanie podstawowych cech przedmiotów.
– nazywanie przedmiotów,
– nauka nazywania części ciała,
– nauka wykonywania prostych poleceń,
– odpowiadanie na pytania.


8). W kontaktach z dziećmi:
– rozpoznawanie i nazywanie po imieniu innych dzieci,
– posługiwania się pytaniami,
– wymiana informacji,
– interakcja z dziećmi.
9).
– masaż rąk- wygaszanie niepożądanych autostymulacji rąk, kształtowanie poczucia świadomości własnego ciała,
– dociskanie stawów- poprawa czucia własnego ciała,
– chowanie interesujących przedmiotów pod kubek- wykształcenie u dziecka podstawowego pojęcia stałości przedmiotu,

10. Rozwój percepcji słuchowej:
– szeptanie do ucha przez papierową tubę

11. Zestaw ćwiczeń na słyszenie i pamięć wg DENNISONA
– zabawa pt.:„Sowa”(oddychanie przeponowo- brzuszne, luźne toczenie głową zwisającą w przedzie od ramienia do ramienia),

– zabawa pt.: „Kapturek myśliciela”( za uchem kładziemy kciuk do góry, resztą dłoni wywijamy ucho na zewnątrz ( jak klejenie pierogów),

-zabawa pt:” Słoń”- ćwiczenie to wykonuje się poprzez położenie lewego ucha na lewym ramieniu a potem wyprostowaniu ręki jak trąby. Przy rozluźnionych kolanach ręką należy „ rysować” przed sobą wzór leniwej ósemki, śledząc oczami ruch końców palców. Dla równowagi ćwiczenie należy powtórzyć drugą ręką.

– zabawa pt:”Kołysanka”- zwijamy się w kłębek w pozycji siedzącej, obejmujemy dziecko i kołyszemy je w przód i tył, dziecko kładzie się i nauczyciel „ rozciąga” dziecko na długość (Beata Lis, 2014).

źródło: edux.pl