Dzień Matki w świecie emocji i bliskości
Scenariusz zajęć dla przedszkolaków z ASD
„Moja Mama – serce, które mnie zna”
Dzień Matki to wyjątkowa okazja do rozwijania u dzieci ze spektrum autyzmu nie tylko umiejętności społecznych i komunikacyjnych, ale także budowania poczucia bezpieczeństwa, więzi emocjonalnej oraz wyrażania uczuć w prosty i dostępny sposób.
Dla wielu przedszkolaków z ASD emocje bywają trudne do nazwania, a abstrakcyjne pojęcia takie jak „miłość”, „wdzięczność” czy „tęsknota” wymagają konkretu, obrazu, ruchu i doświadczenia sensorycznego. Dlatego zajęcia powinny opierać się na prostych komunikatach, rytuale, wizualizacji i działaniu poprzez zmysły.
Ten scenariusz został przygotowany tak, aby:
- wspierać komunikację,
- rozwijać rozpoznawanie emocji,
- budować relację dziecko–mama,
- ograniczać przeciążenie sensoryczne,
- umożliwiać udział dzieciom niewerbalnym lub komunikującym się alternatywnie.
Cele zajęć
Cele główne
- rozwijanie więzi emocjonalnej z mamą,
- wspieranie komunikacji emocji,
- rozwijanie umiejętności społecznych,
- budowanie pozytywnych skojarzeń z rodziną i bliskością.
Cele szczegółowe
Dziecko:
- rozpoznaje mamę na zdjęciu lub ilustracji,
- potrafi wskazać proste emocje,
- uczestniczy we wspólnej aktywności,
- wykonuje prosty prezent dla mamy,
- ćwiczy komunikację poprzez słowa, gesty lub AAC.
Potrzebne materiały
- zdjęcia mam (jeśli możliwe),
- serca wycięte z papieru,
- kartki A4,
- farby lub kredki,
- plastelina,
- kwiaty sensoryczne (papierowe lub materiałowe),
- obrazki emocji,
- piktogramy AAC:
- MAMA
- KOCHAM
- PRZYTUL
- DZIĘKUJĘ
- KWIAT
- spokojna muzyka instrumentalna,
- bańki mydlane lub lampka sensoryczna.
Organizacja przestrzeni
Najlepiej sprawdzi się:
- spokojne światło,
- ograniczona liczba dekoracji,
- małe grupy,
- przewidywalny plan dnia pokazany obrazkowo.
Można przygotować tablicę:
- Powitanie
- Rozmowa o mamie
- Zabawa sensoryczna
- Prezent dla mamy
- Pożegnanie
Przebieg zajęć
1. Powitanie – „Kto dziś jest ważny?” (5 minut)
Nauczyciel pokazuje duże papierowe serce.
Mówi spokojnie:
„Dzisiaj będziemy myśleć o mamie.
Mama często nas przytula, pomaga i jest blisko.”
Dzieci siedzą w kręgu.
Każde dziecko może:
- pokazać zdjęcie mamy,
- wskazać obrazek,
- powiedzieć „mama”,
- użyć piktogramu AAC.
2. Zabawa emocjonalna – „Jak się czuję z mamą?” (10 minut)
Nauczyciel pokazuje obrazki emocji:
- radość,
- spokój,
- miłość,
- śmiech,
- bezpieczeństwo.
Dzieci wybierają emocję pasującą do mamy.
Można używać pytań:
- „Kiedy mama cię przytula?”
- „Co lubisz robić z mamą?”
- „Jak wygląda radość?”
Dzieci niewerbalne:
- wskazują,
- przyklejają obrazek,
- wybierają kartę AAC.
👇 Przeczytaj również:
3. Zabawa sensoryczna – „Kwiaty dla mamy” (10–15 minut)
Na środku sali znajdują się:
- miękkie kwiaty,
- kolorowe płatki,
- pachnące woreczki sensoryczne,
- lekkie materiały.
Dzieci:
- dotykają,
- układają bukiet,
- wybierają kolory dla mamy.
Nauczyciel modeluje język:
- „Mama lubi kwiaty.”
- „To jest czerwony kwiat.”
- „Daję mamie prezent.”
Można użyć AAC:
- MAMA
- KWIAT
- DLA MAMY
4. Praca plastyczna – „Serce dla mamy” (15 minut)
Każde dziecko tworzy własne serce:
- malowanie palcami,
- odbijanie dłoni,
- wyklejanie,
- sensoryczne faktury.
Ważne:
nie liczy się estetyka, ale doświadczenie emocjonalne i sprawczość dziecka.
Na odwrocie nauczyciel może dopisać słowa dziecka:
- „Mama mnie przytula.”
- „Lubię z mamą spacer.”
- „Mama jest miła.”
5. Relaks – „Ciepłe światło dla mamy” (5 minut)
Dzieci siedzą spokojnie.
Nauczyciel włącza delikatne światło lub lampkę sensoryczną.
Mówi:
„Wyobraź sobie, że wysyłasz mamie ciepłe światło i uśmiech.”
Można puścić:
- spokojną muzykę,
- bańki mydlane,
- delikatne dźwięki natury.
6. Zakończenie – „Dziękuję Mamo” (5 minut)
Każde dziecko:
- wręcza pracę,
- pokazuje serce,
- używa gestu,
- przybija piątkę,
- mówi lub wskazuje:
- „kocham”,
- „mama”,
- „dziękuję”.
Dostosowania dla dzieci z ASD
Dla dzieci niewerbalnych
- AAC,
- PECS,
- wybór obrazków,
- komunikacja gestem.
Dla dzieci wysoko wrażliwych sensorycznie
- cicha muzyka,
- ograniczenie zapachów,
- możliwość przerwy sensorycznej,
- słuchawki wyciszające.
Dla dzieci potrzebujących struktury
- wizualny plan zajęć,
- odliczanie czasu,
- przewidywalne komunikaty.
Dodatkowe pomysły
Mini sesja zdjęciowa
Dziecko trzyma serce lub kwiat dla mamy.
„Co lubi moja mama?”
Dzieci wybierają:
- kolor,
- kwiat,
- ulubione jedzenie mamy.
Kącik relacji
Zdjęcia rodzinne i spokojne rozmowy.
Dlaczego takie zajęcia są ważne?
Dzieci ze spektrum autyzmu często:
- silnie przeżywają relacje,
- okazują uczucia inaczej niż neurotypowi rówieśnicy,
- potrzebują bezpiecznych sposobów wyrażania emocji.
Dzień Matki może być piękną okazją do:
- budowania komunikacji,
- rozwijania empatii,
- ćwiczenia kontaktu społecznego,
- wzmacniania poczucia bezpieczeństwa.
Najważniejsze nie jest idealne wykonanie pracy plastycznej, ale doświadczenie:
„Jest ktoś ważny.
Jestem ważny.
Mogę okazywać uczucia po swojemu.”
👇 Przeczytaj także:
FAQ – najczęstsze pytania nauczycieli i terapeutów
Co zrobić, jeśli dziecko nie chce mówić o mamie?
Nie zmuszać. Można:
- używać obrazków,
- pozwolić obserwować,
- zaproponować udział sensoryczny.
Czy dzieci niewerbalne również mogą uczestniczyć?
Tak — scenariusz można realizować:
- gestem,
- AAC,
- wyborem obrazków,
- działaniem plastycznym.
Jak uniknąć przeciążenia sensorycznego?
Warto:
- ograniczyć hałas,
- unikać migających dekoracji,
- stosować spokojne tempo,
- przewidzieć miejsce wyciszenia.
Czy można zaprosić mamy na zajęcia?
Tak — krótka wspólna aktywność często bardzo wzmacnia relację i poczucie bezpieczeństwa dziecka.
💎 Subskrybuj
👉 Zajrzyj do artykułów, scenariuszy rewalidacyjnych i terapeutycznych na autyzm.life i neuroróżnorodni
📘 Sprawdź też eBooki i Pakiety lekcyjne (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na stronie) oraz Arkusze i scenariusze rewalidacyjne wspierające rozwój emocji i komunikacji i wiele innych, nowych narzędzi do pracy w górnych zakładkach strony oraz aktualnych wpisach publikowanych codziennie.
💎 Subskrypcja 5 zł / Premium 10 zł (teksty z hasztagiem #premium)– ciekawe scenariusze i narzędzia pracy. (kliknij i przewijaj)
👇 Przeczytaj:
autyzm.life i neuroróżnorodni 
