„Nie każda dziewczynka z autyzmem krzyczy. Niektóre uczą się milczeć tak długo, aż zapominają, że mają głos.”
🌸 Wprowadzenie
Cicha, wrażliwa, nad wiek dojrzała… a jednocześnie niepewna, spięta, wycofana. Tak często opisywane są dziewczynki, u których dopiero później zdiagnozowano zespół Aspergera (ASD). Przez lata potrafią funkcjonować bez wsparcia, ucząc się świata społecznego na pamięć, naśladując rówieśniczki, tłumiąc własne potrzeby.
Jednak to, co widzimy na zewnątrz, to nie wszystko. Wewnętrzny świat dziewczynek w spektrum jest bogaty, intensywny, często pełen napięcia i niezrozumienia. Dlatego odpowiednio dobrana terapia może nie tylko wspierać rozwój, ale też przywracać poczucie równowagi, bezpieczeństwa i akceptacji.
🌼 Historia Leny – dziewczynki, która bała się być sobą
Lena miała 9 lat, kiedy jej mama zaczęła zadawać sobie poważne pytania.
Zawsze była „inna” – bardzo spokojna, uporządkowana, perfekcyjna. Nigdy nie wdawała się w bójki, nie przeszkadzała na lekcjach, nie biegała z innymi dziećmi. W szkole mówiono: „grzeczna, cicha, dobra uczennica”. Ale mama widziała więcej.
Widziała dziewczynkę, która codziennie po szkole płakała w poduszkę, bo „coś poszło nie tak”. Widziała zawroty głowy, bóle brzucha i unikanie kontaktów, które stawały się coraz bardziej widoczne. Lena nie lubiła zmian, nie znosiła hałasu, a gdy ktoś się na nią patrzył – czerwieniała, zamierała, czasem uciekała.
Miała swoje rytuały. Układała kredki w określonym porządku. Potrafiła godzinami mówić o jednej rzeczy – ostatnio o planetach. Nie rozumiała ironii ani żartów dzieci, ale nauczyła się, kiedy trzeba się uśmiechnąć. Była mistrzynią maskowania – tak długo, aż jej własny świat zaczął się chwiać.
W poradni psychologiczno-pedagogicznej usłyszeli: zespół Aspergera. Diagnoza przyniosła ulgę. Nikt nie „przesadzał”. Lena po prostu patrzy na świat inaczej – i potrzebuje innego rodzaju wsparcia.
Rozpoczęła psychoterapię. Później dołączyła do kameralnej grupy TUS, gdzie uczyła się, jak powiedzieć „nie”, jak rozpoznać złość, jak zapytać o wspólną zabawę. Rysowała emocje, uczyła się oddychać, mówić o sobie. Mama też zaczęła chodzić na konsultacje – żeby lepiej zrozumieć, czego Lena potrzebuje naprawdę.
Dziś Lena dalej nie przepada za hałasem. Dalej układa rzeczy po swojemu. Ale zaczęła mówić, gdy coś ją boli. Zaczęła prosić o pomoc. I co najważniejsze – zaczęła się lubić.
Bo najlepsza terapia, to ta, która uczy, że nie musisz się zmieniać, by być wartościowa.
„Ona nie jest nieśmiała. Ona po prostu obserwuje świat inaczej – i potrzebuje więcej ciszy, by go zrozumieć.”
W tym artykule znajdziesz konkretne terapie i formy wsparcia, które skutecznie pomagają dziewczynkom z zespołem Aspergera – zarówno w emocjach, relacjach, jak i codziennym funkcjonowaniu.
🧩 1. Trening Umiejętności Społecznych (TUS)
Co to jest?
TUS to zajęcia uczące, jak porozumiewać się, nawiązywać kontakty, rozwiązywać konflikty, odczytywać emocje – czyli wszystko to, co bywa wyzwaniem dla dzieci w spektrum.
Dlaczego pomaga dziewczynkom?
Dziewczynki często ukrywają swoje trudności społeczne. TUS pozwala im bez presji i ocen rozwijać kompetencje w bezpiecznej przestrzeni – z pomocą dorosłego i rówieśników.
Przykład:
9-letnia Zosia przez rok unikała zabaw grupowych. W czasie indywidualnych TUS nauczyła się, jak dołączyć do zabawy, jak powiedzieć „nie”, jak rozpoznać złość – i odważyła się zaprosić koleżankę na wspólny spacer.
💬 2. Psychoterapia dzieci i młodzieży (np. poznawczo-behawioralna, integracyjna)
Co to jest?
Terapia indywidualna z psychologiem lub psychoterapeutą, która pomaga zrozumieć emocje, myśli, zachowania i reagować w sposób bardziej wspierający.
Dlaczego pomaga dziewczynkom?
Wiele dziewczynek z zespołem Aspergera doświadcza lęków, napięcia, perfekcjonizmu, niskiego poczucia własnej wartości. Psychoterapia daje im przestrzeń do bycia sobą i rozwijania samoświadomości.
Wskazówka:
Szukaj terapeuty, który zna specyfikę spektrum u dziewcząt – będzie bardziej uważny na subtelne sygnały i delikatność emocjonalną.
🎨 3. Arteterapia, muzykoterapia, teatroterapia
Co to jest?
Terapie przez sztukę: rysunek, dźwięk, ruch, teatr – dają dziecku możliwość wyrażania siebie w sposób pozawerbalny.
Dlaczego są skuteczne?
Nie wszystkie dzieci potrafią mówić o swoich emocjach. Dziewczynki w spektrum często rozkwitają, gdy mogą „powiedzieć” coś obrazem, kolorem, sceną teatralną.
Przykład:
Podczas zajęć teatralnych 11-letnia Lena wcieliła się w postać księżniczki, która bała się mówić na głos. Dzięki temu pierwszy raz opowiedziała o swoich lękach… nie jako „Lena”, ale jako postać.
🌱 4. Terapia relacji (np. podejście DIR/Floortime)
Co to jest?
Terapia, która opiera się na budowaniu relacji, wspólnej zabawie i akceptacji dziecka takim, jakie jest.
Dlaczego pomaga?
Dziewczynki z ASD często bardzo pragną bliskości, ale nie wiedzą, jak ją wyrazić. Terapia relacji uczy zaufania, reagowania na potrzeby i tworzy emocjonalny fundament rozwoju.
🌈 5. Trening uważności (mindfulness) i techniki samoregulacji
Co to jest?
Proste ćwiczenia uczące dzieci rozpoznawania sygnałów z ciała, emocji i napięcia – oraz radzenia sobie z nimi poprzez oddech, ruch, koncentrację.
Dlaczego warto?
Dziewczynki z zespołem Aspergera często żyją pod dużym wewnętrznym napięciem. Mindfulness uczy je zatrzymywania się, uspokajania i zauważania siebie.
Wskazówka:
Ćwiczcie razem! „Oddychanie jak dmuchanie bańki” albo „chodzenie po cichym lesie” to ćwiczenia, które dają ulgę… nie tylko dzieciom.
💬 6. Grupy wsparcia i warsztaty tylko dla dziewczynek
Coraz więcej fundacji i specjalistów organizuje grupy dla dziewczynek z ASD – w których mogą rozmawiać, śmiać się, uczyć się od siebie, czuć się rozumiane.
Takie zajęcia budują poczucie przynależności i tożsamości, której często brakuje dziewczętom, które przez lata były „inne, ale nie wiadomo dlaczego”.
💡 Praktyczne wskazówki dla rodziców
✅ Obserwuj dziecko uważnie – subtelne sygnały też się liczą.
✅ Nie zmuszaj do zajęć grupowych na siłę – pozwól się oswoić.
✅ Wspieraj, ale nie wyręczaj – pokazuj, że wierzysz w jej możliwości.
✅ Daj jej przestrzeń na samotność, ale nie zostawiaj samej z emocjami.
✅ Szukaj specjalistów, którzy rozumieją profil dziewczęcy w spektrum – to naprawdę robi różnicę.
Poniżej znajduje się mini-przewodnik dla rodziców.
✅ Mini-przewodnik dla rodziców: Jak wspierać dziewczynkę z zespołem Aspergera?
🎯 Cel:
Pomóc córce zrozumieć siebie, poczuć się akceptowaną i nauczyć się radzić sobie z wyzwaniami społecznymi i emocjonalnymi – w jej tempie, bez presji.
💡 1. Obserwuj i rozmawiaj – bez oceniania
- Zamiast: „Dlaczego nie poszłaś się bawić?”
Powiedz: „Widzę, że wolisz dziś zostać z boku. Chcesz mi o tym opowiedzieć?” - Daj jej przestrzeń do milczenia – czasem dzieci potrzebują ciszy, zanim wyrażą to, co czują.
🎨 2. Wybierz odpowiednią terapię – zgodną z jej temperamentem
- Dla dziewczynek cichych, wrażliwych: psychoterapia, arteterapia, mindfulness
- Dla dziewczynek, które chcą nauczyć się relacji: TUS lub terapia relacji
- Gdy trudno mówić o emocjach: muzykoterapia, rysowanie, praca z metaforą
🧩 3. Stwórz domową przestrzeń do regulacji emocji
- Pudełko ulgi: ulubiona książka, zabawka sensoryczna, pachnąca chusteczka
- Plansza emocji: niech codziennie zaznacza, jak się dziś czuje
- Ciche miejsce: miękka poduszka, spokojne światło, możliwość odosobnienia
🤝 4. Pokaż, że jesteś jej sojusznikiem
- Używaj komunikatów wspierających:
„Jestem z Tobą.”, „Wierzę w Ciebie.”, „Nie musisz być jak inni – jesteś wystarczająca taka, jaka jesteś.” - Celebruj jej małe sukcesy: „Dziś powiedziałaś pani „dzień dobry” – brawo za odwagę!”
🧭 5. Współpracuj z terapeutą lub nauczycielem
- Dziel się swoimi obserwacjami i pytaj o jego – jesteście jednym zespołem
- Ustal wspólne strategie: sygnały wycofania, sposoby komunikacji, przerwy sensoryczne
- Pamiętaj: terapia to nie tylko godzina w tygodniu – to codzienne mikrogesty akceptacji
🌸 Na koniec…
Nie próbuj „naprawiać” swojej córki. Ona nie jest zepsuta – tylko potrzebuje świata, który pozwoli jej być sobą. A Ty możesz jej ten świat budować – codziennie, krok po kroku.
✨ Podsumowanie
Dziewczynki z zespołem Aspergera potrzebują czegoś więcej niż terapii. Potrzebują bycia zauważonymi, zrozumianymi i akceptowanymi. Terapie, które wspierają ich emocje, relacje i poczucie tożsamości, to drogowskazy do życia w zgodzie ze sobą. A Ty – jako rodzic – jesteś ich pierwszym i najważniejszym terapeutą.
✅ Najczęściej zadawane pytania
1. Czy dziewczynki z zespołem Aspergera muszą chodzić na terapię?
Nie muszą – ale wiele z nich odnosi ogromne korzyści z odpowiednio dobranego wsparcia, zwłaszcza emocjonalnego i społecznego.
2. Czy lepiej zacząć od psychologa czy zajęć grupowych?
Najlepiej od indywidualnej konsultacji z psychologiem, który pomoże dobrać formę wsparcia odpowiednią do potrzeb dziecka.
3. Czy terapia może pomóc, jeśli dziewczynka ma już 11–12 lat?
Oczywiście. Wiek nie ma znaczenia – liczy się zaufanie, relacja i otwartość terapeuty na dziecko.
autyzm.life i neuroróżnorodni 