Wprowadzenie
Tworzenie Wielospecjalistycznej Oceny Poziomu Funkcjonowania Ucznia (WOPFU) to obowiązek każdej szkoły i przedszkola wobec dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Dla uczniów ze spektrum autyzmu dokument ten jest szczególnie ważny – pozwala zespołowi specjalistów, nauczycieli i rodziców zrozumieć potrzeby dziecka, określić mocne strony i zaplanować skuteczne wsparcie edukacyjno-terapeutyczne.
W tym artykule pokazujemy trzy gotowe przykłady WOPFU – dla ucznia z klasy 1, klasy 3 oraz klasy 6. Dzięki nim zobaczysz, jak różni się opis funkcjonowania i rekomendacje na poszczególnych etapach edukacyjnych.
WOPFU – przykład klasa 1 (uczeń z ASD)
- Profil ucznia: chłopiec z nadwrażliwością słuchową, potrzebujący przewidywalności i wsparcia w komunikacji
- Mocne strony: dobra pamięć wzrokowa, zainteresowania kolejami, chęć pracy z obrazkami
- Trudności: krótka koncentracja (10–12 min), trudności w grafomotoryce, reakcje na hałas
- Rekomendacje: plan dnia w formie wizualnej, karta przerwy, AAC, przerwy sensoryczne, miejsce pracy w cichej przestrzeni
- Cele SMART: wydłużenie koncentracji, korzystanie z karty przerwy, inicjowanie komunikatów przy użyciu piktogramów
👉 Czytaj również: WOPFU krok po kroku – praktyczny przewodnik
WOPFU – przykład klasa 3 (uczennica z ASD i opóźnionym rozwojem mowy)
- Profil uczennicy: dziewczynka z trudnościami językowymi, nadwrażliwością sensoryczną i problemami w zabawach grupowych
- Mocne strony: pamięć muzyczna, zainteresowanie zwierzętami, aktywności plastyczne
- Trudności: rozumienie dłuższych poleceń, napady złości przy zmianie planu, nadwrażliwość na światło i zapachy
- Rekomendacje: krótkie polecenia, materiały wizualne, wsparcie logopedyczne, kącik wyciszenia, TUS
- Cele SMART: formułowanie zdań 4–5-wyrazowych, korzystanie z kącika wyciszenia, zabawa w parze min. 5 minut bez konfliktu
👉 Czytaj eBook:
WOPFU – przykład klasa 6 (uczeń z ASD i ADHD)
- Profil ucznia: chłopiec z podwójną diagnozą, trudności w koncentracji, impulsywność i problemy z organizacją pracy
- Mocne strony: pamięć faktograficzna, zainteresowanie programowaniem, sprawność fizyczna
- Trudności: impulsywność, trudności w pracy grupowej, problemy z planowaniem i dokańczaniem zadań
- Rekomendacje: podział zadań na etapy, checklisty, przerwy ruchowe, jasny język, unikanie ironii, stała współpraca z rodzicami
- Cele SMART: kończenie zadań etapami, korzystanie z przerw ruchowych zamiast zachowań trudnych, czekanie na swoją kolej w rozmowie
👉 Zobacz również: IPET + WOPFU dla ucznia z autyzmem z trudnościami komunikacyjnymi i zachowaniami – przykładowy program
Szablon i inne profile uczniów:
- klasa 1 (ASD, uczeń z nadwrażliwością słuchową)
- klasa 3 (ASD + opóźniony rozwój mowy)
- klasa 6 (ASD + ADHD, starszy uczeń z trudnościami organizacyjnymi)
Szablon WOPFU (do wypełnienia)
1. Metryczka
- Imię i nazwisko ucznia: …………………………………………..
- Data urodzenia: …………………………………………..
- Klasa / grupa: …………………………………………..
- Szkoła / przedszkole: …………………………………………..
- Data opracowania: …………………………………………..
- Okres, którego dotyczy ocena: …………………………………………..
- Podstawa formalna: Orzeczenie nr ………… z dnia …………; opinia PPP nr …………
2. Skład zespołu
- Wychowawca: …………………………………………..
- Nauczyciel wspomagający/asystent: …………………………………………..
- Psycholog: …………………………………………..
- Pedagog specjalny: …………………………………………..
- Logopeda: …………………………………………..
- Terapeuta SI/inny specjalista: …………………………………………..
- Rodzice/opiekunowie: …………………………………………..
3. Źródła informacji
- Orzeczenie / opinie PPP
- Arkusze obserwacji
- Wyniki badań specjalistów (psycholog, logopeda, SI itp.)
- Wywiad z rodzicami
- Prace ucznia
4. Indywidualne potrzeby edukacyjne i rozwojowe
……………………………………………………………………….
5. Mocne strony, predyspozycje, zainteresowania
- ………………………………………………………………………
- ………………………………………………………………………
- ………………………………………………………………………
6. Funkcjonowanie ucznia (obszary)
- Motoryka duża/mała: …………………………………………..
- Percepcja i integracja sensoryczna: …………………………………………..
- Komunikacja (mowa/AAC): …………………………………………..
- Procesy poznawcze: …………………………………………..
- Emocje i samoregulacja: …………………………………………..
- Funkcjonowanie społeczne: …………………………………………..
- Samodzielność (ADL): …………………………………………..
7. Bariery i czynniki utrudniające
- …………………………………………..
- …………………………………………..
- …………………………………………..
8. Rekomendacje – zakres i charakter wsparcia
- Dostosowania dydaktyczne: …………………………………………..
- Wsparcie terapeutyczne: …………………………………………..
- Środowisko/organizacja: …………………………………………..
- Współpraca z rodzicami: …………………………………………..
9. Cele na okres (SMART)
- …………………………………………..
- …………………………………………..
- …………………………………………..
10. Monitorowanie i ewaluacja
- Częstotliwość przeglądu: …………………………………………..
- Narzędzia: …………………………………………..
- Notatki z postępów: …………………………………………..
11. Podpisy zespołu
…………………………………………..
👉 Zobacz również: Co to jest WOPFU i IPET? Przewodnik dla nauczycieli i terapeutów
Przykład WOPFU – uczeń z ASD (fikcyjny)
1. Metryczka
- Imię i nazwisko ucznia: Jan K.
- Data urodzenia: 15.04.2017
- Klasa / grupa: Klasa 1
- Szkoła: SP nr 00 w Mieście
- Data opracowania: 10.09.2025
- Okres, którego dotyczy ocena: IX 2025 – I 2026
- Podstawa formalna: Orzeczenie nr 12/2025 z 20.06.2025, opinia PPP nr 33/2025
2. Skład zespołu
- Wychowawczyni: Anna N.
- Nauczyciel wspomagający: Piotr S.
- Psycholog: Katarzyna L.
- Pedagog specjalny: Olga R.
- Logopeda: Marta P.
- Terapeuta SI: Ewa D.
- Rodzice: Aleksandra i Michał K.
3. Źródła informacji
- Orzeczenie, opinia PPP
- Arkusze obserwacji (IX 2025)
- Raport SI (VIII 2025)
- Opinia logopedyczna (IX 2025)
- Wywiad z rodzicami
4. Indywidualne potrzeby edukacyjne i rozwojowe
Uczeń z ASD. Potrzebuje struktury dnia, krótkich i jasnych poleceń, wsparcia w regulacji emocji i komunikacji. Nadwrażliwość na hałas – trudności z koncentracją w głośnym otoczeniu.
5. Mocne strony, predyspozycje, zainteresowania
- Dobra pamięć wzrokowa
- Motywacja do układanek, sekwencji, schematów
- Silne zainteresowanie pociągami
6. Funkcjonowanie ucznia (obszary)
- Motoryka: prawidłowa w zakresie dużej, trudności w pisaniu i precyzji chwytu
- Percepcja i SI: nadwrażliwość słuchowa, korzysta ze słuchawek wyciszających
- Komunikacja: mowa prosta, krótkie zdania; korzysta z piktogramów AAC
- Poznawcze: koncentracja krótka, wydłuża się przy sekwencjach (ok. 10–12 min)
- Emocje i samoregulacja: potrzebuje przewidywalności; skuteczna „karta przerwy” i ćwiczenia oddechowe
- Społeczne: akceptuje zabawę równoległą; lepiej funkcjonuje w parach
- Samodzielność: ubiera się z pomocą obrazków; potrzebuje przypomnień higienicznych
7. Bariery i czynniki utrudniające
- Hałas (dzwonek, korytarz)
- Zbyt długie polecenia
- Niespodziewane zmiany w planie dnia
8. Rekomendacje – zakres i charakter wsparcia
- Dostosowania dydaktyczne: krótkie instrukcje + piktogramy, dzielenie zadań na kroki, przerwy co 10–12 min
- Środowisko: ciche miejsce, plan dnia wizualny, karta przerwy dostępna zawsze
- Wsparcie terapeutyczne: rewalidacja 2× w tyg., TUS 1×, SI 1×, logopedia 1×
- Komunikacja: tablice komunikatów, modelowanie AAC
- Współpraca z rodzicami: zeszyt kontaktów + miesięczne podsumowania
9. Cele na okres (SMART)
- Uczeń wydłuża koncentrację na zadaniu do 12 minut w 4 z 5 prób.
- Uczeń korzysta z karty przerwy przed eskalacją napięcia (3× w tygodniu).
- Uczeń inicjuje komunikat funkcjonalny (prośba o pomoc/przerwę) raz dziennie z użyciem piktogramu.
10. Monitorowanie i ewaluacja
- Przegląd co 4 tygodnie
- Narzędzia: arkusze obserwacji, karta użycia przerwy
- Podsumowanie półroczne: styczeń 2026
11. Podpisy zespołu
…………………………………………..
👉 Czytaj eBook:
Przykład WOPFU – uczeń z ASD (fikcyjny, klasa 3)
1. Metryczka
- Imię i nazwisko ucznia: Zofia M.
- Data urodzenia: 20.02.2015
- Klasa / grupa: Klasa 3 szkoły podstawowej
- Szkoła: SP nr 12 w Mieście
- Data opracowania: 02.10.2025
- Okres, którego dotyczy ocena: IX 2025 – I 2026
- Podstawa formalna: Orzeczenie nr 25/2024 z dn. 30.06.2024, opinia PPP nr 47/2025
2. Skład zespołu
- Wychowawczyni: Katarzyna Z.
- Nauczyciel wspomagający: Marek L.
- Psycholog: Anna R.
- Pedagog specjalny: Dorota B.
- Logopeda: Karolina W.
- Terapeuta SI: Paweł K.
- Rodzice: Monika i Tomasz M.
3. Źródła informacji
- Orzeczenie i opinia PPP
- Obserwacje w klasie (IX 2025)
- Raport logopedyczny (IX 2025)
- Arkusz SI (VIII 2025)
- Wywiad z rodzicami (09.2025)
4. Indywidualne potrzeby edukacyjne i rozwojowe
Uczennica z ASD i trudnościami językowymi (opóźniony rozwój mowy). Potrzebuje wsparcia w rozumieniu dłuższych wypowiedzi, przewidywalnych struktur lekcji, powtarzalności zadań. Wymaga wzmocnienia kompetencji społecznych i pracy nad samoregulacją emocji.
5. Mocne strony, predyspozycje, zainteresowania
- Bardzo dobra pamięć muzyczna, chętnie śpiewa i powtarza rytmy
- Lubi układanki i gry logiczne
- Duże zainteresowanie zwierzętami – szczególnie końmi
- Chętnie podejmuje aktywności plastyczne
6. Funkcjonowanie ucznia (obszary)
- Motoryka: sprawność w normie; drobne trudności grafomotoryczne przy pisaniu dłuższych tekstów
- Percepcja i SI: obniżona tolerancja na intensywne światło i zapachy; lepiej funkcjonuje w stałym miejscu w klasie
- Komunikacja: buduje krótkie zdania, potrzebuje wspomagania obrazkami; trudność w rozumieniu abstrakcyjnych pojęć
- Poznawcze: pamięć mechaniczna dobra; wymaga wsparcia w rozumieniu treści matematycznych i tekstowych
- Emocje i samoregulacja: przy niepowodzeniach pojawiają się napady złości i płacz; skuteczne – wyciszenie w kąciku relaksacyjnym
- Społeczne: nawiązuje kontakt z koleżankami, lecz ma trudność w utrzymaniu zabawy grupowej; lepiej funkcjonuje w parze
- Samodzielność: w podstawowych czynnościach samodzielna; potrzebuje przypomnień o spakowaniu przyborów i organizacji pracy
7. Bariery i czynniki utrudniające
- Trudność w rozumieniu dłuższych poleceń
- Nadwrażliwość na bodźce sensoryczne (światło, zapachy)
- Silne emocje w sytuacjach rywalizacji lub zmian planu
8. Rekomendacje – zakres i charakter wsparcia
- Dostosowania dydaktyczne: krótkie, proste polecenia; materiały wizualne; stopniowanie trudności zadań
- Środowisko: stałe miejsce w klasie, dostęp do kącika wyciszenia, możliwość korzystania z lampki przy pracy
- Wsparcie terapeutyczne: logopedia 2× w tygodniu, TUS 1× w tygodniu, zajęcia rewalidacyjne 2× w tygodniu
- Komunikacja: wykorzystanie piktogramów, plansz wizualnych, gestów wspierających
- Współpraca z rodzicami: codzienny kontakt przez dziennik elektroniczny + ustne informacje raz w tygodniu
9. Cele na okres (SMART)
- Uczennica formułuje zdanie 4-5-wyrazowe w odpowiedzi na pytanie w 3 z 5 prób.
- Uczennica korzysta z kącika wyciszenia w sytuacji napięcia zamiast krzyku/płaczu (2× tygodniowo).
- Uczennica uczestniczy w zabawie w parze z rówieśnikiem przez minimum 5 minut bez konfliktu.
10. Monitorowanie i ewaluacja
- Przegląd co 6 tygodni
- Narzędzia: karty obserwacji, notatki logopedy i psychologa
- Podsumowanie półroczne: styczeń 2026
11. Podpisy zespołu
…………………………………………..
👉 Czytaj eBook:
Przykład WOPFU – uczeń z ASD i ADHD (fikcyjny, klasa 6)
1. Metryczka
- Imię i nazwisko ucznia: Michał P.
- Data urodzenia: 11.03.2012
- Klasa / grupa: Klasa 6 szkoły podstawowej
- Szkoła: SP nr 5 w Mieście
- Data opracowania: 02.10.2025
- Okres, którego dotyczy ocena: IX 2025 – I 2026
- Podstawa formalna: Orzeczenie nr 18/2023 z dn. 15.05.2023, opinia PPP nr 59/2025
2. Skład zespołu
- Wychowawczyni: Jolanta W.
- Nauczyciel wspomagający: Rafał T.
- Psycholog: Agnieszka K.
- Pedagog specjalny: Joanna B.
- Logopeda: Elżbieta H.
- Terapeuta SI: Marek G.
- Rodzice: Ewa i Krzysztof P.
3. Źródła informacji
- Orzeczenie i opinia PPP
- Arkusze obserwacji w klasie (IX 2025)
- Raport SI (2025)
- Wywiad z rodzicami (09.2025)
- Wyniki sprawdzianów edukacyjnych
4. Indywidualne potrzeby edukacyjne i rozwojowe
Uczeń z rozpoznaniem spektrum autyzmu i ADHD. Ma trudności w organizacji pracy, w utrzymaniu koncentracji na lekcji oraz w regulacji emocji. Potrzebuje jasnych zasad, konsekwentnych reguł i dodatkowego wsparcia w planowaniu zadań. Wymaga pracy nad rozwijaniem kompetencji społecznych oraz umiejętności współpracy w grupie.
5. Mocne strony, predyspozycje, zainteresowania
- Bardzo dobra pamięć faktograficzna (daty historyczne, fakty przyrodnicze)
- Duża kreatywność – lubi wymyślać historie, scenariusze gier
- Silne zainteresowanie informatyką i programowaniem
- Sprawność fizyczna – chętnie uczestniczy w aktywnościach ruchowych
6. Funkcjonowanie ucznia (obszary)
- Motoryka: w normie; wymaga przypominania o poprawnym zapisie i czytelności pisma
- Percepcja i SI: obniżona tolerancja na hałas, w klasie preferuje siedzieć z boku
- Komunikacja: mowa rozwinięta, czasem zbyt szybkie tempo; trudności w rozumieniu ironii i przenośni
- Poznawcze: trudności w koncentracji i dokończeniu zadania; wymaga dzielenia materiału na mniejsze części
- Emocje i samoregulacja: wybuchy złości w sytuacji krytyki lub przegranej; skuteczne – techniki oddechowe, przerwa ruchowa
- Społeczne: chce być w centrum uwagi, ale ma trudności w dostosowaniu się do zasad grupy; zdarza się przerywanie wypowiedzi kolegów
- Samodzielność: potrafi korzystać z planera/zeszytu, ale wymaga przypomnień; trudności z długoterminowym planowaniem
7. Bariery i czynniki utrudniające
- Nadmierna impulsywność (przerywanie, wybuchy)
- Problemy z koncentracją przy dłuższych zadaniach
- Hałas i chaos w klasie – spadek wydajności
- Trudności w akceptowaniu krytyki i porażek
8. Rekomendacje – zakres i charakter wsparcia
- Dostosowania dydaktyczne: krótkie i jasne polecenia, dzielenie prac klasowych na etapy, możliwość korzystania z planera i list kontrolnych
- Środowisko: miejsce pracy w pierwszej ławce przy ścianie; możliwość przerwy ruchowej co 20 minut
- Wsparcie terapeutyczne: TUS 1× w tygodniu, zajęcia rewalidacyjne 2× w tygodniu, konsultacje z psychologiem raz w miesiącu
- Komunikacja: jasny i konkretny język, unikanie ironii, stosowanie wizualnych podpowiedzi (plany, checklisty)
- Współpraca z rodzicami: stała komunikacja przez e-dziennik + konsultacje co dwa tygodnie
9. Cele na okres (SMART)
- Michał kończy zadanie pisemne w podziale na etapy w 4 z 5 prób.
- Michał korzysta z przerwy ruchowej przed pojawieniem się zachowania trudnego (min. 2× dziennie).
- Michał czeka na swoją kolej w rozmowie w 3 z 5 prób w małej grupie.
10. Monitorowanie i ewaluacja
- Przegląd postępów: co 4 tygodnie
- Narzędzia: karty obserwacji zachowań, checklisty pracy własnej
- Podsumowanie półroczne: styczeń 2026
11. Podpisy zespołu
…………………………………………..
👉 Zapoznaj się: Jak efektywnie uczyć ucznia z podwójną diagnozą Zespół Aspergera i ADHD? Przewodnik dla pedagogów i terapeutów
Dlaczego warto korzystać z gotowych przykładów WOPFU?
- Ułatwiają nauczycielom i terapeutom przygotowanie własnego dokumentu
- Pokazują, jak łączyć mocne strony z rekomendacjami
- Pomagają rodzicom zrozumieć proces i wspierać szkołę
- Stanowią wzór języka – konkretnego, obserwacyjnego i bez ogólników
FAQ – najczęstsze pytania o WOPFU
1. Co to jest WOPFU?
To Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia – dokument tworzony przez zespół nauczycieli i specjalistów, który opisuje mocne strony, trudności i potrzeby dziecka z orzeczeniem.
2. Kto opracowuje WOPFU?
Zespół nauczycieli i specjalistów pracujących z dzieckiem: pedagog, psycholog, logopeda, terapeuta SI, nauczyciel wspomagający i rodzice.
3. Jak często należy aktualizować WOPFU?
Minimum 2 razy w roku – na początku i po I półroczu. Przy dużych zmianach w funkcjonowaniu dziecka można częściej.
4. Czy WOPFU jest tylko dla uczniów z autyzmem?
Nie. Dokument opracowuje się dla wszystkich uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, niezależnie od rodzaju trudności.
5. Jakie są najczęstsze błędy przy pisaniu WOPFU?
Ogólnikowe opisy, brak konkretów, brak uwzględnienia mocnych stron, brak mierzalnych celów SMART i rzadkie aktualizacje.
Podsumowanie
WOPFU to nie tylko dokument, ale narzędzie budowania realnego wsparcia dla dziecka. Dzięki przykładom z klasy 1, 3 i 6 zobaczysz, jak różnorodne są potrzeby uczniów ze spektrum autyzmu i jak można dopasować formy pomocy.
👉 Czytaj nasze: eBooki i pakiety lekcyjne
👉 Subskrybuj autyzm.life i neuroróżnorodni: Premium 10 zł i Subskrypcja miesięczna 5 zł, uzyskaj dostęp do arkuszy i nie tylko:
autyzm.life i neuroróżnorodni 