Dlaczego ten temat jest istotny w 2026?
W praktyce szkolnej to jeden z najczęstszych problemów: co dokładnie wpisać we wniosku o dostosowanie egzaminu, żeby został zaakceptowany przez OKE i był zgodny z wytycznymi Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE).
➡️ Nauczyciele szukają:
- gotowych sformułowań (bezpiecznych formalnie),
- przykładów dla ASD, ADHD, dysleksji,
- zgodności z aktualnymi komunikatami CKE i MEN.
📌 Kluczowa zasada:
Szkoła składa wniosek na podstawie dokumentacji ucznia (orzeczenie/opinia PPP + IPET/WOPFU + obserwacja funkcjonalna).
Podstawa prawna i organizacyjna (2026)
Wniosek o dostosowanie egzaminu opiera się na:
- komunikatach Centralna Komisja Egzaminacyjna
- przepisach Ministerstwo Edukacji Narodowej
- dokumentacji:
- orzeczenie lub opinia PPP
- IPET / WOPFU
- bieżąca obserwacja ucznia
📌 CKE jasno wskazuje:
➡️ dostosowania muszą wynikać z realnych potrzeb funkcjonalnych ucznia, a nie tylko z diagnozy.
Najczęstszy błąd
❌ „Uczeń ma autyzm – prosimy o wydłużenie czasu”
✔ Poprawnie:
➡️ opis trudności + ich wpływ na egzamin + konkretne rozwiązanie
👇 Przeczytaj również:
Model zapisu (który działa)
schemat:
➡️ trudność → wpływ → dostosowanie
przykład:
Uczeń ma trudności w zakresie przerzutności uwagi i organizacji pracy (funkcje wykonawcze), co skutkuje zatrzymywaniem się na jednym zadaniu i utratą czasu egzaminacyjnego → zasadne jest wydłużenie czasu pracy oraz możliwość pracy w oddzielnej sali.
📄 GOTOWY WZÓR WNIOSKU (2026)
🧾 Wniosek o dostosowanie warunków i formy egzaminu
Uczeń: …………………………………………
Klasa: …………………………………………
Szkoła: …………………………………………
1. Podstawa wniosku
Uczeń posiada:
☐ orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego
☐ opinię PPP
☐ inne: …………………………………………
2. Opis funkcjonowania ucznia
Uczeń funkcjonuje z trudnościami w zakresie:
- komunikacji: …………………………………………
- funkcji wykonawczych (planowanie, organizacja): …………………………………………
- koncentracji uwagi: …………………………………………
- regulacji emocji/stresu: …………………………………………
3. Wpływ trudności na sytuację egzaminacyjną
Trudności ucznia mogą powodować:
- wydłużony czas przetwarzania informacji
- trudności w organizacji pracy z arkuszem
- podatność na przeciążenie sensoryczne
- trudności w utrzymaniu koncentracji
4. Wnioskowane dostosowania
Na podstawie powyższej analizy wnioskuje się o:
☐ wydłużenie czasu pracy
☐ pracę w oddzielnej sali
☐ możliwość korzystania z pomocy nauczyciela (w zakresie organizacyjnym)
☐ dostosowanie formy arkusza
☐ inne: …………………………………………
5. Uzasadnienie
Wnioskowane dostosowania są zgodne z potrzebami edukacyjnymi ucznia i wynikają z jego funkcjonowania opisanego w dokumentacji szkolnej oraz opinii/orzeczenia PPP.
6. Podpisy
…………………………………………
(nauczyciel / specjalista)
…………………………………………
(dyrektor szkoły)
🎯 GOTOWCE – KONKRETNE PRZYKŁADY (ASD, ADHD, DYSLEKSJA)
ASD (autyzm/Zespół Aspergera)
Uczeń przejawia trudności w zakresie elastyczności poznawczej oraz przerzutności uwagi, co skutkuje zatrzymywaniem się na jednym zadaniu i trudnością w zarządzaniu czasem egzaminacyjnym. Dodatkowo występuje nadwrażliwość sensoryczna na bodźce dźwiękowe.
➡️ Zasadne jest wydłużenie czasu pracy oraz zapewnienie warunków ograniczających bodźce (oddzielna sala).
ADHD
Uczeń wykazuje trudności w zakresie koncentracji uwagi oraz kontroli impulsów, co wpływa na jakość pracy egzaminacyjnej (pośpiech, pomijanie poleceń).
➡️ Zasadne jest wydłużenie czasu pracy oraz możliwość pracy w warunkach ograniczających rozpraszacze.
Dysleksja
Uczeń ma trudności w zakresie przetwarzania materiału językowego, co wpływa na tempo czytania i rozumienie poleceń egzaminacyjnych.
➡️ Zasadne jest dostosowanie arkusza egzaminacyjnego oraz wydłużenie czasu pracy.
Dlaczego to działa? (perspektywa naukowa)
Badania z zakresu:
- Neuropsychologia
- Funkcje wykonawcze
- Pedagogika specjalna
pokazują jasno:
➡️ trudności uczniów nie wynikają z braku wiedzy, ale z:
- przeciążenia poznawczego
- trudności w regulacji uwagi
- ograniczeń w organizacji działania
📌 Dlatego dostosowania wyrównują szanse, a nie „ułatwiają”.
❗ Checklista nauczyciela (przed wysłaniem do OKE)
✔ czy jest opis funkcjonalny (nie tylko diagnoza)
✔ czy jest powiązanie: trudność → wpływ → dostosowanie
✔ czy zapis jest neutralny (bez oceniania ucznia)
✔ czy zgodność z dokumentacją PPP/IPET
Przeczytaj także👇
🔎 Jak szkoły piszą wnioski (2026)
1️⃣ Oficjalne dokumenty CKE – baza wszystkiego
👉 Komunikat CKE o dostosowaniach egzaminu 2026
To jest najważniejszy dokument, na którym opiera się każdy wniosek.
📌 Co z niego wynika:
- dostosowania są ściśle określone dla grup uczniów
- szkoła nie „wymyśla” dostosowań, tylko:
- wybiera z listy
- albo składa wniosek indywidualny do OKE (Portal Oświatowy)
2️⃣ Gotowy szkolny formularz (WZÓR)
👉 Załącznik szkolny – dostosowanie egzaminu (DOC)
To jest złoto 🔥 — dokładnie tak wyglądają dokumenty w szkołach.
📌 Co tam znajdziesz:
- zapis typu:
„Rada Pedagogiczna wskazuje sposoby dostosowania…” (cms-v1-files.superszkolna.pl)
👉 czyli:
- NIE nauczyciel indywidualnie
- tylko uchwała RP + decyzja dyrektora
3️⃣ Jak wygląda procedura (realnie w szkołach)
👉 Jak uzyskać dostosowanie egzaminu – opis procedury
📌 Kluczowe kroki:
- dokument (PPP / orzeczenie)
- analiza w szkole
- decyzja rady pedagogicznej
- informacja dla rodzica
- ewentualny wniosek do OKE
👉 Dostosowanie przysługuje tylko przy odpowiedniej dokumentacji (np. PPP, orzeczenie) (Chmurkopedia)
4️⃣ Wniosek do OKE (gdy standard nie wystarcza)
👉 Jak przygotować wniosek indywidualny (analiza ekspercka)
W praktyce:
➡️ dyrektor szkoły (na wniosek RP) pisze do OKE
➡️ musi być:
- uzasadnienie
- dokumentacja
- opis funkcjonowania ucznia
📌 W wyjątkowych sytuacjach możliwe są niestandardowe dostosowania (ePedagogika)
Podsumowanie
👉 Wniosek o dostosowanie egzaminu to NIE formalność
👉 To dokument, który realnie wpływa na wynik ucznia
📌 Zasada:
➡️ piszemy o funkcjonowaniu, nie o diagnozie
🔎 FAQ – najczęstsze pytania nauczycieli
Czy samo orzeczenie wystarczy?
Nie. Wniosek musi zawierać opis funkcjonowania ucznia.
Czy można wpisać „bo uczeń ma ADHD”?
Nie. Potrzebne jest uzasadnienie funkcjonalne.
Kto składa wniosek?
Szkoła – na podstawie dokumentacji ucznia.
Czy można łączyć dostosowania?
Tak – jeśli wynikają z potrzeb ucznia.
PRO TIP (z praktyki szkół)
Najlepiej „przechodzą” wnioski, które:
✔ są konkretne
✔ są krótkie
✔ mają język obserwacyjny (bez etykiet)
💎 Subskrybuj
👉 Zajrzyj do artykułów, scenariuszy rewalidacyjnych i terapeutycznych na autyzm.life i neuroróżnorodni
📘 Sprawdź też eBooki i Pakiety lekcyjne (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na stronie) oraz Arkusze i scenariusze rewalidacyjne wspierające rozwój emocji i komunikacji i wiele innych, nowych narzędzi do pracy w górnych zakładkach strony oraz aktualnych wpisach publikowanych codziennie.
💎 Subskrypcja 5 zł / Premium 10 zł (teksty z hasztagiem #premium)– ciekawe scenariusze i narzędzia pracy. (kliknij i przewijaj)
👇 Przeczytaj:
autyzm.life i neuroróżnorodni 