Ćwiczenia zaproponowane do indywidualnej pracy z dzieckiem mogą być rozszerzane na wszystkich członków rodziny (wspólna realizacja). W opracowaniu uwzględniono zasoby domu, tj. dostępność materiałów, ograniczenia przestrzenne oraz optymalizację czasową.

Warto podkreślić, że ćwiczenia do pracy indywidualnej w większym stopniu niż warsztaty grupowe bazują na intymności i bliskości. Teksty stymulacyjne odwołują się do więzi (np. opracowane wizualizacje), ćwiczenia sensoryczne zaś wykorzystują bliski kontakt (np. dotykowy, wzrokowy). Nie każda propozycja znalazłaby swoje zastosowanie w przypadku zajęć grupowych wśród obcych osób – kolegów i koleżanek.

Celem autorek było nie tylko wspólne odprężenie, ale również działanie więziotwórcze (budowanie otwartości, przestrzeni do rozmowy, dzielenia się doświadczeniami, przeżyciami i troskami). Poszczególne propozycje mają zróżnicowany poziom trudności. Autorki świadomie nie uwzględniły preferowanego przedziału wiekowego dziecka (uczestnika ćwiczeń). Rodzic może stopniować trudność oraz czas (długość) poszczególnego zadania, ponadto samodzielnie decyduje o doborze ćwiczenia bez zbędnych odautorskich sugestii. Zrozumiałość i atrakcyjność danej aktywności zależna jest nie tyle od wieku dziecka, co od jego potrzeb, wrażliwości, otwartości, a nawet poziomu wyobraźni i twórczego myślenia. Równie ważna jest kreatywność samego rodzica – jego przygotowanie do zadania, zaangażowanie oraz inne osobiste predyspozycje.

Uwaga metodyczna: Przed rozpoczęciem wspólnego działania z dzieckiem, warto zapoznać się kilkukrotnie z przebiegiem, „rytmem” zadania. Dobrze jest przećwiczyć odczytywanie tekstów stymulacyjnych (sprawdzić własne tempo czytania, popracować nad przyjaznym melodyjnym głosem, zaznaczyć miejsca w tekście, w których należy zrobić dłuższe pauzy etc.). Dokładnie opracowany plan (scenariusz) usprawni i uprzyjemni przebieg ćwiczenia.

Ćwiczenie: 10 głasków

Materiały: dwa miękkie koce lub maty, wybrany tekst stymulacyjny w formie scenariusza dialogowego.
Przebieg: Dziecko układa się na kocu w wygodnej pozycji (patrz: rysunek), a następnie zamyka oczy. Rodzic wykonuje lekki masaż – dziesięć przeciągnięć otwartą
dłonią wzdłuż kręgosłupa dziecka w kierunku od góry do dołu, cicho odliczając. Masaż wykonuje delikatnie, bez pośpiechu. Następnie uczestnicy ćwiczenia zamieniają się rolami.

Po wykonaniu pierwszej części ćwiczenia rodzic i dziecko siadają wygodnie na podłodze, a następnie odwołują się do zamieszczonego „scenariusza dialogowego”. Naprzemiennie odczytują/mówią wybrane partie tekstu, wykonując poszczególne, zawarte w tekście polecenia.

Teksty do stymulacji (scenariusze dialogowe) – Co nam w duszy śpiewa

Rodzic: Każdy człowiek wygrywa w duszy swoją własną melodię. Nie martw się, jeśli
jej teraz nie słyszysz. Czasem jest bardzo szybka – ucieka przed nami, chowa się, chwieje
i niepostrzeżenie umyka. Innym razem jest ciepła, przyjemna i bardzo cichutka. Ma swój
rytm, swoje niepowtarzalne tempo. Zamknij oczy i połóż rękę na swojej klatce piersio-
wej. Poszukaj głęboko. Weź głęboki wdech…i powolny wydech. Spróbuj poczuć regularny
rytm bicia serca.

(Rodzic po przeczytaniu fragmentu wykonuje to samo ćwiczenie nieprzerwanie
przez ok. 3–5 min).

Rodzic: Jesteś tancerką/tancerzem o niezwykłych umiejętnościach. Potrafisz tańczyć w rytm zapachów. Czujesz woń kwiatów i radośnie wirujesz, unoszący się zapach pieczonego ciasta pozwala stawiać ci kolejne kroki na tanecznym parkiecie. Zamknij oczy, wyobraź sobie zapach… i tańcz w jego rytm. Opowiedz mi, jaki jest twój taniec – szybki, wolny, jakie ruchy wykonujesz rękami, nogami, szyją i głową, każdym fragmentem swojego tanecznego ciała?

(Zapachy jakie można wstawić to np. zapach liści drzew, świeżo skoszonej trawy, ulubionych perfum, deszczu, naleśników etc. Rodzic wstawia własną propozycję. Pamiętaj, aby skojarzenie było przyjemne. Dziecko zamyka oczy, a następnie opowiada o wyobrażonym tańcu w rytm danego zapachu. Staraj się zachęcać je do bogatych, obszernych opowieści. Dopytuj o szczegóły, aby pobudzić skojarzenia i wyobraźnię – jak szybko tańczysz? Z czego wykonany jest parkiet? Jakie ruchy wykonujesz dłońmi? itp.)

Dziecko: Wyobraź sobie zapach… i opowiedz mi, jaki jest twój taniec.
Zadanie wykonywane jest naprzemiennie, z dowolną ilością propozycji i powtórzeń. Po zakończonym ćwiczeniu zarówno rodzic, jak i dziecko wykonują 10 głębokich wdechów i wydechów.

Ćwiczeniu towarzyszy lekka, spokojna muzyka.

Powiązane:

źródło: G. Dobińska, A. Cieślikowska-Ryczko, Techniki i metody relaksacyjne…, 2019