Zabawy sensoryczne, ruchowe i plastyczne, które wspierają rozwój dzieci i przybliżają polskie tradycje!

Grupa docelowa: Przedszkolaki z ASD i niepełnosprawnością intelektualną
Czas trwania: 30–45 minut
Cel główny: Przybliżenie dzieciom tematyki Barbórki oraz pracy górników w sposób dostosowany do ich możliwości.
Cele szczegółowe:

• Rozwijanie zdolności komunikacyjnych i społecznych.
• Poznanie podstawowych informacji o pracy górników i tradycjach Barbórki.
• Rozwijanie umiejętności manualnych i wrażliwości sensorycznej.

Przebieg zajęć

1. Powitanie i wprowadzenie do tematu (5–10 minut)

Cel: Zaciekawienie tematem i wprowadzenie w atmosferę święta.

1. Powitanie:
   • Przywitaj dzieci słowami: „Witajcie mali górnicy! Dziś będziemy świętować Barbórkę, czyli święto górników.”
   • Pokaż zdjęcie lub ilustrację Świętej Barbary i górników w galowych mundurach.
2. Krótka opowieść:
   • Opowiedz prostymi słowami: „Górnicy to ludzie, którzy pracują głęboko pod ziemią. Wydobywają węgiel, sól i inne skarby, które są nam potrzebne, np. do ogrzewania domów. Co roku w grudniu obchodzą swoje święto – Barbórkę.”
   • Użyj wizualnych pomocy, takich jak zdjęcia kopalni, węgla, wagoników.

Pomoc wizualna:

• Zdjęcia górników w mundurach, węgla, szybu kopalnianego.
• Piktogramy przedstawiające pracę górnika (np. łopatę, wagonik).

2. Zabawy sensoryczne i ruchowe (15 minut)

Cel: Rozwijanie wrażliwości sensorycznej i integracji sensorycznej.

1. „Szukamy skarbów w kopalni”

• Opis zabawy: Dzieci poszukują „węgla” ukrytego w piasku lub kaszy.
• Materiały: Duża miska wypełniona piaskiem lub kaszą, małe czarne kamyczki (lub pomalowane na czarno kulki).
• Przebieg:
  • Dzieci wkładają ręce do miski i wyszukują „węgiel.”
  • Za każdą znalezioną bryłkę dostają pochwałę.
• Cel: Rozwijanie zdolności dotykowych i koordynacji ręka-oko.

2. „Transport węgla”

• Opis zabawy: Dzieci przenoszą „węgiel” (kamyczki lub piłeczki) z jednego miejsca na drugie przy pomocy małych wagoników (np. koszyczków).
• Materiały: Koszyczki lub małe pudełka, czarne piłeczki lub kulki.
• Przebieg:
  • Dzieci przenoszą „węgiel” po wyznaczonej trasie (np. slalom między przeszkodami).
• Cel: Ćwiczenie motoryki dużej i rozwijanie koncentracji.

3. Zabawa plastyczna: Tworzenie czapki górniczej (10–15 minut)

Cel: Rozwijanie zdolności manualnych i kreatywności.

1. Materiały:
   • Szablony papierowych czapek górniczych, czarny i kolorowy papier, kredki, klej, naklejki, pióra do ozdabiania (np. zielone, białe, czarne).
2. Przebieg:
   • Nauczyciel pomaga dzieciom złożyć czapkę według prostego szablonu.
   • Dzieci ozdabiają swoje czapki naklejkami i kolorowym piórkiem.
   • Na zakończenie dzieci przymierzają swoje czapki i wspólnie robią zdjęcie jako „górnicy.”

4. Podsumowanie i nagrody (5–10 minut)

Cel: Podsumowanie zajęć i wzmocnienie pozytywne.

1. Rozmowa końcowa:
   • Zapytaj dzieci:
     • „Co górnicy robią w kopalni?”
     • „Jak nazywa się święto górników?”
     • „Czy podobały Wam się dzisiejsze zabawy?”
2. Wręczenie dyplomów:
   • Przygotuj wcześniej dyplomy „Małego Górnika” dla każdego dziecka.
3. Pożegnanie:
   • Podziękuj dzieciom za wspólną zabawę i pożegnaj je słowami: „Do zobaczenia, mali górnicy!”

Materiały do przygotowania:

• Zdjęcia, piktogramy i ilustracje związane z Barbórką i pracą górników.
• Duża miska, piasek/kasza, czarne kamyczki lub kulki.
• Koszyczki/pudełka do transportu „węgla.”
• Szablony papierowych czapek, kredki, naklejki, pióra, klej.
• Dyplomy „Małego Górnika.”

„Ta czapka górnicza”

Ta czapka górnicza ma puszyste piórka.
Pamięta tę czapkę niejedna Barbórka.
Jest czarna jak węgiel, ze ścian korytarzy,
a znaczek na czapce wesoło się jarzy.
I nosi ją kata jak tylko pamiętam,
od wielkiej parady, jak mówi od święta.
Ta czapka jest sławna szeroko na świecie,
bo był w niej tata na zdjęciu w gazecie.

Dostosowanie zajęć do potrzeb dzieci z ASD i niepełnosprawnością intelektualną:

• Stosuj krótkie, proste instrukcje.
• Wykorzystuj wizualne plany i pomoc sensoryczną.
• Zapewnij możliwość przerw sensorycznych.
• Dostosuj tempo zajęć do potrzeb dzieci.

Najczęściej zadawane pytania:

1. Czy dzieci z ASD i niepełnosprawnością intelektualną poradzą sobie z tym scenariuszem?
Tak, scenariusz jest dostosowany do możliwości dzieci z ASD i niepełnosprawnością intelektualną, zawiera proste instrukcje i zabawy sensoryczne.

2. Jakie są korzyści z organizowania takich zajęć?
Zajęcia rozwijają zdolności komunikacyjne, społeczne, manualne i sensoryczne dzieci, jednocześnie przybliżając im polską tradycję Barbórki.

3. Co zrobić, jeśli dziecko nie chce uczestniczyć w niektórych aktywnościach?
Pozwól dziecku obserwować lub wprowadź alternatywne zadanie, które będzie dostosowane do jego zainteresowań i potrzeb.

4. Czy zajęcia są odpowiednie dla dzieci z nadwrażliwością sensoryczną?
Tak, można dostosować intensywność bodźców, np. zmniejszając ilość materiałów dotykowych lub umożliwiając użycie narzędzi zamiast rąk.