Scenariusz: „Wakacyjni odkrywcy – podróż wszystkimi zmysłami”
Grupa: dzieci w wieku 4–7 lat (indywidualnie lub w małej grupie)
Czas trwania: 45–50 minut
Miejsce: ogród przedszkolny, park lub sala z przygotowanymi materiałami przyrodniczymi
Cele rewalidacyjne
Podczas zajęć dziecko rozwija:
- komunikację funkcjonalną,
- wspólną uwagę,
- umiejętność naprzemiennego działania,
- koncentrację uwagi,
- planowanie ruchu,
- koordynację wzrokowo-ruchową,
- motorykę małą,
- samodzielność,
- tolerancję zmian,
- regulację sensoryczną.
Potrzebne materiały
- mały koszyczek lub wiaderko,
- kilka kamieni,
- szyszki,
- liście,
- patyki,
- piórka,
- muszelki (jeśli są dostępne),
- bańki mydlane,
- chusta lub koc.
Nie trzeba kupować żadnych specjalistycznych pomocy. Najlepszą pomocą terapeutyczną jest otaczająca dziecko przyroda.
Przebieg zajęć
1. Powitanie – „Co dziś odkryjemy?” (5 minut)
Terapeuta siada z dzieckiem na kocu.
Mówi spokojnym głosem:
„Dzisiaj zostaniemy odkrywcami. Naszym zadaniem będzie odnaleźć rzeczy, których inni często nie zauważają. Będziemy patrzeć, słuchać, dotykać i razem odkrywać świat.”
Jeżeli dziecko korzysta z AAC, prezentujemy symbole przedstawiające:
- patrzę,
- słucham,
- dotykam,
- znajduję.
Już na początku warto wzmacniać każdą próbę wspólnego patrzenia, wskazywania i komentowania.
👇 Przeczytaj również:
2. Poszukiwanie skarbów natury (10 minut)
Dziecko otrzymuje koszyczek.
Terapeuta proponuje kolejne zadania.
„Znajdź coś miękkiego.”
„Znajdź coś twardego.”
„Znajdź coś zielonego.”
„Znajdź coś, co pachnie.”
„Znajdź coś lekkiego.”
Po każdym znalezionym przedmiocie wspólnie go oglądają, dotykają i nazywają jego cechy.
Nie poprawiamy na siłę odpowiedzi. Najważniejsze jest wspólne odkrywanie i komunikacja.
3. Laboratorium zmysłów (10 minut)
Każdy znaleziony przedmiot staje się okazją do rozmowy.
Terapeuta pyta:
- Jak to wygląda?
- Jakie jest w dotyku?
- Czy pachnie?
- Czy jest ciężkie czy lekkie?
- Co ci przypomina?
Dziecko może odpowiadać:
- słowami,
- gestem,
- wskazaniem,
- symbolem AAC.
Każda forma komunikacji jest wartościowa.
4. Zabawa ruchowa „Wiatr niesie liście” (10 minut)
Terapeuta rozsypuje lekkie liście lub piórka.
Dziecko wykonuje polecenia:
„Dmuchnij.”
„Podnieś.”
„Przenieś.”
„Wrzuć do koszyka.”
„Połóż obok kamienia.”
Można wprowadzać elementy naprzemienności:
„Teraz ja.”
„Teraz ty.”
To naturalnie rozwija współpracę i czekanie na swoją kolej.
5. Chwila wyciszenia (5 minut)
Rozkładamy koc.
Wspólnie obserwujemy niebo.
Można wykorzystać bańki mydlane.
Terapeuta mówi spokojnie:
„Poszukaj jednej rzeczy, która dzisiaj najbardziej ci się spodobała.”
Jeżeli dziecko nie mówi, może:
- wskazać,
- pokazać,
- przynieść przedmiot,
- wybrać obrazek.
6. Zakończenie (5 minut)
Terapeuta podsumowuje zajęcia.
„Dzisiaj odkryłeś wiele ciekawych rzeczy. Wspólnie szukaliśmy, dotykaliśmy, obserwowaliśmy i rozmawialiśmy. Każdy odkrywca uczy się krok po kroku.”
Na zakończenie dziecko wybiera swój ulubiony „skarb”, który może zabrać do domu lub umieścić w przedszkolnym „Koszyku Wakacyjnych Odkrywców”.
👇 Przeczytaj także:
Dostosowanie do możliwości dziecka
Dzieci niemówiące
- wykorzystanie AAC,
- gestów,
- wskazywania,
- wyboru spośród dwóch przedmiotów.
Dzieci z nadwrażliwością sensoryczną
- dziecko samo decyduje, których materiałów chce dotknąć,
- nie zmuszamy do kontaktu z fakturami wywołującymi dyskomfort,
- zapewniamy możliwość wycofania się i odpoczynku.
Dzieci o wysokich potrzebach ruchowych
Można zwiększyć liczbę zadań wymagających chodzenia, noszenia koszyczka, przenoszenia przedmiotów, dmuchania baniek i wykonywania prostych zadań ruchowych.
Co rozwija to ćwiczenie?
Choć zajęcia przypominają zwykły wakacyjny spacer, dziecko ćwiczy wiele kluczowych umiejętności: komunikację, wspólną uwagę, planowanie ruchu, motorykę, przetwarzanie sensoryczne, elastyczność poznawczą oraz samodzielność. Badania nad naturalistycznymi metodami wspomagania rozwoju dzieci w spektrum autyzmu wskazują, że właśnie takie aktywności – osadzone w codziennym życiu, pełne zabawy i wspólnego odkrywania – sprzyjają generalizacji nowych umiejętności i zwiększają motywację do nauki. Wakacje nie są więc przerwą od terapii, lecz okazją do uczenia się w najbardziej naturalnym środowisku.
Bibliografia
- Schreibman L. i wsp. (2015). Naturalistic Developmental Behavioral Interventions: Empirically Validated Treatments for Autism Spectrum Disorder.
- Rogers S.J., Dawson G. Early Start Denver Model for Young Children with Autism.
- Kasari C., Gulsrud A. JASPER Intervention.
- WHO. International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF).
- DEC Recommended Practices (Division for Early Childhood).
💎 Subskrybuj
👉 Zajrzyj do artykułów, scenariuszy rewalidacyjnych i terapeutycznych na autyzm.life i neuroróżnorodni
📘 Sprawdź też eBooki i Pakiety lekcyjne (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na stronie) oraz Arkusze i scenariusze rewalidacyjne wspierające rozwój emocji i komunikacji i wiele innych, nowych narzędzi do pracy w górnych zakładkach strony oraz aktualnych wpisach publikowanych codziennie.
💎 Subskrypcja 5 zł / Premium 10 zł (teksty z hasztagiem #premium: #woorkbooki, inspirujące, nowe scenariusze oraz funkcjonalne narzędzia pracy. (kliknij i przewijaj)
👇 Przeczytaj:
autyzm.life i neuroróżnorodni 