Kreatywne zajęcia plenerowe dla dzieci z ASD, rozwijające wrażliwość na naturę i umiejętność obserwacji.

Grupa wiekowa: 5–12 lat
Czas trwania: około 60 minut
Miejsce: sala lekcyjna i teren szkolny (lub pobliski park)
Cel główny: Rozwijanie umiejętności obserwacji przyrody i rozpoznawania pierwszych oznak wiosny poprzez bezpośredni kontakt z naturą.
Cele szczegółowe:
✅ Uświadomienie dzieciom cykliczności zmian w przyrodzie.
✅ Rozwijanie zdolności koncentracji i uważności podczas obserwacji.
✅ Rozwijanie koordynacji wzrokowo-ruchowej podczas pracy z roślinami i naturalnymi materiałami.
✅ Wprowadzenie symboliki wiosny w kontekście tradycji i obrzędów.
✅ Kształtowanie wrażliwości na piękno przyrody i budowanie pozytywnego nastawienia do zmian w otoczeniu.

🌼 Wprowadzenie – Czym jest wiosna? (5 minut)

Nauczyciel rozpoczyna zajęcia od rozmowy na temat wiosny i jej symboliki:

➡️ „Co kojarzy wam się z wiosną?”
➡️ „Jakie kolory widzicie wiosną?”
➡️ „Jakie kwiaty kwitną jako pierwsze?”

💡 Warto pokazać dzieciom ilustracje lub zdjęcia przedstawiające oznaki wiosny, takie jak: krokusy, przebiśniegi, bazie, liście na drzewach i kwitnące kwiaty.

👉 Symbole wiosny:
✔️ Bazie – symbol odrodzenia i życia.
✔️ Kwiaty (np. krokusy, przebiśniegi) – oznaka nadejścia cieplejszych dni.
✔️ Palmy wielkanocne – symbol zmartwychwstania i nowego życia.
✔️ Pąki na drzewach – dowód na to, że natura budzi się do życia.

💡 Cel: Wprowadzenie dzieci w tematykę wiosny i rozwijanie ich wrażliwości na zmiany w przyrodzie.

🌸 Część 1: Wiosenna obserwacja przyrody – spacer w terenie (20 minut)

➡️ Nauczyciel zabiera dzieci na spacer po terenie szkolnym lub do pobliskiego parku.
➡️ Dzieci dostają „karty obserwacyjne” z rysunkami lub nazwami typowych oznak wiosny:

• Bazie
• Krokusy
• Przebiśniegi
• Liście na drzewach
• Pąki kwiatowe
• Ptaki (np. szpaki, jaskółki)

👉 Zadanie:
Dzieci mają za zadanie zaznaczyć na karcie te elementy, które udało im się znaleźć.
Nauczyciel prosi, aby dzieci dotknęły kory drzew, powąchały kwiaty, wsłuchały się w śpiew ptaków – to wspiera integrację sensoryczną.

💡 Przykład pytania:
„Co usłyszeliście? Jak pachnie wiosna?”
„Czy udało wam się dostrzec kwiaty lub pąki na drzewach?”

🎯 Cel:

• Rozwijanie zmysłów poprzez kontakt z naturą.
• Uczenie koncentracji i uważności na otoczenie.
• Zachęcanie dzieci do zadawania pytań i wyrażania emocji związanych z naturą.

🏵️ Część 2: Tworzenie wiosennych symboli – praca plastyczna (20 minut)

➡️ Po spacerze nauczyciel zaprasza dzieci do sali, gdzie będą tworzyć własne symbole wiosny z naturalnych materiałów:

🎯 Materiały:

• Bazie, suche gałązki
• Kolorowa bibuła
• Klej, nożyczki
• Trawa (sztuczna lub naturalna)
• Wstążki i sznurki

👉 Zadanie:
1. Palma wielkanocna:

• Dzieci przyklejają gałązki, bazie i bibułę na kartce papieru, tworząc symboliczną palmę.
• Mogą ozdobić palmę kolorowymi wstążkami lub bibułą.

2. Kwiaty wiosny:

• Dzieci wycinają z bibuły kwiaty (krokusy, przebiśniegi).
• Naklejają kwiaty na papier, tworząc wiosenny kolaż.

💡 Przykład pytań:
„Jakie kolory ma wiosna?”
„Co symbolizują bazie?”
„Czy palma wielkanocna przypomina ci jakieś święto?”

🌿 Część 3: Rozmowa o emocjach i zmianach w przyrodzie (10 minut)

➡️ Nauczyciel zaprasza dzieci do wspólnego podsumowania zajęć.
➡️ Prosi, aby każde dziecko powiedziało, co najbardziej podobało mu się podczas zajęć:

• „Co czułeś, kiedy słuchałeś śpiewu ptaków?”
• „Czy kolory wiosny sprawiają, że czujesz się szczęśliwy?”
• „Jakie zmiany w przyrodzie sprawiają, że czujesz się spokojny?”

💡 Cel: Pomoc dzieciom w nazywaniu emocji i odczuwaniu radości z obcowania z naturą.

🎯 Dodatkowe warianty zajęć:

✅ Mini zielnik – można poprosić dzieci o zebranie małych liści, kwiatów i gałązek, aby stworzyć zielnik.
✅ Wiosenna wystawa prac – prace dzieci można powiesić w sali i stworzyć wystawę symboli wiosny.
✅ Słuchanie wiosennych dźwięków – odtwarzanie dźwięków natury (szum wiatru, śpiew ptaków, dźwięk deszczu) w czasie zajęć plastycznych.

🌞 Podsumowanie zajęć

✔️ Dzieci nauczyły się, jak rozpoznawać pierwsze oznaki wiosny.
✔️ Utrwaliły symbole wiosny i ich znaczenie.
✔️ Doświadczyły przyrody wszystkimi zmysłami – przez dotyk, wzrok, słuch i węch.
✔️ Nauczyły się współpracy w grupie i rozwijały kreatywność poprzez działania plastyczne.
✔️ Nauczyciel pomógł dzieciom zrozumieć, że wiosna to czas zmian – zarówno w przyrodzie, jak i w naszych emocjach.

🌸 Dlaczego to ważne?

Wiosna to czas odnowy – w przyrodzie i w naszych emocjach. Ucząc dzieci, jak rozpoznawać oznaki wiosny i symbolikę naturalnych zmian, pomagamy im lepiej rozumieć siebie i otaczający je świat. Dzieci ze spektrum autyzmu często potrzebują wsparcia w radzeniu sobie ze zmianami – wiosenne zajęcia sensoryczne i plastyczne mogą pomóc im w adaptacji do nowej pory roku.

👉 Każdy kwiat, każda gałązka i każde ciepłe promienie słońca to symbol nowego początku – zarówno w przyrodzie, jak i w sercu dziecka. ❤️🌿😊