❄️ Wstęp
Zima to wyjątkowy czas, który naturalnie sprzyja wspólnym aktywnościom, zabawie i budowaniu relacji. Dla uczniów ze spektrum autyzmu (ASD) sytuacje społeczne związane ze współdziałaniem — takie jak wspólna zabawa, dzielenie się zadaniami czy rozwiązywanie drobnych konfliktów — mogą jednak stanowić wyzwanie. Dlatego właśnie zimowe zajęcia rewalidacyjne są doskonałą okazją, by w bezpieczny, przewidywalny i atrakcyjny sposób ćwiczyć umiejętności społeczne.
Scenariusz „Zimowe przygody społeczne” opiera się na symulowaniu znanych dzieciom zimowych sytuacji — takich jak wspólne lepienie bałwana czy zabawy zespołowe — i wykorzystuje je jako pretekst do nauki współpracy, komunikacji oraz radzenia sobie z trudnymi emocjami i konfliktami. Zajęcia zostały zaplanowane tak, aby wspierać uczniów z ASD w rozumieniu zasad społecznych, podejmowaniu wspólnych decyzji oraz rozwijaniu empatii wobec innych.
Dzięki jasnej strukturze, elementom wizualnym i pracy w małych grupach, zajęcia sprzyjają poczuciu bezpieczeństwa, obniżają napięcie i pozwalają uczniom doświadczać pozytywnych interakcji społecznych w naturalnym, codziennym kontekście. To nie tylko nauka — to także doświadczenie bycia częścią zespołu, które wzmacnia kompetencje społeczne i buduje poczucie sprawczości dziecka.
🧩 Cele zajęć
- Rozwijanie umiejętności społecznych – współpraca, komunikacja werbalna i niewerbalna, dzielenie się planami i narzędziami.
- Rozwiązywanie konfliktów – nauka negocjacji, kompromisu, szukania wspólnych rozwiązań w grupie.
- Ćwiczenie współdziałania w zadaniach grupowych przy wykorzystaniu zimowych metafor i sytuacji.
- Wspieranie umiejętności emocjonalnych – rozpoznawanie emocji własnych i u innych w kontekście współpracy.
(Cele wyprowadzono m.in. z praktyk pracy rewalidacyjnej, które stawiają nacisk na relacje i komunikację społeczno-emocjonalną u uczniów z ASD)
⏱️ Czas trwania:
50–70 minut
👥 Grupa:
Uczniowie z ASD, najlepiej 3–6 osób (możliwość adaptacji indywidualnej).
🧠 Metody pracy:
- Trening umiejętności społecznych (TUS)
- Metody aktywizujące (burza mózgów, wspólne planowanie)
- Scenki i gry symulacyjne
- Współpraca w małych zespołach
📋 Przebieg zajęć
1) Przywitanie i wprowadzenie (10 min)
- Krótka rozmowa o zimie: co lubimy robić zimą, jakie aktywności sprawiają przyjemność?
- Uczestnicy spontanicznie wypowiadają się zgodnie z zainteresowaniami — trener wspiera komunikację i wzmacnia każde wystąpienie.
👇 Przeczytaj:
2) Zabawa „Śnieżna Bitwa z Zadaniami” (15 min)
🧊 Cel: ćwiczenie komunikacji, współpracy, negocjowania zasad i rozwiązywania konfliktów.
Przebieg:
- Grupa dzieli się na „zespoły” (np. 2–3 osoby).
- Każdy zespół otrzymuje „misję” (zadanie do wykonania symbolicznie w śniegu; można wykorzystać bezpieczne materiały w sali: styropianowe „śnieżki”, piłeczki, papierowe elementy).
- Zadania wymagają współdziałania:
📌 wspólne zbudowanie „śnieżnego kręgu”
📌 przeniesienie „śnieżek” bez dotykania ich rękami
📌 rozwiązanie zadania logicznego w duecie
Zadania wykonuje się wspólnie, uczestnicy muszą się komunikować („jak to zrobić?”, „kto co robi?”). Trener obserwuje i wspiera negocjacje, dzielenie się rolami i rozwiązywanie konfliktów (kto pierwszy, jak się porozumieć itp.).
(Adaptuje zależnie od potrzeb sensorycznych i językowych uczniów.)
- Nowe elementy adaptacyjne: wizualne harmonogramy zadań, karty ról, znaki stopu/czas na wyjaśnienie.
3) Symulacja „Wspólne Lepienie Bałwana” (15 min)
🌨️ Cel: rozwijanie umiejętności pracy zespołowej i empatii.
Przebieg:
- Grupa ma wspólnie „zbudować bałwana” (np. z dużej piłki, materiałów plastycznych lub w wersji ruchem w sali).
- Uczniowie negocjują decyzje: jak ma wyglądać bałwan, kto robi którą część, jakie ozdoby?
- Trener moderuje rozmowę i w razie konfliktu proponuje narzędzia rozwiązywania (np. losowanie ról, wybieranie opcji „głosem większości”).
💬 Ta aktywność wzmacnia umiejętność ustalania wspólnych celów i kompromisów, co jest priorytetem w TUS i rewalidacji społecznej. (Wellspring Learning Centers)
👇 Przeczytaj:
4) Refleksja w kole — co było łatwe, a co trudne? (10 min)
- Uczestnicy siadają w kręgu.
- Każdy mówi jedno słowo/zdanie o tym, co czuł podczas współpracy.
- Trener pomaga nazwać emocje i pochwalić pozytywne zachowania („Widzę, że świetnie się porozumieliście przy dekorowaniu!”).
📌 Wskazówki adaptacyjne
- Pomoce wizualne: harmonogramy, obrazki z zasadami, zdjęcia kroków działań — pomagają uczniom z ASD przewidywać i rozumieć przebieg zajęć.
- Modelowanie zachowań: np. krótkie filmiki lub scenki z poprawną współpracą mogą być pokazane przed zadaniem (jako forma video modeling, skuteczna metoda uczenia nowych umiejętności społecznych).
- Wsparcie sensoryczne: jeśli zajęcia odbywają się w sali, przygotuj strefę wyciszenia oraz materiały dostosowane do sensorycznych potrzeb uczestników.
🌟 Korzyści dla uczniów
✔️ ćwiczenie komunikacji i współpracy w radosnym, tematycznym kontekście
✔️ nauka negocjowania i rozwiązywania konfliktów
✔️ budowanie pewności siebie w kontaktach społecznych
✔️ wspieranie umiejętności rozpoznawania emocji i radzenia sobie ze stresem
📄 KARTA PRACY
„Zimowe przygody społeczne – uczymy się współpracy”
Cel karty:
✔️ utrwalenie zasad współpracy
✔️ ćwiczenie komunikacji i rozwiązywania konfliktów
✔️ wsparcie refleksji po zajęciach (co poszło dobrze, co było trudne)
🧩 Karta pracy – wersja tekstowa (do PDF / DOCX)
Imię ucznia: ____________________
Data: ____________________
❄️ 1. Co robiliśmy razem?
(Zaznacz lub narysuj)
☐ Śnieżna bitwa z zasadami
☐ Lepienie bałwana
☐ Rozmowa w grupie
☐ Inne: ____________________
🤝 2. Jak współpracowałem/-am?
(Zaznacz jedną lub więcej odpowiedzi)
☐ Słuchałem innych
☐ Czekałem na swoją kolej
☐ Mówiłem, czego potrzebuję
☐ Pomagałem innym
☐ Prosiłem o pomoc
😡🙂 3. Gdy pojawił się problem…
(Zaznacz)
☐ Powiedziałem, co czuję
☐ Zaproponowałem rozwiązanie
☐ Poprosiłem nauczyciela o pomoc
☐ Zatrzymałem się i odetchnąłem
⭐ 4. Co było dla mnie najłatwiejsze?
🖍️ (narysuj lub opowiedz)
❄️ 5. Co było dla mnie trudne?
🌟 6. Jedna rzecz, z której jestem dziś dumny/-a:
📌 Wskazówka terapeutyczna (pod kartą):
Kartę można wypełniać obrazkami, piktogramami lub wspólnie z nauczycielem – celem jest proces, nie perfekcja.
🗂️ WIZUALNY HARMONOGRAM ZAJĘĆ (ASD-friendly)
Możesz wkleić jako grafikę lub listę z ikonami:
1️⃣ 👋 Powitanie i rozmowa o zimie
2️⃣ ❄️ Śnieżna bitwa – uczymy się zasad
3️⃣ ⛄ Lepimy bałwana razem
4️⃣ 💬 Rozmowa: co poszło dobrze?
5️⃣ ⭐ Podsumowanie i pochwały
📌 Zimowo-tematyczne powiązane scenariusze i inspiracje
🔗 Zima – zajęcia rewalidacyjne – scenariusz i cele – autorski konspekt zajęć o tematyce zimowej, w tym percepcja, myślenie przyczynowo-skutkowe i koordynacja. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
🔗 Scenariusz zajęć: Zimowe gry logiczne – wspieranie koncentracji i umiejętności rozwiązywania problemów – zimowe zabawy logiczne, rozwój uwagi, współpracy i kreatywności. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
🔗 Jak wyrażać swoje potrzeby zimą – trening komunikacji – zajęcia zimowe ukierunkowane na komunikację z wykorzystaniem PECS/AAC. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
🔗 Zimowe zajęcia sensoryczne i integracja sensoryczna – lista scenariuszy – katalog różnych zimowych aktywności sensorycznych i rewalidacyjnych. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
📌 Zajęcia wspierające umiejętności społeczne i emocjonalne
🔗 Rozpoznawanie i regulacja emocji zimą – ćwiczenia praktyczne – praktyczne ćwiczenia z emocjami zimą (scenki, „termometr emocji”, historie społeczne). (autyzm.life i neuroróżnorodni)
🔗 Moje Emocje – plan zajęć rewalidacyjnych dla ucznia z ASD – uniwersalny plan pracy nad rozpoznawaniem i nazywaniem emocji u uczniów z ASD. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
📌 Inne przydatne scenariusze
🔗 Zajęcia rewalidacyjne dla uczniów z ASD: 5 scenariuszy i ćwiczeń wspierających rozwój (ebook) – zbiór praktycznych planów zajęć i ćwiczeń (produkt) do wykorzystania. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
🔗 Zdolność do socjalizacji – zajęcia rewalidacyjne dla dziecka ze spektrum autyzmu – klasyczny scenariusz rozwijania interakcji społecznych. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
🔗 Świat Komunikacji – scenariusz zajęć dla dzieci z ASD – zajęcia wspierające komunikowanie się, przydatne przy integracji społecznej. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
📚 Powiązane zajęcia rewalidacyjne
- 🔗 Zima – zajęcia rewalidacyjne – scenariusz i cele – autorski konspekt o zimie i umiejętnościach. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
- 🔗 Scenariusz zajęć: Zimowe gry logiczne – wspieranie koncentracji – ćwiczenia logiczne w zimowej tematyce. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
- 🔗 Jak wyrażać swoje potrzeby zimą – trening komunikacji – komunikacja AAC/PECS w kontekście zimowych aktywności. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
- 🔗 Rozpoznawanie i regulacja emocji zimą – ćwiczenia praktyczne – emocje i ich regulacja w scenkach zimowych. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
- 🔗 Moje Emocje – plan zajęć rewalidacyjnych dla ucznia z ASD – uniwersalny plan pracy nad emocjami. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
- 🔗 Zdolność do socjalizacji – zajęcia rewalidacyjne – rozwijanie interakcji społecznych. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
- 🔗 Świat Komunikacji – scenariusz zajęć dla dzieci z ASD – komunikacja werbalna i niewerbalna. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
💎 Subskrybuj
👉 Zajrzyj do artykułów, scenariuszy rewalidacyjnych i terapeutycznych na autyzm.life i neuroróżnorodni
📘 Sprawdź też eBooki i Pakiety lekcyjne (otwierają się na stronie) oraz Arkusze i scenariusze rewalidacyjne wspierające rozwój emocji i komunikacji i wiele innych, nowych narzędzi do pracy w górnych zakładkach strony oraz aktualnych wpisach publikowanych codziennie.
💎 Subskrypcja 5 zł / Premium 10 zł – ciekawe scenariusze i narzędzia pracy.
👇 Przeczytaj:
autyzm.life i neuroróżnorodni 