Najważniejsze objawy, sygnały ostrzegawcze oraz skuteczne sposoby diagnozy i wsparcia.

Afazja to zaburzenie komunikacji, które może znacznie wpływać na zdolność dziecka do mówienia, rozumienia, czytania i pisania. Chociaż afazja jest częściej spotykana u dorosłych po udarach lub urazach mózgu, może także występować u dzieci w wyniku uszkodzeń mózgu, urazów okołoporodowych lub innych przyczyn neurologicznych. Wczesne rozpoznanie objawów jest kluczowe dla skutecznej terapii i wsparcia rozwoju dziecka. W tym artykule przyjrzymy się najważniejszym sygnałom ostrzegawczym oraz sposobom ich rozpoznawania.

Co to jest afazja u dziecka?

Afazja dziecięca to zaburzenie wynikające z uszkodzeń mózgu, które wpływa na zdolność komunikacji werbalnej. Może przybierać różne formy, w zależności od rodzaju i lokalizacji uszkodzenia mózgu:

• Afazja ekspresyjna (ruchowa): dziecko ma trudności z wyrażaniem myśli, mówi niepłynnie, używa ograniczonego słownictwa.
• Afazja recepcyjna (czuciowa): dziecko ma trudności z rozumieniem mowy innych ludzi.
• Afazja mieszana: występuje połączenie obu powyższych rodzajów zaburzeń.

Najważniejsze objawy i sygnały ostrzegawcze

Rozpoznanie afazji u dziecka może być trudne, ponieważ objawy mogą przypominać inne zaburzenia komunikacji, takie jak opóźniony rozwój mowy czy trudności wynikające ze spektrum autyzmu. Oto najczęstsze objawy, które mogą wskazywać na afazję:

1. Problemy z mówieniem

• Dziecko ma trudności z budowaniem zdań.
• Używa nieprawidłowej gramatyki (np. brak odmiany wyrazów).
• Zastępuje słowa innymi, mniej odpowiednimi (np. mówi „pies” zamiast „kot”).
• Mówi wolno, z trudścią włączając słowa do wypowiedzi.

2. Trudności z rozumieniem mowy

• Dziecko nie reaguje na polecenia lub pytania, mimo że wydaje się, że je słyszy.
• Nie rozumie bardziej złożonych zdań.
• Ma problemy z interpretowaniem kontekstu rozmowy.

3. Trudności z czytaniem i pisaniem

• Opóźnienia w nauce liter i łączenia ich w słowa.
• Problemy z odczytywaniem prostych tekstów.
• Niechęć do pisania i liczne błędy ortograficzne.

4. Ograniczony zasób słów

• Dziecko używa bardzo prostego słownictwa, nie potrafiąc wyrazić bardziej złożonych myśli.
• Powtarza w kółko te same frazy.

5. Zachowania wskazujące na frustrację

• Złość lub wycofanie się w sytuacjach wymagających komunikacji.
• Unikanie kontaktów z rówieśnikami.
• Wyraźnie obniżona pewność siebie w kontekście rozmów.

Jak rozpoznać afazję u dziecka? Krok po kroku

1. Obserwacja dziecka

Rodzice i nauczyciele powinni zwracać uwagę na wszelkie odchylenia w rozwoju mowy i komunikacji dziecka. Ważne jest monitorowanie, czy dziecko osiąga kamienie milowe w rozwoju mowy odpowiednie dla swojego wieku.

2. Rozmowy z nauczycielami i terapeutami

Jeśli dziecko uczęszcza do przedszkola lub szkoły, warto skonsultować się z nauczycielami i logopedami, którzy mogą zauważyć potencjalne problemy.

3. Konsultacja z logopedą lub neurologopedą

Specjalista może przeprowadzić szczegółową diagnozę, obejmującą:

• Testy zdolności językowych.
• Ocenę rozumienia mowy i zdolności ekspresyjnych.
• Analizę zdolności czytania i pisania.

4. Diagnoza neurologiczna

W przypadku podejrzenia afazji konieczna może być konsultacja neurologiczna i badania obrazowe mózgu (np. rezonans magnetyczny), aby zidentyfikować potencjalne uszkodzenia w mózgu.

Co robić, jeśli podejrzewasz afazję u dziecka?

1. Nie czekaj z diagnozą – Wczesna interwencja jest kluczowa, ponieważ pozwala na szybkie wdrożenie terapii, która może poprawić jakość życia dziecka.
2. Znajdź odpowiednią pomoc specjalistyczną – Skontaktuj się z logopedą, neurologopedą lub psychologiem dziecięcym, aby opracować indywidualny plan terapii.
3. Zapewnij wsparcie w domu i szkole – Współpraca rodziców, nauczycieli i terapeutów jest niezbędna dla całościowego wsparcia dziecka.
4. Bądź cierpliwy i wyrozumiały – Dzieci z afazją często potrzebują więcej czasu na odpowiedź i naukę nowych umiejętności. Ważne jest okazywanie wsparcia i unikanie wywierania presji.

Podsumowanie

Afazja u dziecka to poważne zaburzenie, które wymaga wczesnego rozpoznania i indywidualnego podejścia terapeutycznego. Objawy takie jak trudności z mówieniem, rozumieniem, czytaniem czy pisaniem powinny skłonić rodziców i nauczycieli do szybkiej konsultacji ze specjalistą. Pamiętaj, że każde dziecko rozwija się w swoim tempie, ale wcześnie wdrożona terapia może zdziałać cuda i znacznie poprawić jakość życia malucha.

Więcej informacji na temat diagnozy i wsparcia znajdziesz w #Afazja na autyzm.life.