Cierpliwości, przyjacielu

Wiek: od 3 do 8 lat

Materiały:

• Fiszka
• czerwony długopis lub pisak
• minutnik
• opcjonalnie: mały smakołyk

Cele:

• regulacja emocji w sytuacji wymagającej czekania.

Czekanie – tego bardzo często wymaga się od dzieci. Muszą one czekać na swoją kolej, by zjechać ze zjeżdżalni, na to, by nauczycielka pozwoliła im wyjść na przerwę, albo na to, by brat lub siostra odłożyły ich ulubioną zabawkę.

Wielu dzieciom czekanie sprawia kłopot i zdaje się trwać wiecznie. Dzieci z autyzmem może wręcz doprowadzić do załamania nerwowego. Jak nauczyć swoje dziecko cierpliwości? W tym pomoże ci to ćwiczenie. Im częściej twoje dziecko będzie je wykonywać, tym lepiej poradzi sobie z regulacją swoich emocji w sytuacjach wymagających czekania. Pamiętaj, żeby ćwiczenie nie utraciło charakteru zabawy przez wydłużanie czasu oczekiwania. Twoim celem jest to, by dziecko niemal zawsze odnosiło sukces. Nie zapomnij pochwalić go i nagrodzić, jeśli wytrzyma wystarczająco długo i wygra rundę. Dzięki temu będzie chciało bawić się nieprzerwanie!

Przebieg zabawy

1. Stwórz kartę czekania – zapisz na fiszkę czerwonym mazakiem „Czekasz”.

2. Zorientuj się, ile czasu twoje dziecko jest w stanie poczekać na ulubioną zabawkę lub aktywność bez przejawiania kłopotliwych zachowań. Nie szkodzi, jeśli będzie to tylko trzydzieści sekund. Zacznijcie od trzydziestu sekund, żeby dziecko mogło od razu odnieść sukces.

3. Wybierz umiarkowanie lubiany przez dziecko przedmiot, na którym będzie mogło ćwiczyć się w cierpliwym czekaniu. Jeśli na przykład ono czasem lubi rysować, może to być niebieska kredka.

4. Posadź dziecko i wyjaśnij mu, że będzie musiało poczekać 10 sekund, zanim dostanie ten przedmiot. Czas oczekiwania może być dłuższy lub krótszy – w zależności od przedmiotu.

5. Wręcz dziecku kartę czekania – powinno trzymać ją w ręku podczas oczekiwania. Nastaw minutnik na uzgodniony czas. Kiedy ten zadzwoni, natychmiast pochwał dziecko („Udało ci się! Świetnie ci poszło czekanie!”). Wymień kartę czekania na przedmiot, na który dziecko czekało. Połącz pochwałę słowną z łaskotkami, przybiciem piątki lub niewielkim smakołykiem.

6. Gdy dziecku idzie coraz lepiej, systematycznie wydłużaj czas oczekiwania.

7. Jeżeli w trakcie czekania dziecko zaczyna się denerwować i niecierpliwić, to nie dawaj mu upragnionego przedmiotu, dopóki przez kilka sekund nie posiedzi spokojnie. Jeśli ono od początku ma trudność z cierpliwym dotrwaniem do końca wyznaczonego czasu, to prawdopodobnie ów czas jest zbyt długi i należy go skrócić.

Kiedy dziecko już nieco poprawi umiejętność czekania, spróbuj wykorzystać ją, gdy będziecie poza domem. Wkrótce nauczy się wykazywać cierpliwością bez względu na to, gdzie będzie i jak długo będzie musiało czekać.

Dlaczego warto wykonywać to ćwiczenie

Ćwiczenie pozwala systematycznie kształtować zachowanie dziecka za pomocą wzmacniania pozytywnego. Jest to oparta na wynikach badań naukowych metoda uczenia dzieci z ASD i najczęściej wykorzystywana technika w ramach stosowanej analizy zachowania.

Wskazówka

Jeśli nie masz minutnika w telefonie, możecie z dzieckiem głośno odliczać czas oczekiwania.

źródło: K. Cook, Rozwój dziecka z autyzmem…, 2022