🧩 KLASTER 1 | Wspólna uwaga (Joint Attention) – fundament komunikacji
🌟 HUB: JASPER w rewalidacji przedszkolnej – scenariusze zajęć dla dzieci z ASD
Dlaczego wspólna uwaga jest tak ważna?
Wspólna uwaga (Joint Attention) to zdolność naprzemiennego kierowania uwagi między osobą a obiektem/zdarzeniem. Dla dziecka w spektrum autyzmu jest to kluczowy predyktor rozwoju komunikacji, mowy i relacji społecznych. Gdy dziecko potrafi „pokazać” i „spojrzeć razem”, łatwiej uczy się znaczeń, słów i intencji innych.
JASPER (Joint Attention, Symbolic Play, Engagement & Regulation) wzmacnia wspólną uwagę w naturalnej zabawie, bez presji testowej, z uważnym podążaniem za dzieckiem.
Cel zajęć „Zobacz, co mam”
- rozwijanie dzielenia uwagi z dorosłym (pokazywanie, spoglądanie naprzemienne),
- wzmacnianie inicjatywy komunikacyjnej,
- budowanie zaangażowania i regulacji emocjonalnej w zabawie.
Grupa: przedszkolaki z ASD (3–6 lat)
Forma: rewalidacja indywidualna lub w małej parze
Czas: 15–25 minut
Materiały
- atrakcyjne przedmioty (np. autko z dźwiękiem, bańki, latarka, figurki),
- mata lub dywan,
- koszyk „niespodzianek”.
👇 Przeczytaj:
Przebieg zajęć (krok po kroku)
1️⃣ Wejście w relację – „Jestem tu”
Usiądź na wysokości oczu dziecka. Bez poleceń. Krótki komentarz opisowy:
„Widzę… czerwone autko.”
Wskazówka JASPER: najpierw regulacja i zaangażowanie, potem cel.
2️⃣ „Zobacz, co mam” – modelowanie
Dorosły bierze przedmiot, zatrzymuje go w polu widzenia, spogląda na dziecko i pokazuje:
„Zobacz!”
Czeka 2–3 sekundy na reakcję (spojrzenie, gest, dźwięk).
- jeśli dziecko spojrzy → natychmiastowa reakcja: uśmiech, komentarz, krótka zabawa;
- jeśli brak reakcji → powtórz spokojnie, skróć dystans, zwiększ atrakcyjność obiektu.
3️⃣ Naprzemienność – „Ja → Ty”
Po modelu dorosły oddaje inicjatywę:
- kładzie przedmiot bliżej dziecka,
- pauza oczekiwania (5–7 s),
- wzmacnia każdy sygnał (gest, spojrzenie, wokalizacja).
Cel: dziecko inicjuje dzielenie uwagi, nie tylko reaguje.
4️⃣ Rozszerzanie komunikatu
Gdy pojawi się wspólna uwaga, rozszerz:
- „Auto!” → „Szybkie auto!”
- „Bańki!” → „Dużo baniek!”
Bez poprawiania, bez wymuszania powtórzeń.
5️⃣ Zamykanie aktywności
Krótki rytuał kończący (odkładanie do koszyka, „pa-pa”), by zachować regulację.
Warianty ćwiczenia
- Dla dzieci niemówiących: gest „pokazuję”, spojrzenie, wokalizacja = sukces.
- Dla dzieci mówiących: zachęta do krótkiej frazy („Zobacz, auto”).
- Dla nadwrażliwych sensorycznie: obiekty ciche, bez migania; tempo wolniejsze.
Jak ocenić postęp? (mini-checklista)
- ☐ dziecko spogląda naprzemiennie (obiekt ↔ dorosły),
- ☐ inicjuje pokazanie lub przyciąga uwagę,
- ☐ utrzymuje zaangażowanie przez kilka wymian,
- ☐ pojawiają się spontaniczne komentarze/gesty.
Najczęstsze błędy
❌ zbyt wiele poleceń („spójrz!”, „powiedz!”)
❌ brak pauzy na inicjatywę dziecka
❌ przeładowanie bodźcami
✅ zamiast tego: cisza, pauza, radość z małych sygnałów
Dlaczego to działa?
Bo JASPER łączy wspólną uwagę z zabawą symboliczną i regulacją. Dziecko uczy się, że dzielenie uwagi jest przyjemne i sensowne, a dorosły jest partnerem, nie kontrolerem.
📌 W kolejnym artykule z HUB-a:
„Patrzymy razem” – śledzenie spojrzenia i wskazywania w JASPER
💡 Powiązane artykuły
Kliknij w link i przewijaj.
Aby pogłębić temat wspólnej uwagi, JASPER i rozwoju komunikacji u dzieci ze spektrum autyzmu, sprawdź również:
🔹 JASPER i wspólna uwaga
- ➤ „Patrzymy razem” – scenariusz zajęć JASPER rozwijających wspólną uwagę u przedszkolaków z ASD – praktyczny scenariusz pracy nad nawiązywaniem kontaktu i naprzemiennym patrzeniem, idealny do kontynuacji ćwiczeń „Zobacz, co mam”. autyzm.life i neuroróżnorodni
👉 https://autyzm.life/2025/12/23/patrzymy-razem-scenariusz-zajec-jasper-rozwijajacych-wspolna-uwage-u-przedszkolakow-z-asd/
🔹 Inne ćwiczenia uwagi
- ➤ Współdzielenie uwagi – ćwiczenia – spektrum autyzmu – starszy, ale wartościowy wpis z zestawem technik i prostych zadań rozwijających zdolność dzielenia uwagi. autyzm.life i neuroróżnorodni
👉 https://autyzm.life/2018/10/03/wspoldzielenie-uwagi-cwiczenia/
🔹 Rozszerzenie tematu uwagi i funkcji poznawczych
- ➤ #uwaga – strona tagowa – przegląd wszystkich artykułów na autyzm.life związanych z uwagą, koncentracją i treningiem funkcji poznawczych. autyzm.life i neuroróżnorodni
👉 https://autyzm.life/tag/uwaga/
🔹 Pokrewne obszary terapeutyczne
- ➤ Dzielenie uwagi w autyzmie – szerszy kontekst teoretyczny i praktyczne wskazówki dotyczące uwagi społecznej u dzieci z ASD. autyzm.life i neuroróżnorodni
👉 https://autyzm.life/2020/05/27/dzielenie-uwagi-w-autyzmie/
🎁 Materiały premium i zasoby do pracy z dzieckiem z ASD
🧩 Ćwiczenia, scenariusze i narzędzia terapeutyczne
- Współdzielenie uwagi – ćwiczenia – spektrum autyzmu
→ klasyczne i nadal aktualne ćwiczenia rozwijające joint attention
👉 https://autyzm.life/2018/10/03/wspoldzielenie-uwagi-cwiczenia/ - Dzielenie uwagi w autyzmie
→ teoria + praktyka, świetne uzupełnienie pracy metodą JASPER
👉 https://autyzm.life/2020/05/27/dzielenie-uwagi-w-autyzmie/
🧠 Dla terapeutów, nauczycieli i rodziców
- Zajęcia rewalidacyjne dla dzieci z autyzmem – jak rozwijać umiejętności społeczne i komunikacyjne?
→ planowanie pracy, cele IPET, przykłady oddziaływań
👉 https://autyzm.life/2024/10/17/zajecia-rewalidacyjne-dla-dzieci-z-autyzmem-jak-rozwijac-umiejetnosci-spoleczne-i-komunikacyjne/
✨ Jak korzystać z tych materiałów?
✔ łącz ćwiczenia JASPER z naturalną zabawą
✔ obserwuj inicjatywę dziecka, nie tylko reakcje
✔ notuj małe postępy – spojrzenie, gest, wokalizację
✔ buduj ciągłość: wspólna uwaga → komunikacja → relacja
💎 Subskrybuj
👉 Zajrzyj do artykułów, scenariuszy rewalidacyjnych i terapeutycznych na autyzm.life i neuroróżnorodni
📘 Sprawdź też eBooki i Pakiety lekcyjne oraz Arkusze i scenariusze rewalidacyjne wspierające rozwój emocji i komunikacji i wiele innych, nowych narzędzi do pracy w górnych zakładkach strony oraz aktualnych wpisach publikowanych codziennie.
💎 Subskrypcja 5 zł / Premium 10 zł – ciekawe scenariusze i narzędzia pracy.
👇 Przeczytaj:
autyzm.life i neuroróżnorodni 