Dziecko w wieku przedszkolnym wymaga szczególnej troski.

Wiek przedszkolny jest bardzo ważnym okresem w życiu każdego dziecka. To czas konstruowania własnego „Ja”oraz czas tworzenia kontaktów z innymi ludźmi, czas budzenia się uczuć do innych ludzi.

 Dzieci w tym wieku stosunkowo łatwo poddają się działaniom wspomagającym ich rozwój. Współczesna edukacja przedszkolna kładzie nacisk na nowy styl pracy z dzieckiem. Nauczyciel traktuje dziecko jako partnera, pomaga mu w indywidualnym rozwoju. Wskazuje, w jakim kierunku rozwój ten może i powinien zmierzać. W tym celu działania edukacyjne nauczyciela powinny być skierowane na stosowanie różnorodnych metod w pracy dydaktyczno – wychowawczej. Skierowane są one na dziecko, jego wychowanie, oraz prawidłowy i wszechstronny rozwój oraz służą realizacji wyznaczonych celów zajęć.

 Można wyodrębnić trzy grupy metod: oglądowe, słowne oraz praktycznego działania /czynne/. Przenikają się one wzajemnie i rzadko występują w swojej czystej postaci. Jednak niektóre z nich są dominujące w konkretnych rodzajach zajęć.

Metoda oglądowa – oparta na obserwacji i pokazie pojawia się podczas spacerów, wycieczek, czy oglądania różnego rodzaju ilustracji. Zalicza się również do niej: przykład osobisty nauczyciela jako wzór postępowania/;  udostępnianie sztuki /utwory literackie, utwory muzyczne, dzieła graficzne  oraz inne dzieła sztuki plastycznej, teatralnej i muzycznej/.

Metoda słowna – wykorzystywana jest w czasie słuchania różnego rodzaju utworów literackich i zalicza  się do niej: rozmowy, opowiadania, zagadki, objaśnienia, instrukcje, uczenie wierszy, piosenek, tekstów, sposoby społecznego porozumienia, metody żywego słowa.

Metoda czynna – oparta na bezpośrednim działaniu dzieci, w skład której wchodzą:

metoda samodzielnych doświadczeń (stwarzanie warunków do samodzielnej zabawy, ułatwianie nawiązywania kontaktów z otoczeniem społecznym, przyrodą i sztuką z własnej inicjatywy); metoda kierowania aktywnością (inspirowanie spontanicznej działalności przez zachętę, sugestię, radę, czy podsunięcie pomysłu); metoda zadań (inspirowanie do odkrywania nowych zjawisk, przyswajania i stosowania określonych umiejętności); metoda ćwiczeń (powtarzanie czynności w celu ich rozwoju, utrwalanie wiadomości lub postaw, a także ćwiczenie mięśni).

Zarówno Metoda samodzielnych doświadczeń jak i Metoda kierowania własną aktywnością dziecka należą do tzw. Metod czynnych. Czym są zatem metody czynne?

Metody czynne

W przedszkolach przeważają metody czynne, oparte na działalności dziecka. Służą one rozbudzaniu jego zaciekawienia i zainteresowania, uruchomieniu spontanicznej i swobodnej aktywności wychowanka.

Do metod czynnych, z których korzystamy w pracy należą:

Metoda samodzielnych doświadczeń

Stwarzanie dzieciom optymalnych warunków do spontanicznej zabawy i innych działań, swobodnego wypowiadania się, poszukiwania, przeżywania poprzez bezpośredni kontakt z otoczeniem przyrodniczym, społecznym, technicznym, kulturowym. Nauczyciel pełni rolę czynnego obserwatora, pomocnika oraz doradcy.

Metoda kierowania własną aktywnością dziecka

Inspirowanie działalności dziecka sugestią, zachętą, budzeniem zainteresowania (zabawy tematyczne, konstrukcyjne, dydaktyczne, badawcze).

Metoda zadań stawianych do wykonania

Pobudzanie aktywności dziecka w kierunku z góry przewidzianym przez nauczyciela. Zadania skłaniają dzieci do podejmowania działań, dzięki którym zdobywają nowe umiejętności i wiedzę, rozwijają myślenie. Metoda ta ma zastosowanie także wtedy, gdy jasno sformułowany cel wymaga wykonania kolejnych czynności, zastosowania określonych materiałów i narzędzi.

Metoda ćwiczeń utrwalających usprawnianie i utrwalanie zdobytych wcześniej doświadczeń i umiejętności.

Metodom czynnym zazwyczaj towarzyszą metody percepcyjne i słowne.

Metody percepcyjne obejmują: obserwację, pokaz, osobisty przykład. Dotyczą także percepcji dzieł sztuki.

Metody słowne rozwijają procesy poznawcze i poszerzają zasób wiadomości dzieci. Służą także przekazywaniu wartości literatury pięknej.

W organizowaniu sytuacji edukacyjnych nauczyciel nie ogranicza się do
wyboru jednej metody.

Równie istotne są:
Metody aktywizujące – kształtowanie postawy twórczej, integracja i komunikacja,
budowanie poczucia własnej wartości.
Metody odtwórcze zabawowo-naśladowcze, zadaniowe, sytuacyjne.