Przygotowanie
Cele:
- Rozpoznanie podstawowych materiałów do odzysku.
- Nabycie umiejętności odróżnienia przedmiotu zużytego od nowego.
- Poznanie procesu recyklingu, transformacji i dekonstrukcji.
- Twórcze wykorzystanie porzuconych rzeczy.
Materiały:
- Bezpieczne i czyste odpady.
- Tablica do rysowania i pisania.
- Nożyczki, kleje i taśmy.
- Papier, folia i obrus.
Miejsce:
- Dowolne.
Wprowadzenie
Zajęcia rozpoczynają się od momentu spotkania dziecka z porzuconymi rzeczami. Przedszkolaki nie patrzą na nie jak na coś obcego, lecz jak na przedłużenie własnej wyobraźni. Klasa odkrywa fragmenty codzienności, które po zapomnieniu przez dorosłych w dziecięcych dłoniach odzyskują sens istnienia. Maluchy nieświadome kategorii użyteczności odkrywają świat przez doświadczenie obecności. Zabawa nie traktuje recyklingu jak technikę, lecz jak zdolność do eksploracji rzeczywistości.
Teatr zapomnianych przedmiotów stwarza nowe relacje między człowiekiem, a rzeczą.
Dzieci zostają wprowadzone do liminalnej przestrzeni w której porzucone postacie mogą znów nabrać sensu, jeśli się do niego zbliżą.
Pod koniec zajęć dzieci nie mówią o śmieciach, lecz o pożytecznych narzędziach. Właśnie w tym czystym, nieuprzedzonym doświadczeniu obecności ujawnia się sedno zajęć.
🌍 Wstęp do zajęć: Co to jest recykling i sztuka z rzeczy porzuconych?
Cześć dzieci! 😊
Czy wiecie, co to są śmieci? To rzeczy, których już nie potrzebujemy i które często wyrzucamy. Ale… czy każda wyrzucona rzecz musi zniknąć na zawsze? A może może się przemienić w coś nowego, pięknego i niezwykłego?
Dziś porozmawiamy o recyklingu. To takie czary dla planety! 🌱 Dzięki recyklingowi stare rzeczy – takie jak butelki, kartoniki czy papierki – mogą dostać nowe życie. Zamiast je wyrzucać, możemy je posegregować i wykorzystać jeszcze raz.
Wiecie co to znaczy sortować śmieci? To znaczy wrzucać różne rzeczy do różnych kolorowych pojemników. Papier do niebieskiego, plastik do żółtego, szkło do zielonego. To bardzo ważne, bo wtedy planeta może odetchnąć, a my pomagamy Ziemi być czystą i szczęśliwą! 🌍💚
Ale dziś nie będziemy tylko rozmawiać o śmieciach. Zamiast tego zaproszę Was do magicznego świata, gdzie śmieci zamieniają się w… dzieła sztuki! 🎨
Będziecie mogli stworzyć muzeum z rzeczy znalezionych, zbudować własnego robota, wymyślić nowe imiona dla przedmiotów i nawet zagrać teatrzyk, w którym one opowiedzą Wam swoje historie.
Bo może ta stara zakrętka to wcale nie śmieć, tylko korona króla recyklingu? 👑 A pusta puszka to statek kosmiczny z przyszłości?
Dziś będziemy twórcami, wynalazcami i opiekunami rzeczy, które inni już zapomnieli. Bo każda rzecz – tak jak każde dziecko – zasługuje na drugą szansę.
Gotowi na przygodę z wyobraźnią? ✨
Zajęcia Właściwe
1. Rozpoczęcie:
Prowadzący pokazuje dzieciom pusty kubeczek po jogurcie, kolorowy papierek po cukierku, starą gazetę i ręcznie wykonanego robota z odpadów oraz zadaje pytanie: Które z tych rzeczy to śmieci, a które sztuka? Dzieci rozpoczynają głosowanie w którym podniesienie kciuka w górę aprobuje sztukę, a pokazanie kciuka w dół gani śmieci. Po głosowaniu nauczyciel mówi: A może to wszystko zależy od tego, kto patrzy?
2. Transformacja:
Dzieci biegają po sali. Na hasło „recykling!” zamieniają się w dany odpad (plastikowy worek – falują jak worek na wietrze, gazetę – zwijają się w kulkę lub metal – sztywnieją).
Karta pracy: Narysuj co może powstać z butelki.
3. Muzeum Rzeczy Znalezionych:
Nauczyciel wspólnie z dziećmi tworzy „przestrzeń wystawienniczą” (stół i kawałek podłogi pokryty białym obrusem lub papierem pakowym). Przedszkolaki wybierają jeden przedmiot z przygotowanych materiałów (np. plastikowa łyżeczka, plastikowa butelka, pusta rolka, folia bąbelkowa) i układają go w przestrzeni zastanawiając się co to może być, jeśli przestaniemy nazywać to śmieciem. Następnie podchodzą pojedynczo i na głos wymyślają nazwę oraz przeznaczenie przedmiotu. Mogą powiedzieć: „To nie jest butelka – to róg smoka powietrznego” „To nie jest puszka – to głowa robota z przyszłości” „To nie jest karton – to dom dla zaginionych skarpetek”. Następnie przy każdym przedmiocie zostaje umieszczony honorowy podpis („Autor: … / Tytuł: … / Materiał: rzeczywistość wtórna”).
4. Teatr Zapomnianych Przedmiotów:
Dzieci wybierają jeden z wcześniej przemianowanych przedmiotów i tworzą z nim krótką inscenizację. Nie ma scenariusza. Prowadzący tylko moderuje mówiąc: Co się stało tej rzeczy zanim trafiła do galerii? Jakie miała marzenia? Czy została zrozumiana?
Formy Artystyczne:
- Monodram – dziecko mówi głosem przedmiotu („Byłem zakrętką. Teraz jestem koroną króla recyklingu!”)
- Dialog dwóch rzeczy – kartonik spotyka plastikową łyżkę i rozmawiają o tym, co czują, gdy są wyrzucane
- Narracja z offu – dziecko opowiada historię rzeczy, a inne dzieci odgrywają jej życie ruchem, np.:
🌀 Przykład opisu: Mitologia odzysku – opowieść przedszkolaka
Dzieci siedzą w kręgu na dywanie. Przedszkolak o imieniu Antek trzyma w dłoniach własnoręcznie wykonanego stworka z plastikowej butelki, zakrętki i paska folii bąbelkowej.
Antek wstaje i mówi z powagą:
„To jest Kapitan Butelkomat. Kiedyś był zwykłą butelką po wodzie i leżał smutny pod ławką w parku. Ale pewnego dnia usłyszał, że Ziemia potrzebuje pomocy. Wstał, ubrał pelerynę z folii i został bohaterem! Teraz lata po świecie i ratuje inne rzeczy, zanim trafią do śmieci.”
Dzieci słuchają z zachwytem, a nauczyciel zapisuje opowieść na dużym arkuszu papieru pod tytułem:
📝 Mitologia Odzysku – Historia 1: Kapitan Butelkomat
Autor: Antek, 5 lat
5. Dekonstrukcja:
Dzieci wybierają odpady z „magicznego kosza recyklingowego” i tworzą przedmiot, który może mieć nową funkcję (robota, zwierzątko lub instrument muzyczny). Prowadzący unika wartościowania i tylko dopytuje: Kim chcesz, żeby to było?
6. Podsumowanie:
Dzieci siadają w kole. Każdy przedszkolak przedstawia swoją odnowioną rzecz i opowiada historię, skąd mogła pochodzić i kim się stała. Prowadzący zapisuje te historie na dużym papierze tworząc „mitologię odzysku”.
źródło: Opracowanie własne
autyzm.life i neuroróżnorodni 
