🌿 Wiosenne spacery to świetny sposób na rozwój percepcji sensorycznej u dzieci z ASD. Praktyczny scenariusz zajęć rewalidacyjnych.
📌 Wiosna to doskonały czas na zajęcia rewalidacyjne, które angażują zmysły i rozwijają percepcję sensoryczną dzieci z autyzmem. Spacer wśród budzącej się do życia przyrody może być świetną okazją do ćwiczenia uważności, eksploracji otoczenia i budowania pozytywnych doświadczeń sensorycznych.
Ten scenariusz zajęć rewalidacyjnych pomoże nauczycielom, terapeutom i rodzicom prowadzić wiosenne spacery w sposób dostosowany do potrzeb dzieci ze spektrum autyzmu. 🌿☀️
Scenariusz zajęć rewalidacyjnych: „Dotknij, poczuj, zobacz – jak rozwijać percepcję sensoryczną na wiosennych spacerach?”
📍 Miejsce zajęć: park, las, ogród szkolny lub inne spokojne miejsce na świeżym powietrzu
⏳ Czas trwania: 45-60 minut
👥 Grupa wiekowa: dzieci z ASD w wieku 5-12 lat
Cele zajęć:
✅ Stymulacja percepcji dotykowej, wzrokowej, słuchowej i węchowej poprzez kontakt z naturą.
✅ Rozwijanie umiejętności eksploracji sensorycznej w kontrolowanych warunkach.
✅ Kształtowanie uważności i relaksacji poprzez kontakt z przyrodą.
✅ Wzmacnianie komunikacji – opisywanie doznań i emocji związanych z bodźcami sensorycznymi.
Metody i formy pracy:
🌱 Metoda doświadczeń sensorycznych – dzieci dotykają, wąchają, słuchają, oglądają elementy przyrody.
🎭 Elementy terapii ręki – manipulowanie naturalnymi materiałami, np. piaskiem, liśćmi, szyszkami.
🎧 Ćwiczenia uważności (mindfulness) – skupianie się na bodźcach zmysłowych.
📷 Metoda obserwacji – dzieci patrzą na przyrodę, opisują, co widzą.
🎲 Zabawy ruchowe – angażowanie ciała w interakcję z otoczeniem.
Przebieg zajęć:
1. Wprowadzenie – rozgrzewka sensoryczna (10 min)
🔹 Ćwiczenie „Obudź swoje zmysły!”
Nauczyciel prosi dzieci o:
- Zamknięcie oczu i wsłuchanie się w dźwięki otoczenia. (Czy słyszą śpiew ptaków? Wiatr? Odgłosy miasta?)
- Dotknięcie różnych faktur – trawa, kamień, drewno.
- Powąchanie powietrza – co czują? Czy pachnie deszczem, kwiatami, ziemią?
💡 Cel: Dzieci uczą się skupiać uwagę na bodźcach zmysłowych.
2. Eksploracja sensoryczna – „Przyroda pod palcami” (20 min)
👋 Zadanie „Dotknij i opisz!”
Każde dziecko otrzymuje woreczek z różnymi przedmiotami do dotykania, np.:
- Liść (gładki, chropowaty),
- Szyszka (kłująca, twarda),
- Mech (miękki, wilgotny),
- Kamień (zimny, gładki),
- Kora drzewa (szorstka, nierówna).
✅ Dziecko dotyka przedmiotu i opisuje jego fakturę.
✅ Można wykorzystać alternatywne sposoby komunikacji (np. PECS, gesty, proste słowa).
🔎 Wariant dla dzieci niewerbalnych: dzieci mogą dopasowywać przedmioty do obrazków lub pokazywać mimiką, jak się czują przy danym dotyku.
3. Spacer i zadania sensoryczne (20 min)
🌿 „Odkryj przyrodę wszystkimi zmysłami” – nauczyciel prowadzi dzieci i zachęca do:
- DOTYKANIA: Jakie są drzewa? Gładkie? Szorstkie? A jak liście?
- SŁUCHANIA: Czy ptaki śpiewają? Czy słychać wiatr?
- WĄCHANIA: Jak pachnie wiosna? Kwiaty? Ziemia po deszczu?
- PATRZENIA: Jakie kolory dominują? Jakie zwierzęta można dostrzec?
🌼 Zabawa „Znajdź coś wiosennego!”
Każde dziecko otrzymuje kartę obserwacyjną z obrazkami (np. kwiat, ptak, kałuża, zielony listek). Zadanie polega na odnalezieniu elementów w rzeczywistości i ich zaznaczeniu.
💡 Cel: Rozwijanie percepcji wzrokowej i koncentracji uwagi.
4. Relaksacja i podsumowanie (10 min)
🧘 Ćwiczenie „Wiosenna bryza”
- Dzieci zamykają oczy i oddychają powoli, wąchając powietrze.
- Nauczyciel mówi: „Wyobraź sobie, że jesteś liściem na drzewie, który lekko porusza wiatr.”
- Dzieci delikatnie poruszają się, naśladując liście.
🎨 Zadanie „Moje wiosenne wrażenia”
- Dzieci rysują to, co najbardziej im się podobało podczas spaceru.
- Alternatywnie mogą ułożyć „wiosenne sensoryczne pudełko” – zbierają małe skarby z natury (np. kamyczek, listek, kwiatek) do pudełeczka sensorycznego.
Dostosowania dla dzieci z ASD:
✅ Dzieci unikające dotyku – mogą nosić rękawiczki lub dotykać przedmioty kijkiem.
✅ Dzieci nadwrażliwe na dźwięki – mogą mieć słuchawki wyciszające.
✅ Dzieci z trudnościami w komunikacji – mogą używać PECS lub plansz komunikacyjnych.
✅ Dzieci potrzebujące struktury – można stosować zegar wizualny i konkretne instrukcje (np. „Teraz słuchamy, potem patrzymy”).
Najczęściej zadawane pytania
1. Czy spacer sensoryczny sprawdzi się dla każdego dziecka z ASD?
Tak, pod warunkiem dostosowania bodźców do indywidualnych potrzeb dziecka (np. unikanie zbyt intensywnych zapachów, dźwięków).
2. Jakie są alternatywy dla spaceru na świeżym powietrzu?
Można stworzyć „kącik sensoryczny” w sali, używając naturalnych materiałów – piasku, liści, kory drzewnej.
3. Jak włączyć rodziców do tego typu zajęć?
Zachęć ich do organizowania podobnych spacerów w weekendy i prowadzenia dzienniczka sensorycznych odkryć dziecka.
Podsumowanie
🌞 Wiosenne spacery mogą być doskonałą formą zajęć rewalidacyjnych, które angażują dzieci ze spektrum autyzmu w eksplorację świata poprzez dotyk, wzrok, słuch i węch. Dzięki odpowiednim dostosowaniom można sprawić, że dziecko czerpie radość z kontaktu z naturą i rozwija swoje zdolności sensoryczne.
📌 Więcej inspirujących scenariuszy znajdziesz na 👉 autyzm.life
autyzm.life i neuroróżnorodni 