Rodzice dzieci w spektrum autyzmu często zadają sobie pytanie: czy moje dziecko otrzymuje w szkole odpowiednie wsparcie? Klucz do zrozumienia tej kwestii leży w znajomości dwóch podstawowych dokumentów edukacyjnych: IPET i PDW. To one wyznaczają ramy, w jakich nauczyciele, pedagodzy i terapeuci mogą efektywnie wspierać rozwój dziecka.
Co to jest IPET – Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny?
IPET to dokument tworzony dla dzieci, które otrzymały orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego – czyli np. z autyzmem, zespołem Aspergera, niepełnosprawnością intelektualną czy zaburzeniami emocjonalnymi. Jego celem jest pełna indywidualizacja nauki i terapii.
Co zawiera IPET?
- dokładny opis potrzeb i możliwości dziecka (diagnoza funkcjonalna),
- cele edukacyjne i terapeutyczne,
- zakres zajęć rewalidacyjnych (np. rozwijanie mowy, komunikacji, relacji społecznych),
- metody pracy i dostosowania (np. praca z obrazkami, alternatywna komunikacja),
- sposoby współpracy z rodzicem i zespołem specjalistów.
📌 IPET jest dokumentem obowiązkowym i tworzy go zespół nauczycieli oraz specjalistów razem z rodzicem.
Czym jest Plan Działań Wspierających (PDW)?
Z kolei PDW tworzy się dla uczniów, którzy nie mają orzeczenia, ale posiadają opinię z poradni psychologiczno-pedagogicznej. Dotyczy to np. dzieci z:
- trudnościami w koncentracji,
- zaburzeniami emocjonalnymi,
- specyficznymi trudnościami w uczeniu się (np. dysleksja),
- niepokojącymi zachowaniami, które nie wymagają jeszcze kształcenia specjalnego.
Co zawiera PDW?
- opis potrzeb i trudności dziecka,
- zalecenia dotyczące metod nauczania,
- dostosowania w ocenie wiedzy i pracy na lekcjach,
- elementy wsparcia emocjonalnego i wychowawczego.
🧩 PDW nie obejmuje zajęć rewalidacyjnych, ale daje szansę na dostosowanie nauki do możliwości dziecka.
Przykłady z życia – IPET vs. PDW
👦 Michał (IPET)
- 8 lat, diagnoza: autyzm, orzeczenie z poradni.
- Trudności: unikanie kontaktu wzrokowego, opóźniony rozwój mowy, nadwrażliwość na dźwięki.
- Wsparcie: IPET, zajęcia z logopedą i psychologiem, nauka alternatywnej komunikacji, słuchawki wygłuszające, kącik sensoryczny w klasie.
👧 Zuzia (PDW)
- 10 lat, opinia: dysleksja rozwojowa.
- Trudności: wolne tempo czytania, mylenie liter, stres przed sprawdzianami.
- Wsparcie: PDW, wydłużony czas na testach, możliwość pisania na komputerze, ocena z uwzględnieniem wysiłku, nie tylko efektów.
IPET i PDW – najważniejsze różnice
| Element | IPET | PDW |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego | Opinia z poradni psychologiczno-pedagogicznej |
| Dla kogo? | Uczniowie z ASD, niepełnosprawnościami, sprzężeniami | Uczniowie z trudnościami w nauce, emocjach, koncentracji |
| Czy są zajęcia rewalidacyjne? | Tak | Nie |
| Kto tworzy dokument? | Zespół specjalistów + rodzic | Wychowawca + nauczyciele, możliwy udział specjalisty |
| Jakie działania obejmuje? | Edukacyjne, terapeutyczne, wychowawcze | Edukacyjne, wychowawcze, wsparcie emocjonalne |
Dlaczego to ważne dla rodzica?
Zrozumienie różnicy między IPET a PDW pozwala lepiej bronić praw dziecka w systemie edukacji. Jeśli Twoje dziecko ma diagnozę autyzmu – powinno mieć orzeczenie, a więc i IPET. Jeśli widzisz trudności, ale poradnia nie wystawiła orzeczenia – PDW może być dobrym pierwszym krokiem.
Pamiętaj – żadne dziecko nie powinno być zostawione bez wsparcia.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy IPET i PDW są obowiązkowe?
Tak, jeśli dziecko spełnia warunki – szkoła ma obowiązek przygotować dokument i realizować go.
Kiedy IPET, a kiedy PDW?
IPET – dla dzieci z orzeczeniem. PDW – dla dzieci z opinią.
Czy rodzic może zobaczyć IPET lub PDW dziecka?
Oczywiście. Ma także prawo zgłaszać uwagi i wnioski.
Czy można przejść z PDW na IPET?
Tak. W momencie uzyskania orzeczenia, szkoła tworzy nowy dokument – IPET.
autyzm.life i neuroróżnorodni 