„Zmysły są bramami do świata – to przez dotyk, zapach i dźwięk uczymy się czuć, rozumieć i doświadczać życia w pełni.”

Dzieci ze spektrum autyzmu często inaczej odbierają bodźce zmysłowe – jedne zmysły mogą być nadwrażliwe, inne z kolei potrzebują dodatkowej stymulacji. Zajęcia rewalidacyjne oparte na doświadczaniu świata poprzez dotyk, zapach i dźwięk wspierają rozwój integracji sensorycznej, pomagają w regulacji emocji, a także rozwijają komunikację i wyobraźnię.

Celem zajęć jest stworzenie przestrzeni, w której dzieci mogą bezpiecznie eksplorować zmysły i uczyć się, jak reagować na różne bodźce.

Cele zajęć

• rozwijanie integracji sensorycznej,
• poszerzanie świadomości ciała i otoczenia,
• kształtowanie umiejętności rozpoznawania i różnicowania bodźców,
• wspieranie samoregulacji emocjonalnej,
• rozwijanie komunikacji werbalnej i niewerbalnej.

Przebieg zajęć

1. Krąg powitalny – „Jak się czuję?” (5 minut)

• Dzieci siedzą w kręgu.
• Prowadzący pokazuje buźki emocji lub obrazki przedstawiające różne stany.
• Każde dziecko wybiera obrazek i pokazuje, jak się czuje – ruchem, miną lub słowem.

👉 Cel: rozwój świadomości emocjonalnej, otwarcie zajęć w przyjaznej atmosferze.

2. DOTYK – „Skrzynia skarbów” (10 minut)

• Przygotuj pudełko z materiałami o różnych fakturach: miękka gąbka, szorstki papier, piórko, wełna, ryż, fasola, piasek kinetyczny.
• Dzieci z zamkniętymi oczami sięgają po przedmioty i próbują opisać, co czują.
• Można wprowadzić zabawę w zgadywanie – „Co to jest?”

👉 Cel: rozwijanie zmysłu dotyku, umiejętności opisu i porównywania bodźców.

3. ZAPACH – „Magiczny ogród” (10 minut)

• Przygotuj słoiczki lub waciki nasączone różnymi zapachami: wanilia, cynamon, cytryna, lawenda, mięta.
• Dzieci wąchają kolejno zapachy i wybierają ten, który im się najbardziej podoba.
• Wspólnie tworzą „mapę zapachów” – np. rysując kwiat, owoc czy przyprawę kojarzącą się z zapachem.

👉 Cel: rozwój węchu, kojarzenie zapachów z obrazami i emocjami.

4. DŹWIĘK – „Orkiestra natury” (10 minut)

• Prowadzący odtwarza odgłosy: szum morza, śpiew ptaków, deszcz, wiatr, bicie bębenka.
• Dzieci naśladują dźwięki ruchem – np. falują jak morze, stukają palcami jak deszcz.
• Można rozdać instrumenty perkusyjne (marakasy, tamburyn, bębenek) i wspólnie stworzyć prostą rytmiczną melodię.

👉 Cel: rozwijanie słuchu, wrażliwości muzycznej, współpracy w grupie.

5. Ćwiczenie wyciszające – „Kołysanka dla zmysłów” (5 minut)

• Dzieci kładą się na matach.
• Prowadzący puszcza spokojną muzykę z natury (np. dźwięki wody, lasu).
• Krótka relaksacja z prostym oddechem: „Wdech jak zapach kwiatu, wydech jak zdmuchiwanie świeczki”.

👉 Cel: nauka samoregulacji, wyciszenie po intensywnej stymulacji.

Podsumowanie zajęć

• Krótkie pytania do dzieci: „Co podobało Ci się najbardziej – dotyk, zapach czy dźwięk?”, „Czego chciałbyś spróbować jeszcze raz?”.
• Można zapisać odpowiedzi dzieci w „Dzienniku podróży zmysłów” – wspólnym zeszycie grupy.

Wskazówki dla nauczyciela i terapeuty

• Dostosuj intensywność bodźców do indywidualnych potrzeb dzieci (niektóre mogą źle reagować na zbyt intensywne zapachy czy głośne dźwięki).
• Zachęcaj do opisywania wrażeń prostymi słowami, gestami lub piktogramami.
• Łącz zajęcia z codziennymi doświadczeniami – np. „zapach jabłka w kuchni”, „szum wiatru na spacerze”.

Najczęściej zadawane pytania

1. Dlaczego zajęcia sensoryczne są ważne dla dzieci z autyzmem?
Ponieważ pomagają regulować reakcje na bodźce, wspierają rozwój integracji sensorycznej i ułatwiają funkcjonowanie w codziennym życiu.

2. Jak często warto prowadzić takie zajęcia?
Najlepiej wprowadzać je regularnie – raz lub dwa razy w tygodniu, aby dzieci mogły stopniowo oswajać się z różnymi bodźcami.

3. Czy można modyfikować scenariusz?
Tak – warto dostosować materiały do zainteresowań i możliwości dzieci, np. dodać ulubione zapachy czy dźwięki.

#arkusz #asd #Asperger #autyzm #BożeNarodzenie #czytanie #dzienniki #edukacja #emocje #IPET #jesień #kolorowanie #komunikacja #kreatywność #lekcja #manualne #mindfulness #motoryka #mowa #niepełnosprawnośćintelektualna #pedagog #percepcja #premium #program #przedszkole #psychologia #rewalidacja #rozwój #scenariusz #scenariusze #schemat #sensoryka #SI #społeczne #szkoła #terapia #umiejętnościspołeczne #uwaga #uważność #zabawa #zabawy #zajęcia #zajęciaterapeutyczne #zespółAspergera #ćwiczenia