Ćwiczenia uważności i spontanicznej ekspresji dla dzieci ze spektrum autyzmu (Dzień Kredki – 22 listopada)
Wstęp: Dzień Kredki jako święto twórczego spokoju
Dzieci ze spektrum autyzmu często doświadczają natłoku bodźców, trudności z regulacją emocji, napięcia, a czasem – całkowitego odcięcia od własnego ciała i uczuć.
Dlatego ćwiczenia, które łączą kreatywność, spontaniczną ekspresję, mindful-movement oraz stany flow, są dla nich szczególnie wartościowe.
Flow, według badań Mihály’a Csíkszentmihályiego, to stan pełnego zanurzenia w działaniu – cichy, naturalny zachwyt, w którym dziecko zapomina o stresie, ocenianiu i trudnościach.
Mindfulness pomaga z kolei budować świadomość ciała, oddechu i emocji – bez presji, w swoim tempie.
A kredki?
Są idealnym narzędziem. Są miękkie, kolorowe, bezpieczne, nie hałasują, nie wymagają perfekcji.
Dlatego Dzień Kredki to świetny pretekst, by nauczyć dzieci twórczego uspokajania się i radości z procesu, nie efektu.
Dlaczego flow i mindfulness są dobre dla dzieci z ASD?
⭐ 1. Zmniejszają stres i napięcie
Ruch kredki, powtarzalne rysowanie, koliste gesty i kolory obniżają pobudzenie układu nerwowego.
⭐ 2. Pomagają regulować emocje
Zamiast tłumienia – jest ekspresja. Zamiast wybuchów – kanałowanie.
⭐ 3. Wzmacniają kontakt ze światem i z samym sobą
Mindfulness uczy rozpoznawania sygnałów z ciała, napięć i oddechu.
⭐ 4. Budują kreatywność bez oceniania
Dziecko uczy się, że może rysować tak, jak chce, a nie „ładnie”.
⭐ 5. Poprawiają koncentrację i wyciszenie
Rysowanie w stanie flow angażuje uwagę miękko, bez przymusu.
👇 Przeczytaj:
Zajęcia: Flow + Mindfulness + Kreatywność
1. „Oddech koloru” – uważne rysowanie
Cel: uspokojenie oddechu i wprowadzenie łagodnej regulacji.
Jak to zrobić?
- Dziecko wybiera kolor kredki „na dziś”.
- Kładzie ją przed sobą.
- Robi wdech… patrząc na kolor.
- Robi wydech… rysując jedną linię.
To nie musi być proste, ładne ani równe.
To „linia oddechu”.
Warianty:
- linia falująca (spokój)
- linia szybka (energia)
- linia ciężka (zmęczenie)
Dlaczego działa:
Ruch, oddech i kolor łączą ciało z umysłem – to naturalna samoregulacja.
2. „Magiczne Koliste Kręgi” – ruch w stanie flow
Rysujemy okręgi, spirale i fale – wielkie, małe, chaotyczne lub powolne.
Instrukcja:
- Dziecko wybiera 3 kolory.
- Rysuje koła na całej kartce bez odrywania ręki.
- Każde koło jest inne – szybkie, powolne, lekkie, ciężkie.
Cel terapeutyczny:
- propriocepcja (głębokie czucie poprzez nacisk)
- regulacja napięcia mięśniowego
- rozładowanie emocji bez słów
3. „Co widzi mój kolor?” – ćwiczenie świadomości chwili
To proste pytanie aktywizuje spontaniczną wyobraźnię.
Krok po kroku:
- Dziecko losuje kredkę.
- Rysuje jedną plamę albo kształt.
- Terapeuta pyta:
„A co Twój kolor dziś widzi?”
Dziecko KOJARZY, nie opisuje realistycznie.
Może powiedzieć: „Widzi kotka, ciszę, burzę, czerwoną kulę, śmiech, nic.”
Cel:
- rozwijanie symbolicznego myślenia
- miękka narracja emocji
- spontaniczna ekspresja bez presji
4. „Mapa Spokoju” – mindfulness dla ciała
Do wykonania kredkami pastelowymi lub zwykłymi:
Dziecko rysuje:
- miejsce w ciele, które jest napięte (ciemniejszym kolorem)
- miejsce, które jest miękkie (jasnym kolorem)
- miejsce, które „chce odpocząć” (dowolny kolor)
To mapa, którą omawiacie jak pogodę – bez oceniania.
5. „Jeden ruch – jeden dźwięk”
Świetne dla dzieci ruchliwych i sensorycznych.
Zasada:
Każdy ruch kredką odpowiada dźwiękowi:
- szurrr – ruch szybki
- mmm – ruch spokojny
- dziiiiw – ruch ekscytujący
To zabawa łącząca rytm, gest i ekspresję.
👇 Przeczytaj:
Propozycje dla rodziców w domu
☀️ „Rysowanie przy śniadaniu”
Zamiast rozmowy – 2 min rysowania „co czuję przez kolor”.
🌧️ „10 linii złości”
Pomaga w wyładowaniu energii w sposób kontrolowany.
🌙 „Wieczorne spirale”
Perfekcyjne na wyciszenie przed snem.
🍁 „Kredkowe pogodynki”
Dziecko wybiera kolor aktualnej emocji i rysuje „prognozę na jutro”.
Wskazówki dla rodziców dzieci ze spektrum
1. Nie poprawiaj.
Kreatywność potrzebuje przestrzeni.
2. Nie pytaj „co to jest?”.
Zapytaj: „Jak ten kolor się czuje?”
3. Nie oceniaj „ładne / nieładne”.
Zawsze powiedz:
„Widzę, że ten rysunek ma dużo energii.”
albo
„Widzę, że włożyłeś w to dużo wysiłku.”
4. Daj dziecku wybór.
Każdy wybór = poczucie kontroli.
Korzyści dla dzieci z ASD
- lepsza regulacja emocji,
- wzmacnianie samoświadomości,
- rozwój komunikacji pozawerbalnej,
- budowanie poczucia sprawstwa,
- zanurzenie się w procesie – bez presji społecznej.
Mindfulness + kredki = bezpieczna droga do równowagi.
📌 Powiązane
- Scenariusz zajęć na Dzień Kredki dla przedszkolaków ze spektrum autyzmu – kreatywne i sensoryczne zabawy
- Ulubiony dzień – zajęcia z arteterapii
- Sztuka jako wyraz ekspresji. Twórcze terapie dla dzieci z autyzmem
Pytania – Flow, mindfulness i kreatywność
1. Czy mindfulness jest odpowiedni dla dzieci z ASD?
Tak, jeśli jest prowadzony sensorycznie i obrazowo — bez długiej medytacji.
2. Jak długo powinny trwać ćwiczenia?
Od 2 do 10 minut. Krótkie formy są najlepsze.
3. Co jeśli dziecko nie chce rysować?
Zaproponuj rysowanie jednym ruchem albo spiralę – to zwykle działa.
4. Czy flow może pomóc w trudnościach behawioralnych?
Tak — przepływ odwraca uwagę od stresu i daje dostęp do kanału ekspresji.
5. Czy potrzebuję specjalnych kredek?
Nie — najlepsze są miękkie, łatwo ścieralne i przyjemne w dotyku.
💎 Subskrybuj
👉 Zajrzyj do artykułów, scenariuszy rewalidacyjnych i terapeutycznych na autyzm.life i neuroróżnorodni
📘 Sprawdź też eBooki i Pakiety lekcyjne oraz Arkusze i scenariusze rewalidacyjne wspierające rozwój emocji i komunikacji i wiele innych, nowych narzędzi do pracy w górnych zakładkach strony oraz aktualnych wpisach publikowanych codziennie.
💎 Subskrypcja 5 zł / Premium 10 zł – ciekawe scenariusze i narzędzia pracy.
👇 Przeczytaj:
autyzm.life i neuroróżnorodni 