Jak kontakt z naturą pomaga dzieciom z autyzmem rozwijać koncentrację i uważność. Sprawdzone ćwiczenia na świeżym powietrzu, obserwacje roślin i dźwięków wiosny. 🌸
➡️ Wiosenne zajęcia rewalidacyjne dla dzieci z ASD
🌿 Dlaczego kontakt z naturą rozwija koncentrację i uważność u dzieci z ASD?
Dzieci ze spektrum autyzmu (ASD) często mają trudności z koncentracją i uważnością. Przestymulowanie bodźcami, trudności w regulacji emocji i nadwrażliwość sensoryczna mogą sprawiać, że dzieci z ASD szybko się rozpraszają i mają problem z utrzymaniem uwagi na dłużej.
Kontakt z naturą to jedna z najskuteczniejszych metod wspierania koncentracji i rozwijania uważności. Obserwowanie przyrody angażuje różne zmysły – wzrok, słuch, dotyk – i pomaga wyciszyć układ nerwowy. Spokojne, przewidywalne otoczenie natury sprzyja budowaniu poczucia bezpieczeństwa i ułatwia dzieciom skupienie się na bieżącym momencie.
Wiosna to idealny czas na wprowadzenie zajęć w naturze – kwitnące kwiaty, śpiew ptaków i delikatny powiew wiatru tworzą doskonałe warunki do pracy nad uważnością i koncentracją.
🎯 Cele zajęć:
✅ Rozwijanie umiejętności koncentracji poprzez obserwowanie przyrody.
✅ Nauka uważności – skupianie się na szczegółach otoczenia.
✅ Rozwijanie umiejętności komunikacyjnych poprzez opisywanie wrażeń zmysłowych.
✅ Wzmacnianie umiejętności relaksacji i wyciszenia.
✅ Budowanie relacji z rówieśnikami poprzez wspólne eksplorowanie przyrody.
Przygotowanie do zajęć:
✅ Miejsce: Ogród szkolny, park, teren zielony w pobliżu szkoły.
✅ Materiały: Lupa, szkicowniki, kredki, pojemniczki na liście i kwiaty, aparaty fotograficzne (opcjonalnie).
✅ Odzież dostosowana do warunków pogodowych.
✅ Karty obserwacyjne z obrazkami roślin, ptaków i owadów.
Przebieg zajęć:
1. Powitanie i wprowadzenie (5 minut)
- Krąg powitalny – dzieci siedzą na trawie w kole.
- Ćwiczenie oddechowe – nauczyciel prowadzi krótkie ćwiczenie oddechowe:
- „Weź głęboki oddech, poczuj zapach wiosny.”
- „Wsłuchaj się w dźwięki wokół – co słyszysz?”
- Wprowadzenie do tematu – nauczyciel tłumaczy, dlaczego kontakt z naturą pomaga skupić się i wyciszyć:
- „Przyroda ma swoje rytmy. Kiedy jej się uważnie przyglądamy, uczymy się być bardziej cierpliwi i spokojni.”
2. Obserwacja przyrody – „Co widzę?” (15 minut)
🌱 Aktywność: Spacerek z lupą
- Dzieci dostają lupy i mają za zadanie przyjrzeć się roślinom, owadom i innym elementom przyrody z bliska.
- Nauczyciel zachęca do zadawania pytań i nazywania elementów przyrody:
- „Jak wygląda ten kwiat?”
- „Jakie kolory widzisz?”
- „Czy na liściach są jakieś ślady po owadach?”
- Przykłady pytań wspomagających:
- Jakie kolory widzisz wokół siebie?
- Jakie dźwięki słyszysz?
- Jakie kształty mają liście?
👉 Efekt: Dzieci uczą się skupiać na szczegółach, rozwijają koncentrację wzrokową i umiejętność uważnego patrzenia.
3. Uważne słuchanie – „Dźwięki wiosny” (10 minut)
🌳 Aktywność: Nasłuchiwanie odgłosów natury
- Dzieci siadają na trawie z zamkniętymi oczami.
- Nauczyciel prosi, aby dzieci wsłuchały się w otaczające dźwięki:
- „Czy słyszysz śpiew ptaków?”
- „Czy słychać szelest liści?”
- „Czy słyszysz wiatr?”
- Po zakończeniu nauczyciel zadaje pytania:
- Co cię najbardziej zaskoczyło?
- Co było najcichsze, a co najgłośniejsze?
- Jakie emocje wzbudziły w tobie dźwięki?
👉 Efekt: Ćwiczenie pomaga dzieciom rozwinąć koncentrację słuchową i wzmocnić świadomość otoczenia.
4. Tworzenie „Mapy wiosny” – ćwiczenie plastyczne (15 minut)
🎨 Aktywność: Rysowanie mapy sensorycznej
- Każde dziecko dostaje kartkę papieru i kredki.
- Zadaniem jest narysowanie mapy sensorycznej:
- Co dziecko widziało (np. liście, kwiaty, owady).
- Co dziecko słyszało (np. śpiew ptaków, szelest liści).
- Co dziecko czuło (np. zapach kwiatów, ciepło słońca).
- Po zakończeniu dzieci prezentują swoje prace na tablicy.
👉 Efekt: Ćwiczenie rozwija zdolność do koncentracji i skupienia uwagi na różnych bodźcach.
5. Zabawa ruchowa – „Naśladujemy przyrodę” (5 minut)
🌼 Aktywność: Ruchowa zabawa na świeżym powietrzu
- Nauczyciel prosi dzieci o naśladowanie elementów przyrody:
- Kwiat otwierający się na słońcu.
- Powiewający na wietrze liść.
- Wesoło skaczący wróbel.
- Ćwiczenie rozwija koordynację ruchową i wyczucie przestrzeni.
👉 Efekt: Dzieci uczą się interpretować ruchy i zachowania natury, co rozwija ich świadomość ciała i przestrzeni.
6. Podsumowanie i zakończenie (5 minut)
🌷 Rozmowa podsumowująca:
- Co najbardziej podobało ci się podczas zajęć?
- Jakie dźwięki najbardziej zapadły ci w pamięć?
- Jakie kolory najbardziej ci się podobały?
- Co odkryłeś o przyrodzie?
👋 Pożegnanie: Wspólne przybicie „piątki” i podziękowanie za udział w zajęciach.
✅ Efekty zajęć:
✅ Wzrost umiejętności koncentracji.
✅ Poprawa świadomości otoczenia.
✅ Zwiększenie umiejętności uważnego słuchania i patrzenia.
✅ Wzmocnienie umiejętności opisywania swoich wrażeń.
✅ Lepsza regulacja emocji poprzez kontakt z naturą.
🌿Najczęściej zadawane pytania
1. Czy te zajęcia są odpowiednie dla dzieci niewerbalnych?
➡️ Tak, w razie potrzeby można stosować obrazki, symbole i komunikację alternatywną.
2. Co zrobić, jeśli dziecko odczuwa lęk przed przyrodą?
➡️ Stopniowo oswajać je z otoczeniem, zaczynając od obserwacji z daleka.
3. Jakie inne elementy przyrody można obserwować wiosną?
➡️ Kwiaty, ptaki, owady, kształty chmur, strukturę kory drzew.
👉 Więcej scenariuszy znajdziesz na stronie: autyzm.life i neuroróżnorodni🌸
autyzm.life i neuroróżnorodni 