Autyzm – strategia słów kluczowych

Słowa kluczowe

Dorośli zazwyczaj wydają polecenia lub udzielają informacji za pomocą zbyt wielu słów. Język mówiony jest bogaty w wyrażenia i dźwięki. Przyjrzyjmy się następującemu zdaniu: „Masz pójść korytarzem prosto w stronę auli, cicho i spokojnie”. Jak możemy je ograniczyć do najważniejszych kluczowych słów? „Idź do auli”. Krótsza wersja zawiera te same informacje. Czego oczekuję od dziecka? By poszło do auli. Gdy usuniemy nadmiarowe wyrazy, zostaje mniej do przetworzenia. Uczeń musi zrozumieć tylko „idź” i „auli”. Dużo łatwiej złożyć 3 słowa i pojąć ich znaczenie. Kiedy się z tym upora, możemy przejść do tego, jak ma iść.

Dzieciom niepełnosprawnym intelektualnie lub z ograniczonym rozumieniem mowy przetwarzanie wypowiedzi usprawnią pomoce wizualne, takie jak symbole „chodzenia” i „auli” narysowane na kartkach.

Zwracanie się po imieniu

Wydając polecenie lub zadając pytanie, zawsze staram się zwrócić do dziecka po imieniu – pisze w swojej książce Steve Brown, behawiorysta autystycznych dzieci i młodzieży.

Wymawianie imienia bywa nieco uciążliwe, lecz alternatywa w postaci powtarzania całego zdania jest moim zdaniem bardziej męcząca. Użycie imienia dziecka przykuwa jego uwagę i budzi zainteresowanie. Powszechnie wiadomo, że dzieci skrajnie zamknięte w sobie lub z zaburzeniami ze spektrum autyzmu niechętnie odrywają się od swoich myśli, zwłaszcza jeśli zlecone im zadanie jest nieciekawe lub wydaje im się trudne.

Przeanalizujmy poniższe przykłady:

  1. Stasiu, nie biegaj po korytarzu.
  2. Nie biegaj po korytarzu, Stasiu.

Kiedy dziecko usłyszy zdanie rozpoczynające się od jego imienia, łatwiej mu zrozumieć, że mówimy do niego, wstawiając imię na koniec wypowiedzi, ryzykujemy, że dziecko uzna ją za skierowaną do kogoś innego, a więc nieistotną. Nie wsłucha się i z dużym prawdopodobieństwem będziemy musieli powtórzyć przynajmniej raz, zanim zdobędziemy jego uwagę. To prosta strategia (im prostsza tym lepsza), którą z powodzeniem może stosować każdy (Brown, 2017).

źródło: S. Brown, Spektrum autyzmu i strategie deeskalacji…, Harmonia Universalis, Gdańsk 2017

Jak wygląda Święty Mikołaj? Etykietowanie

Jak wygląda Święty Mikołaj? Etykietowanie. Konspekt zajęć

SCENARIUSZ ZAJĘĆ „Funkcjonowanie osobiste i społeczne”

Temat ośrodka dziennego: Jak wygląda Święty Mikołaj ? Etykietowanie
Prowadząca: Danuta Semeniuk
Czas pracy: 45 minut

CEL OGÓLNY:
– stwarzanie sytuacji do wypowiedzi na określony temat,
– wdrażanie do uważnego słuchania,
– rozwijanie myślenia logicznego,
– doskonalenie umiejętności opisywania postaci,
– kształtowanie wyobraźni przestrzennej,
– rozwijanie sprawności manualnych,
– poszerzanie słownika tematycznego.

CELE SZCZEGÓŁOWE:
– uważnie słucha, pyta o niezrozumiałe fakty i formułuje dłuższe wypowiedzi o ważnych sprawach,
– potrafi uważnie słuchać czytanego tekstu,
– potrafi opisać postać Świętego Mikołaja, nazywając i wskazując napis poszczególnych elementów stroju.
– umie wykonać twarz Świętego Mikołaja z papierowego talerzyka,
– potrafi dostosować się do tempa pracy reszty grupy.

METODY PRACY:
podająca- objaśnienie, pogadanka utrwalająca
problemowa- aktywizująca /stymulująca myślenie/
praktyczne- zadania stawiane uczniom.

FORMY PRACY: praca zespołowo – zindywidualizowana.

ŚRODKI DYDAKTYCZNE:
Sylweta Świętego Mikołaja, etykiety (biała broda, czerwona czapka, okulary, nos, oczy, uszy, worek, list), koperta z listem, sylweta choinki, globus, papierowy talerzyk, klej, nożyczki, flamastry, kredki, biała i czerwona bibuła.
PRZEBIEG PRACY:
1. Zajęcia wstępne.
Przywitanie uczniów. Gra „piłka w ruch”.
Uczniowie siedzą w ławkach, nauczyciel jako pierwszy podaje piłkę. ….(imię) jak się masz? Jaki dzisiaj humor masz? Uczniowie opowiadają i podają piłkę dalej do momentu, kiedy wszyscy się przywitają.
2. Wprowadzenie do tematu zajęć.
Przypomnienie wiadomości o tym jaka jest pora roku? Jaka pogoda za oknem?
Na tablicy umieszczona jest postać Świętego Mikołaja zasłonięta dużą choinką wyciętą z zielonego papieru. Nauczycielka zachęca do wysłuchania i odgadnięcia zagadki:
W Boże Narodzenie
jest bardzo zajęty,
bo musi roznosić
po domach prezenty.
Jak uczniowie będą miały problem to:
W czerwonym płaszczu nocą się skrada
i pod choinką prezenty składa.
Ma długą brodę, czapkę i laskę,
odwiedza dzieci, co obchodzą Gwiazdkę.
Gdy uczniowie odgadną zagadkę, nauczycielka odsłania na tablicy sylwetę Świętego Mikołaja.
3. List od Świętego Mikołaja. Nauczycielka zwraca uwagę uczniom na to, że Mikołaj trzyma coś w ręku. Uczniowie mówią co to może być. Gdy padnie odpowiedź, że jest to list od Świętego Mikołaja do Dzieci, Nauczyciel otwiera kopertę i czyta:

Kochane dzieci!
Już niedługo zagoszczę w Waszej szkole. Chyba łatwo mnie rozpoznacie, bo ubrany jestem w długi, czerwony płaszcz i mam czerwoną czapkę na głowie. Na pewno wiecie też, że mam długą białą brodę.
Mieszkam bardzo daleko- w Laponii. Jest to mroźna kraina leżąca na północy Europy. W Laponii żyje mało ludzi, ale jest dużo reniferów, które mi pomagają. Ciągną sanie pełne worków z prezentami. Na pewno mnie usłyszycie, kiedy będę zbliżał się do Waszej Szkoły, ponieważ renifery mają zawieszone na szyjach wesoło brzęczące dzwoneczki.
Obiecuję, że niedługo spotkam się z Wami. Bądźcie grzeczni!
Do zobaczenia!
Święty Mikołaj

Nauczyciel rozmawia z uczniami na temat treści listu. Pokazuje dzieciom globus i wyjaśnia, że jest to nasza planeta Ziemia, tylko bardzo pomniejszona. Zaznaczone są na niej lądy i oceany. Nauczyciel odszukuje i wskazuje na globusie Polskę, mówiąc, że jest to kraj, w którym my żyjemy. Następnie pokazuję krainę Świętego Mikołaja- Laponię. Zadaje uczniom pytania dotyczące wyglądu Mikołaja, np.:
– W co ubrany jest Mikołaj?
– Jakiego koloru ma brodę?
– Gdzie mieszka Św. Mikołaj?
– Jak wygląda ta kraina?
– Jak myślicie? Po czym poznamy, że Mikołaj zbliża się do Naszej Szkoły?

4. Etykietowanie. Nauczyciel rozkłada etykiety (biała broda, czerwona czapka, okulary, nos, oczy, uszy, worek, list) na ławce przed uczniami. Wiktoria (jedyna uczennica czytająca) czyta etykiety, kolejno uczniowie przyklejają etykiety na szablonie Mikołaja znajdującego się na tablicy.
5. Nauczyciel zaprasza uczniów do wykonania głowy Świętego Mikołaja z papierowego talerzyka, czerwonej i białej bibuły.
Naucyciel pokazuje wykonaną pracę. Instruuje jak wykonać zadanie. Przy stolikach uczniowie z pomocą Nauczyciela wykonują pracę :
Pokolorowanie środka talerzyka na żółto. Przyklejenie oczu, narysowanie nosa i ust. Przyklejenie stożka z czerwonej bibuły (czapka). Przyklejenie kawałków białej bibuły wokół czapki stykającej się z twarzą. Zrobienie kulki – pompon do czapki.
Powieszenie gotowych prac na tablicy.
6. Zajęcia końcowe:
– podsumowanie pracy dnia, ocena pracy uczniów,
– wspólne porządkowanie sali zajęć, ułożenie stolików i krzeseł
– pożegnanie uczniów i wyprowadzenie ich z klasy (Danuta Semeniuk, 2018)

źródło: edux.pl

Co w trawie piszczy – scenariusz zajęć

Co w trawie piszczy – scenariusz zajęć dla klasy I

Temat: Co w trawie piszczy?
Klasa: I
Czas trwania: 45 minut
Cel ogólne: Przypomnienie nazewnictwa związanego z łąką
Cele operacyjne:
• dziecko wie jakie zwierzęta można spotkać na łące, zna ciekawostki z ich życia;
• dziecko. potrafi ułożyć zdanie na określony temat;
• dziecko określa zbiory
• dziecko. wybrzmiewa głoski w nagłosie;
• dziecko. słucha poleceń nauczyciela;
• dziecko uczestnicy w zajęciach grupowych;
• dziecko potrafi kreślić rytmicznie pionowe kreski, w ruchu, przy muzyce;
Podstawa programowa:
Edukacja polonistyczna : m.in.
• słucha z uwagą wypowiedzi nauczyciela, innych osób z otoczenia, w różnych sytuacjach życiowych, wymagających komunikacji i wzajemnego zrozumienia; okazuje szacunek wypowiadającej się osobie;
• słucha z uwagą lektur i innych tekstów czytanych przez nauczyciela, uczniów i inne osoby;
• słucha i czeka na swoją kolej, panuje nad chęcią nagłego wypowiadania się, szczególnie w momencie wskazywania tej potrzeby przez drugą osobę.
• formułuje pytania dotyczące sytuacji zadaniowych, wypowiedzi ustnych nauczyciela, uczniów lub innych osób z otoczenia;
• wyróżnia w wypowiedziach zdania, w zdaniach wyrazy, w wyrazach samogłoski i spółgłoski;
Edukacja matematyczna: m.in.
• posługuje się pojęciami: pion, poziom, skos.
• Edukacja społeczna:
• przyjmuje konsekwencje swojego uczestnictwa w grupie i własnego w niej postępowania w odniesieniu do przyjętych norm i zasad;
Edukacja przyrodnicza: m.in.
• rozpoznaje i wyróżnia cechy ekosystemów, takich jak: łąka
Edukacja plastyczna: m.in.
• rysuje kredką, wydziera, wycina, wykonuje prace plastyczne,

Pomoce: 4 arkusze szarego papieru, kredki pastelowe olejne, nagrania muzyki poważnej, białe kartki papieru, klej, taśma, wiersz „Zuk”, rysunki zwierząt
___________________________________________________________________________
Przebieg lekcji:
1. Powitanie (5 minut)
Żeby było nam wesoło – masujemy swoje czoło.
Raz i dwa, raz i dwa – każdy ładne czoło ma
Potem oczy, pod oczami i pod nosem, pod wargami.
Język w górę raz i dwa – ładny język każdy ma.
Tu jest głowa, a tu uszy – trzeba swoje uszy ruszyć.
Raz i dwa, raz i dwa – dwoje uszu każdy ma.
Powiedz: mama, tata, lala, i zaśpiewaj: la-la-la-la.
Otwórz buzię, zamknij buzię, pokaż wszystkim oczy duże.
Pogłaszcz główkę ładną swoją i policzki, brodę, czoło. Poszczyp lekko całą twarz i już dobry humor masz.
2. Słuchanie i omówienie wiersza Juliana Tuwima „Żuk”. (załącznik nr 1) (5 minut)
– jakie owady były w wierszu wymienione?
– czy znacie jeszcze inne owady?
– jak skończył się wiersz?
4. Kto mieszka na łące? (załącznik nr 2) (8 minut)
Nauczyciel kładzie na podłodze planszę z rysunkiem łąki. Obok rozkłada rysunki różnych zwierząt. Prowadząca czyta po kolei zagadki i prosi by po odgadnięciu każdej z nich konkretne dziecko przylepiło odgadnięte zwierzę na planszy. Zagadki:
a) Jeż
W kolczastą piłkę zwija się migiem. Każdy się boi tych jego igieł.
b) Bocian
Ma dziób czerwony i cienkie nogi. Dla ludzi miły, dla żabek srogi.
c) Pasikonik
Napotkałam dziś konika, który skacze, lecz nie bryka. Jest zielony, piosnki dzwoni. Czy wiesz jak się zwie ten konik?
d) Żaba
Na łące pod borem rechotała wieczorem. Rechotała przez noc całą, aż ją gardło rozbolało.
e) Kret
W ryciu korytarzy świetne ma wyniki. Jeśli pragniesz mu się przyjrzeć obserwuj kopczyki.
f) Osa
Z wyglądu podobna do pszczół i szerszeni. Ma słodkich owocach, pełno ich w jesieni.
g)Motyl
Znasz go doskonale, na kwiatach przysiada, kolorowe skrzydła jak żagle rozkłada.
h) Biedronka
Lata nad łąką w czerwonej kapotce, a na tej kapotce jest kropka przy kropce.
– biedronka
i)Ślimak
O nocleg nie prosi, pełzając, wędrując po świecie, bo swój dom nosi na własnym grzbiecie.
3. Metoda Dziamskiej
Podział na 5 grup, max 5 osób (musi być równo). Należy wcześniej złączyć stoły.
Dzieci dostają szary arkusz papieru, przyczepiamy go za pomocą taśmy do stołu. Każda grupa dostaje różne odcienie jednego koloru.
a) Dzieci kreślą w powietrzu kreski
b) dzieci wstają i rysują kreski z góry do dołu na papierze
c) na sygnał nauczyciela zamiana o jedno miejsce
d) następnie nauczyciel przecina arkusz na tyle części, aby każdy uczen miał swój kawałek
e) z kawałka arkusza dzieci wyrywają paluszkami kółka
f) dzieci wymieniają się kołami tak, by mieć z każdego koloru po jednym
g) nauczyciel rozdaje białe kartki, a zadaniem dzieci jest ułożenie kwiatka
h) uczniowie dorysowują łodygę, a w środku można wkleić życzenia (np. na dzień mamy)
4. Podsumowanie i zakończenie (5 minut)

___________________________________________________________________________
Załącznik nr 1
Jan Brzechwa
Żuk

Do biedronki przyszedł żuk,
W okieneczko puk-puk-puk.

Panieneczka widzi żuka:
„Czego pan tu u mnie szuka?”

Skoczył żuk jak polny konik,
Z galanterią zdjął melonik

I powiada: „Wstań, biedronko,
Wyjdź, biedronko, przyjdź na słonko.

Wezmę ciebie aż na łączkę
I poproszę o twą rączkę”

Oburzyła się biedronka:
Niech pan tutaj się nie błąka,
Niech pan zmiata i nie lata,
I zostawi lepiej mnie,
Bo ja jestem piegowata,
A pan – nie!”

Powiedziała, co wiedziała,
I czym prędzej odleciała,

Poleciała, a wieczorem
Ślub już brała – z muchomorem,

Bo od środka aż po brzegi
Miał wspaniałe, wielkie piegi.

Stąd nauka
Jest dla żuka:
Żuk na żonę żuka szuka.

źródło: Joanna Jujka 2019, edux.pl

fot. sylwiaiwan.com

Zabawy i gry ruchowe z mocowaniem. Scenariusz zajęć ogólnorozwojowych

Zabawy i gry ruchowe z mocowaniem. Scenariusz zajęć ogólnorozwojowych

TEMAT: Zabawy i gry ruchowe z mocowaniem
MIEJSCE ĆWICZEŃ: Sala gimnastyczna
PRZYBORY: pęk pociętych wstążek/ gazet, dwie puste plastikowe butelki, szarfy dwukolorowe(np. żółte i czerwone) tamburyno, woreczki, obręcze gimnastyczne, dwie chorągiewki (odpowiadające kolorom szarf) głowa węża- sylweta wykonana z bloku technicznego
ZADANIA GŁÓWNE:
-kształtowanie cech motorycznych (zręczności, zwinności,koordynacji ruchowej oraz siły),
-wzmacnianie mięśni (szczególnie obręczy barkowej),
-wzbudzanie poczucia rywalizacji, współzawodnictwa oraz współpracy w zespole,
– kształcenie szybkiej reakcji na dany sygnał,
doskonalenie umiejętności posługiwania się przyborami np. woreczkami, obręczami gimnastycznymi.

1. Zbiórka w dwuszeregu, powitanie,podanie zadań lekcji.
2. Zabawa orientacyjno- porządkowa Wiatr i liście.
Jedno dziecko z grupy (pierwszy raz nauczyciel) jest wiatrem. Trzymając pęk pociętych wstążek biega po sali- słychać szum wiejącego wiatru. Liście wirują po całej sali- dzieci biegają. Gdy wiatr przestaje wiać (nie słychać szumu) liście spadają na ziemię- dzieci przysiadają. Na znak zrywającej się burzy (uderzeń dwóch pustych butelek o siebie) wiatr tworzy dużą kupę liści- dzieci biegną pod ścianę w wyznaczone wcześniej miejsce.
3. Utworzenie koła, marsz po jego obwodzie w dwumiarowym rytmie wyklaskiwanym przez dzieci- rozdanie szarf, po jednej dla każdego dziecka( czerwonej lub żółtej)
4. Zabawa orientacyjno- porządkowa Poszukaj swojego koloru
Nauczycielka poleca dzieciom ustawić się w kolejkach według kolorów. Dzieci rozbiegają się na dźwięk uderzeń tamburyno. Kiedy zapada cisza dzieci zatrzymują się. Nauczycielka poleca dzieciom zamknąć oczy,po czym przebiega w inne miejsce sali i przywołuje dzieci: „raz, dwa, trzy- biegiem tu wszyscy!”. Po tym haśle dzieci otwierają oczy i szukają miejsca, w którym mają się ustawić (naprzeciw swojego koloru- chorągiewki trzymanej przez nauczycielkę)
5. Zabawa z elementem czworakowania
a) Obręcze
Nauczycielka rozdaje stojącym w rzędzie dzieciom z żółtymi szarfami obręcze gimnastyczne. Poleca im, by utworzyły koło. Następnie w siadzie skrzyżnym ustawiły obręcz pionowo, na zewnątrz utworzonego koła. Dzieci z czerwonymi szarfami, ustawiają się kolejno przed każdą obręczą ,po czym przysiadają w skłonie podpartym. Na polecenie dzieci idą tak długo na czworakach, przechodząc przez każde napotkane okienko, aż wrócą na swoje miejsce.
b) Przepychanie na czworakach
Nauczyciel poleca dzieciom, by dobrały się w pary, o podobnej budowie ciała (waga wzrost), po czym rysuje na sali linię. Każda para staje na linii, twarzą do siebie(linia „rozdziela” parę). Ćwiczący przodem do siebie w skłonie podpartym, oparci jednoimiennymi barkami, próbują przepchnąć partnera za wytyczoną linię.
6. Ćwiczenia siłowe, mocowanie
a) przeciąganie w siadzie
Dzieci siadają w parach, przodem do siebie (siad rozkroczny) stopy zwarte ze stopami współćwiczącego. Nauczyciel poleca zdjęcie szarf. Dzieci trzymają szarfy wspólnie oburącz. Jedno z ćwiczących przechodzi do leżenia tyłem, przeciągając współćwiczącego do skłonu w przód, po czym następuje zamiana ról. Dzieci zaczynają się przeciągać na znak : kto silniejszy?
b) przepychanie w siadzie podpartym
Dzieci siadają w siadają przodem do siebie w siadzie podpartym o obu nogach nieugiętych, wzajemnie opartych stopami. Dzieci próbują przepchnąć partnera za wytoczoną linię.
c) zabawa „Nie przewróć pionka”
Dzieci tworzą 2 grupy (szarf żółtych i czerwonych). Każda grupa tworzy koło, łapiąc się :pod ręce- koło musi być ścisłe. W każdym kole ustawiony jest pionek( butelka) Zespoły wirują po obwodzie kół, przy czym gracze usiłują zepchnąć się nawzajem na pionek. Ten kto go przewróci odpada z gry. Pionek ustawia się ponownie i zespół wiruje w przeciwnym kierunku. Gra kończy się gdy w zespole zostaną dwaj uczestnicy.
7. Zabawa bieżna „Pościg węża za ogonem”
Dzieci stają w rzędzie, trzymając się za barki poprzednika. Nauczyciel czołowego rzędu oznacza głową węża. Na wyznaczony znak (klaśnięcie) głowa węża stara się szybkimi nawrotami dopaść swój ogon- ostatnią osobę w rzędzie. Po schwytaniu ogona formułuje się nowy wąż- do środka przechodzą początkujący i końcowi, a ci ze środka wchodzą na ich miejsce.
8. Zabawa rzutna „Celuj w okienko”
Dzieci tworzą szeregi(jeden szereg dzieci z żółtymi szarfami, drugi dzieci z czerwonymi) tworząc uliczkę (szeroką na 4- 5 kroków) twarzami do siebie. Każde dziecko ma naprzeciwko siebie partnera z szarfą w innym kolorze. Nauczycielka rozdaje dzieciom woreczki, po jednym dla każdego. Dzieci z jednego szeregu oddają woreczki kolegom z szeregu drugiego i stają w rozkroku tyłem do współćwiczącego. Na polecenie nauczycielki dzieci, które trzymają woreczki, rzucają je w okienko utworzone przez rozkrok współćwiczącego rzutem dolnym najpierw lewą, a później prawą ręką. Następuje zmiana ról i zabawa toczy się dalej.
8. Zabawa skoczna „Walki kogutów”
Dzieci dobierają się w pary. Ćwiczący skaczą jednonóż z rękoma skrzyżowanymi na piersiach i próbują pchnięciem lub unikami zmusić partnera do podparcia się nogą.
9. Zabawa relaksacyjna „Picie powietrza przez rurkę”
10.Dzieci spacerują po sali. Następnie kładą się na plecach. Usta składają jak do picia przez rurkę i wciągają powietrze nosem z równoczesnym lekkim wypychaniem brzucha. Przy wydechu mówią szszsz… lub fffff…, brzuch powoli opada, a pod koniec wydechu szybszym ruchem ściągają mięśnie brzucha wydmuchując energiczniej resztki powietrza.
11.Ustawienie dzieci w dwuszeregu- podziękowanie za zajęcia (Joanna Jerzak, edux.pl).

Piórko – zabawa sensoryczna

Obserwowanie piórek może być naprawde fascynujące, ponieważ poruszają się one powoli i reagują na najmniejszy nawet powiew powietrza.

Cele

  • Koordynacja oko-ręka.
  • Zabawa z partnerem.
  • Opanowanie i regulacja oddechu.
  • Stymulacja wzrokowa, proprioceptywna i przedsionkowa.

Potrzebne przedmioty

  • Piórka.

Przygotowanie

  • Jeżeli dwoje dzieci bawi się razem, niech stoją blisko siebie, zwrócone do siebie twarzami. Jeżeli dorosły bawi się z dzieckiem, powinien patrzeć na dziecko z jego poziomu.

Jak się bawić

  • Pokaż dziecku jak ułożyć dłonie, żeby złapać powoli spadajace piórko. Dmuchaj w nie delikatnie. Niech dziecko spróbuje je złapać. Pomagaj mu na tyle, na ile to konieczne.
  • Zamieniajcie się rolami dmuchającego i łapiącego.
  • W końcu namów do zabawy dwoje dzieci. Niech dorośli jedynie asystują im w razie potrzeby.

Odmiany

  1. Ustaw dzieci w kole, sam wstań w środku i, dmuchając w piórko, przemieszczaj je od jednego dziecka do drugiego.
  2. Niech każde dziecko samodzielnie posyła piórko w górę, a potem łapie je własnymi rękami.
  3. Zamiast piórka użyj balonu. Możesz też nadmuchać go i puścić wolno bez zawiązywania końcówki. Niech dziecko spróbuje go złapać, kiedy lata po całym pomieszczeniu.

Czego dziecko się uczy

  • Dzieci uczą się regulować swój oddech i ilość wydychanego powietrza. Umiejętność ta pomoże im zachować ciszę w odpowiednim momencie. panowanie nad oddechem pomaga również tworzyć dłuższe zdania.
  • Kontrolowanie oddechu ułatwia także zachowanie spokoju. Dzieci ćwiczą koncentrację, ponieważ muszą śledzić wzrokiem piórko, żeby je złapać. W tym celu powinny też właściwie ułożyć dłonie. Tak więc uczą się również koordynacji wzrokowo-ruchowej.
  • Przemieszczając się, żeby złapać piórko, dzieci ćwiczą swój zmysł równowagi.
  • Czerpią także przyjemność z uczestnictwa w zabawie z innym dzieckiem.

Modyfikacje

  • Jeżeli dziecko łatwo się rozprasza, stań blisko niego i nagradzaj je za każdym razem, gdy uda mu się złapać piórko. Nagrodą może być np.: uścisk, przybicie piątki, smakołyk, ulubiona zabawka lub pochwała słowna.
  • Jeżeli dzieciom potrzeba więcej czasu na ćwiczenia regulacji oddechu, niezbędnej do konstruowania dłuższych zdań, trzymaj piórko w dłoni i zachęcaj dziecko na przemian do delikatnego i mocnego dmuchania. Wyjaśnij mu, na czym polega różnica.
  • Odmiana z balonem przyda się dzieciom, które mają trudności ze skupieniem uwagi bez silnej stymulacji wzrokowej (Sher, 2014).

źródło: B. Sher, Gry i zabawy we wczesnej interwencji…, HARMONIA UNIVERSALIS, Gdańsk 2014

Zwracanie uwagi na inne osoby – historyjka społeczna

Zwracanie uwagi na więcej niż jedną osobę

Większość dzieci mających obydwoje rodziców łączy więź z mamą i tatą. Mogą one być także związane z innymi dorosłymi, na przykład dziadkami. ciociami, wujkami. W szkole większość uczniów słucha i zwraca uwagę na więcej niż jednego nauczyciela.

Autystyczne dzieci czasami wpadają w zakłopotanie, kiedy muszą zwracać uwagę na więcej niż jedną osobę. Wydaje się, że czasami dziecku z autyzmem łatwiej i naturalniej jest zwracać uwagę tylko na jedną osobę w domu. Właśnie dlatego zdarza się tak, że niektóre dzieci słuchają tylko jednego rodzica i ignorują drugiego. Jeśli tak naprawdę jest, drugi rodzic może się czuć pominięty.

Podkreślę, co mówi prawdę o mnie.

  • Zwykle zwracam uwagę na moją mamę i mojego tatę. Rozmawiam z nimi i słucham ich obydwojga.
  • Zwykle zwracam uwagę na tylko jednego z moich rodziców. Słucham głównie………………………………………………………………………………………………………
  • Mieszkam z jednym rodzicem.
  • Zwracam uwagę na wszystkim nauczycieli. Mam…………………… (liczba nauczycieli).
  • Zazwyczaj zwracam uwagę tylko na jednego z moich nauczycieli w szkole. Słucham głównie…………………………………………………………………………………………………….
  • Wiele osób dorosłych troszczy się o mnie i chciałbym/chciałabym mieć więź z wieloma z nich. Pragnę zwrócić uwagę na…………………………………………………………. (imię).
  • Wiele osób dorosłych troszczy się o mnie, , ale teraz chciałbym mieć więź tylko z jednym dorosłym w szkole i jednym dorosłym w domu (Faherty, 2016).

źródło: C. Faherty, Autyzm… Co to dla mnie znaczy?…, WUJ, Kraków 2016

Czyja teraz kolej? – Zabawy integracyjne

Wykorzystywanie prostych zabaw multisensorycznych, typu Czyja teraz kolej? jako sposobu utrwalania umiejętności przedszkolnych i szkolnych zwiększy szanse dziecka w placówce edukacyjnej.

Miejsce:

  • wszędzie.

Rekwizyty:

  • Piłka do ćwiczeń.

Sposób zabawy (poziom pierwszy):

  • Ułóż zestaw prostych pytań. Dopasuj pytania do poziomu językowego lub zainteresowań uczestników. Na przykład „Kiedy trzymasz piłkę, wypowiedz na głos swoje imię i podaj nazwę ulubionego zwierzęcia” (programu telewizyjnego, jedzenia itd.).
  • Osoba, która trzyma piłkę, jest mówcą, piosenkarzem lub aktorem.
  • Uczestnicy podają sobie piłkę.

Sposób zabawy (poziom drugi):

  • Zwiększ poziom aktywności, mówiąc np. : „Nazwij coś zielonego” albo „Podaj nazwę czegoś, co żyje w oceanie”.
  • Sugestia dla młodszych dzieci: osoba trzymająca piłkę mówi nazwę zwierzęcia i naśladuje dźwięk, jaki ono wydaje.
  • Sugestie dla starszych dzieci: niech wspólnie opowiedzą historyjkę – przekazując piłkę dalej, każdy z uczestników dodaje kilka zdań.

Cele:

  • Interakcja społeczna – zabawa na zmianę, skupianie się na innych i bycie mówcą w sytuacjach społecznych wspomaga interakcję społeczną.
  • Umiejętność skupiania uwagi – skupianie uwagi na innych wspomaga jedną z podstawowych umiejętności, które ułatwiają radzenie sobie w środowisku szkolnym.
  • Zabawa na zmianę – aktywność ta wykorzystuje bodźce sensoryczne w celu wsparcia rozwoju podstawowej umiejętności zabawy na zmianę. Piłka pełni funkcję wizualnego przypomnienia innym dzieciom, czyja jest teraz kolej, a dla dziecka, które ją trzyma, stanowi sygnał do rozpoczęcia mówienia. Taka forma przypominania jest bardziej efektywna niż powtarzanie dziecku „Skup się” czy „Teraz twoja kolej” (Delaney, 2016).

źródło: T. Delaney, 101 ĆWICZEŃ, GIER I ZABAW DLA DZIECI Z AUTYZMEM…, HARMONIA UNIVERSALIS, Gdańsk 2016