Zabawy dla dzieci z ASD. Eksperymentuj z różnymi temperaturami, kolorami i fakturami, rozwijając percepcję dotykową i koordynację. 🌊😊
Dzień Wody obchodzony 22 marca to doskonała okazja, aby zaprosić dzieci do odkrywania fascynującego świata wody za pomocą zmysłów. Dla dzieci ze spektrum autyzmu (ASD) i innymi specjalnymi potrzebami edukacyjnymi kontakt z wodą ma nie tylko wartość poznawczą, ale również terapeutyczną. Zabawy sensoryczne z wodą rozwijają percepcję dotykową, koordynację ręka-oko oraz pomagają w regulacji emocji poprzez stymulację różnych zmysłów.
Woda dostarcza bodźców w zakresie:
✅ Dotyku – odczuwanie różnych faktur i temperatur,
✅ Wzroku – obserwowanie przezroczystości, ruchu i zmiany koloru,
✅ Słuchu – chlapanie, kapanie i przelewanie wody,
✅ Propriocepcji – kontrola nad ciałem podczas manipulacji wodą,
✅ Regulacji emocji – kontakt z wodą działa uspokajająco i relaksująco.
W tym artykule znajdziesz:
➡️ Jak przygotować zabawy sensoryczne z wodą,
➡️ Jakie korzyści przynoszą zabawy wodne dzieciom z ASD,
➡️ Przykłady aktywności dostosowanych do różnych poziomów wrażliwości sensorycznej.
🧠 Dlaczego zabawy sensoryczne z wodą są ważne dla dzieci z ASD?
Dzieci ze spektrum autyzmu często mają trudności z przetwarzaniem bodźców sensorycznych. Mogą być zarówno nadwrażliwe, jak i niewrażliwe na dotyk, temperaturę czy strukturę przedmiotów. Zabawy z wodą pozwalają na:
✔️ Regulację układu nerwowego poprzez łagodną stymulację,
✔️ Zwiększenie tolerancji na dotyk, temperaturę i zmiany w strukturze,
✔️ Rozwijanie umiejętności motorycznych poprzez chwytanie, przelewanie i zanurzanie,
✔️ Budowanie poczucia bezpieczeństwa poprzez przewidywalne działania,
✔️ Uspokojenie i relaks poprzez kontakt z wodą i powtarzalność ruchów.
🌈 Zabawy sensoryczne z wodą – krok po kroku
🌡️ 1. Eksperymentowanie z temperaturą wody
Cel: Rozpoznawanie i porównywanie temperatury wody – rozwój percepcji dotykowej.
✅ Materiały:
- Trzy pojemniki z wodą:
- Jeden z ciepłą wodą (ok. 35°C)
- Jeden z zimną wodą (ok. 10°C)
- Jeden z letnią wodą (ok. 20°C)
- Ręcznik
Przebieg:
- Dziecko wkłada ręce do pojemnika z ciepłą wodą.
- Następnie przechodzi do pojemnika z zimną wodą.
- Na koniec próbuje wody o temperaturze letniej.
✅ Pytania dla dziecka:
- „Czy woda jest ciepła, zimna czy letnia?”
- „W której wodzie czujesz się najlepiej?”
- „Czy możesz zgadnąć, która woda będzie najzimniejsza?”
💡 Wskazówka: Jeśli dziecko ma nadwrażliwość na temperaturę, pozwól mu zacząć od letniej wody i stopniowo wprowadź ciepłą lub zimną.
🎨 2. Kolorowa woda – zabawy z barwnikami
Cel: Rozwijanie percepcji wzrokowej i zdolności koordynacyjnych.
✅ Materiały:
- Przezroczyste pojemniki z wodą
- Barwniki spożywcze (np. niebieski, czerwony, żółty)
- Łyżeczka do mieszania
Przebieg:
- Nauczyciel nalewa wodę do kilku pojemników.
- Dziecko dodaje do każdego pojemnika kilka kropli barwnika.
- Dziecko obserwuje, jak kolor rozchodzi się w wodzie.
- Można połączyć kolory (np. żółty i niebieski) i zapytać:
➡️ „Co się stanie, jeśli połączymy żółty i niebieski?”
✅ Pytania dla dziecka:
- „Jakie kolory widzisz?”
- „Co się stanie, gdy zmieszasz czerwony z niebieskim?”
- „Czy woda zmieniła zapach lub konsystencję?”
💡 Wskazówka: Jeśli dziecko unika intensywnych kolorów, zacznij od pastelowych odcieni.
🪣 3. Zanurzanie przedmiotów – faktura i ciężar
Cel: Rozwijanie percepcji dotykowej i propriocepcji.
✅ Materiały:
- Pojemnik z wodą
- Przedmioty o różnych fakturach:
- Gąbka
- Kawałek drewna
- Plastikowa zabawka
- Kawałek tkaniny
- Liść
- Moneta
Przebieg:
- Dziecko zanurza przedmioty w wodzie.
- Zadaj pytania:
➡️ „Jak czuje się gąbka po zamoczeniu?”
➡️ „Czy moneta opadła na dno, czy unosi się na powierzchni?” - Zachęć dziecko do wyciągnięcia wniosków:
➡️ „Dlaczego drewno pływa, a moneta tonie?”
💡 Wskazówka: Dziecko może niechętnie dotykać przedmioty o określonych fakturach – w takim przypadku pozwól mu użyć rękawiczek.
🌊 4. Chlapanie i kapanie – zabawa w kontrolę ruchu
Cel: Usprawnianie koordynacji ręka-oko i koncentracji.
✅ Materiały:
- Pojemnik z wodą
- Pipeta lub łyżeczka
- Miseczka na wodę
Przebieg:
- Dziecko nabiera wodę do pipety lub łyżeczki.
- Zadanie polega na przeniesieniu wody do drugiego pojemnika bez rozlania.
- Można wprowadzić element rywalizacji – kto szybciej napełni pojemnik.
✅ Pytania dla dziecka:
- „Czy łatwo było przenieść wodę?”
- „Jak myślisz, co pomoże ci w większej precyzji?”
🌟 Jakie umiejętności rozwija zabawa z wodą?
✔️ Koordynacja wzrokowo-ruchowa.
✔️ Percepcja dotykowa (ciepło, zimno, faktura).
✔️ Regulacja emocji (wyciszenie, koncentracja).
✔️ Eksploracja i eksperymentowanie.
✔️ Współpraca w grupie i komunikacja.
✅ Podsumowanie
Zabawy sensoryczne z wodą to doskonały sposób na wsparcie rozwoju dziecka z ASD. Woda stymuluje zmysły, pomaga w regulacji emocji i uczy koncentracji. Dzięki eksperymentom z temperaturą, kolorem i fakturą dziecko rozwija zdolności poznawcze i manualne w przyjaznym, naturalnym środowisku.
➡️ Dotykaj, odkrywaj i baw się – woda to nie tylko żywioł, to także doskonały nauczyciel! 💙🌊😊
autyzm.life i neuroróżnorodni 