Jak w prosty sposób wprowadzić dzieci ze spektrum autyzmu w tradycję

Trzech Mędrców. Historia, pomysły na zajęcia i sposoby na rozwój społeczny i emocjonalny dzieci z ASD.

Święto Trzech Króli

Święto Trzech Króli, obchodzone co roku 6 stycznia, to jedno z najstarszych świąt chrześcijańskich, nazywane również Świętem Objawienia Pańskiego. W tym dniu wspomina się wydarzenie opisane w Ewangelii według św. Mateusza, w którym trzej mędrcy – Kacper, Melchior i Baltazar – przybyli z darami do nowo narodzonego Jezusa. To święto ma głęboki wymiar symboliczny i kulturowy, a jego obchody różnią się w zależności od kraju i tradycji lokalnych.

W Polsce Święto Trzech Króli wiąże się z kilkoma charakterystycznymi zwyczajami:

• Na drzwiach domów pisze się kredą litery K+M+B oraz aktualny rok – to prośba o błogosławieństwo dla rodziny i domu. (Skrót pochodzi od imion trzech króli: Kacpra, Melchiora i Baltazara. Dawniej na drzwiach pisano jednak C+M+B. Akronim ten oznacza łacińską frazę „Christus Mansionem Benedicat”, czyli „Niech Chrystus błogosławi temu domowi”).
• W wielu miastach i wsiach odbywają się kolorowe orszaki Trzech Króli, w których mieszkańcy odgrywają role mędrców i innych postaci związanych z Bożym Narodzeniem.
• Jest to dzień wolny od pracy i szkoły, co czyni go idealnym momentem na wspólne aktywności i refleksję.

Dlaczego to święto jest ważne?

Święto Trzech Króli niesie ze sobą kilka uniwersalnych wartości, które są ważne także w wychowaniu i terapii dzieci:

• Wartość daru i dzielenia się: Trzej mędrcy przynieśli swoje najcenniejsze dary – złoto, kadzidło i mirrę. To świetna okazja, by porozmawiać z dziećmi o znaczeniu hojności i troski o innych.
• Podążanie za gwiazdą: Gwiazda Betlejemska wskazywała drogę mędrcom, symbolizując nadzieję i poszukiwanie. Można to wykorzystać jako inspirację do rozmowy o wyznaczaniu celów i dążeniu do nich.
• Różnorodność: Mędrcy pochodzili z różnych stron świata, co podkreśla ideę szacunku dla odmienności i budowania wspólnoty.

Jak wytłumaczyć dzieciom z ASD sens Święta Trzech Króli?

Dzieci ze spektrum autyzmu często potrzebują konkretnego, prostego wyjaśnienia nowych pojęć i wydarzeń. Możesz wprowadzić temat w następujący sposób:

1. Historia dostosowana do dziecka
   „Dawno temu w Betlejem urodził się mały chłopiec – Jezus. Był wyjątkowy, dlatego gwiazda na niebie wskazywała, gdzie go znaleźć. Trzej mędrcy, bardzo mądrzy ludzie, wyruszyli w podróż, by zobaczyć to dziecko i zanieść mu dary. Przynieśli złoto, kadzidło i mirrę. Wspominamy tę historię, bo uczy nas, jak ważne są nadzieja, dobroć i dzielenie się z innymi.”
2. Piktogramy i obrazy
   Użyj prostych ilustracji lub piktogramów, by pokazać postacie Trzech Króli, gwiazdę, dary i stajenkę. Wspieraj się obrazkami, aby dziecko mogło łatwiej zrozumieć opowieść.
3. Ważność gestów i tradycji
   Wytłumacz, dlaczego piszemy kredą litery na drzwiach – to sposób na okazanie wdzięczności i prośba o opiekę nad domem.

Jakie cele możemy osiągnąć podczas tych zajęć?

Zajęcia związane ze Świętem Trzech Króli mogą wspierać:

• Rozwój społeczny: Dzięki wspólnym aktywnościom, takim jak tworzenie koron czy opowieści o darach, dzieci uczą się współpracy i dzielenia się.
• Rozwój emocjonalny: Historia o Trzech Królach to okazja do rozmowy o uczuciach, takich jak radość, wdzięczność czy ciekawość.
• Rozwój poznawczy: Dzieci poznają nowe pojęcia, tradycje i symbole związane z kulturą i religią.

Dzięki prostemu wprowadzeniu i dostosowaniu aktywności każde dziecko, niezależnie od swoich możliwości, może czerpać radość i naukę z tego wyjątkowego dnia.

Święto Trzech Króli to piękny czas pełen tradycji, który można wykorzystać do nauki i zabawy. Dzieci ze spektrum autyzmu często potrzebują prostszych wyjaśnień i bardziej dostosowanych aktywności, by w pełni cieszyć się tym dniem. W artykule znajdziesz pomysły na wprowadzenie symboliki i historii tego święta oraz propozycje działań wspierających rozwój społeczny i emocjonalny.

Kim byli Trzej Królowie? Prosta opowieść

Rozpocznij od opowiedzenia dziecku historii Trzech Mędrców:

• Kacper, Melchior i Baltazar wyruszyli w długą podróż, podążając za gwiazdą, by odnaleźć nowo narodzonego Króla.
• Przynieśli mu wyjątkowe dary: złoto, kadzidło i mirrę.
• Podróżowali na wielbłądach przez pustynie i góry, aż dotarli do Betlejem, gdzie w stajence zobaczyli Dzieciątko Jezus.

Opowieść można wzbogacić obrazkami, figurkami lub krótką animacją, co ułatwi dziecku zrozumienie historii.

Pomysły na aktywności wspierające dzieci z ASD

1. Warsztaty plastyczne: Korony Trzech Króli
   • Przygotuj papierowe szablony koron i różne materiały dekoracyjne (naklejki, brokat, flamastry).
   • Pomóż dziecku ozdobić koronę według własnego pomysłu.
   • W trakcie pracy można porozmawiać o tym, co symbolizują korony.
2. Wyklejanie Gwiazdy Betlejemskiej
   • Zrób szablon gwiazdy i pozwól dziecku wypełnić go plasteliną, papierem kolorowym lub cekinami.
   • To świetna okazja do rozwijania zdolności manualnych i wprowadzania tematyki świątecznej.
3. Gra sensoryczna: Skarby Trzech Króli
   • Przygotuj pudełko sensoryczne z „darami” Trzech Króli: kawałkami złotego papieru (złoto), pachnącymi ziołami (kadzidło) i małymi buteleczkami olejku (mirra).
   • Zachęć dziecko do eksplorowania przedmiotów i rozmowy o ich znaczeniu.
4. Krótki marsz za Gwiazdą
   • Stwórz w domu lub na zewnątrz trasę z prostymi wskazówkami (np. gwiazdy narysowane na papierze).
   • Na końcu drogi umieść niespodziankę, która będzie „darem” dla dziecka – mały prezent lub nagroda sensoryczna.
5. Kolędy i muzyka
   • Zaśpiewaj z dzieckiem kolędę, np. „Mędrcy świata, monarchowie.”
   • Możesz przygotować prosty instrument, jak grzechotkę, by dziecko mogło aktywnie uczestniczyć.

Jak dostosować aktywności do dzieci z ASD?

• Przewidywalność: Użyj tablic wizualnych, by pokazać plan dnia. Dziecko poczuje się bezpieczniej, znając kolejność aktywności.
• Minimalizacja bodźców: Wybierz spokojne miejsce na zajęcia, z ograniczoną liczbą dźwięków i wizualnych rozpraszaczy.
• Wsparcie komunikacyjne: Dostosuj język do poziomu zrozumienia dziecka i korzystaj z pomocy wizualnych, np. piktogramów.
• Indywidualne podejście: Pozwól dziecku na własne tempo pracy i zaakceptuj jego preferencje sensoryczne.

Zrozumienie tradycji jako budowanie relacji

Obchody Święta Trzech Króli mogą stać się nie tylko okazją do poznania pięknych tradycji, ale również do budowania więzi z bliskimi i rówieśnikami. Wspólne zajęcia plastyczne, śpiewanie czy rozmowy to świetny sposób na rozwijanie umiejętności społecznych.

Podsumowanie

Święto Trzech Króli daje wiele możliwości, by wprowadzić dzieci ze spektrum autyzmu w świat tradycji i symboliki. Kluczowe jest dostosowanie aktywności do ich indywidualnych potrzeb, by mogły czerpać radość i poczucie bezpieczeństwa podczas tego wyjątkowego dnia.