📘 Nowy eBook:
Oceny opisowe ucznia z autyzmem i Zespołem Aspergera
✅ Gotowe przykłady do IPET, WOPFU i dokumentacji rocznej – klasy 1–8
Jak napisać ocenę opisową, która nie tylko spełnia formalne wymogi, ale też wspiera rozwój dziecka, buduje zaufanie rodziców i opiera się na języku szacunku?
Ten eBook powstał z myślą o nauczycielach, terapeutach i specjalistach, którzy chcą pisać oceny, które naprawdę mają znaczenie.
📚 Co znajdziesz w środku?
✅ Przykłady ocen opisowych dla uczniów z autyzmem i Zespołem Aspergera – klasy 1–3, 4–6, 7–8
✅ Sformułowania gotowe do użycia w IPET, WOPFU i ocenach śródrocznych/rocznych
✅ Mini-słowniczek empatycznego języka
✅ Checklista: Jak pisać, by wspierać, nie etykietować
✅ Karta funkcjonowania ucznia z ZA – dołączenia do IPET
✅ Narzędzia do samooceny i obserwacji
✅ Schemat rozmowy z rodzicem o ocenie
✅ Komentarze specjalisty: jak dokumentować postępy funkcjonalne, nie tylko szkolne
🧠 Dla kogo?
• nauczycieli klas 1–8
• pedagogów i psychologów szkolnych
• zespołów IPET i PPP
• terapeutów w edukacji włączającej
• wszystkich, którzy piszą „z myślą o dziecku, nie tylko dla systemu”
✨ Dlaczego warto?
Bo ocena opisowa może:
✔️ pokazać realny rozwój ucznia,
✔️ wzmacniać relację z rodzicem,
✔️ wspierać terapię i dalsze działania,
✔️ być narzędziem zmiany w edukacji włączającej.
Zacznij pisać empatyczne, konkretne i wspierające oceny już dziś!
👉 Kup eBook na autyzm.life i neuroróżnorodni, szukaj w zakładce eBooki i na górnym szablonie strony.
📑 Spis treści:
🔹 Wstęp
- Po co nam dobre oceny opisowe?
- Różnice w funkcjonowaniu ucznia z autyzmem i z Zespołem Aspergera – a jednak wspólna podstawa wsparcia.
- Wymogi prawne: ocena opisowa a IPET, WOPFU, orzeczenie.
- Język, który wspiera – jak pisać z szacunkiem do neuroróżnorodności.
🔹 Rozdział 1: Jak opisywać ucznia z autyzmem?
- Profil ucznia niewerbalnego i ze sprzężeniami.
- Jak pisać o trudnościach sensorycznych, komunikacyjnych i emocjonalnych.
- Przykładowe sformułowania:
✅ „Uczeń potrzebuje przewidywalnej struktury i sygnałów przejścia.”
✅ „Wspiera się komunikacją alternatywną w oparciu o książkę PECS.”
🔹 Rozdział 2: Jak opisywać ucznia z Zespołem Aspergera?
- Profil ucznia ze spektrum wysokofunkcjonującym.
- Trudności w relacjach społecznych, komunikacji pragmatycznej, elastyczności myślenia.
- Przykładowe sformułowania:
✅ „Uczeń posługuje się bogatym słownictwem, ale ma trudność w dialogu społecznym.”
✅ „Ma dużą wiedzę w wybranych dziedzinach, lecz wymaga wsparcia w pracy zespołowej.”
🔹 Rozdział 3: Oceny opisowe – klasy 1–3
- Uczeń z autyzmem i ograniczoną komunikacją.
- Uczeń z Zespołem Aspergera – trudności adaptacyjne i emocjonalne.
- Uczeń z ASD i ADHD – impulsywność, potrzeba ruchu, koncentracja.
- Komentarze: jak dopasować ocenę do rozwoju funkcjonalnego.
🔹 Rozdział 4: Oceny opisowe – klasy 4–6
- Uczeń z autyzmem – edukacja zdalna lub indywidualna.
- Uczeń z Zespołem Aspergera – silna koncentracja na jednej tematyce.
- Uczeń z ASD i fobią szkolną – jak opisać nieobecności i postępy.
- Komentarze: rola emocji i relacji w ocenie opisowej.
🔹 Rozdział 5: Oceny opisowe – klasy 7–8
- Uczeń z Zespołem Aspergera – przygotowanie do egzaminu, potrzeba przewidywalności.
- Uczeń z ASD i niepełnosprawnością sprzężoną – jak nie oceniać przez deficyt.
- Uczeń z trudnym zachowaniem – jak pisać zgodnie z WOPFU, ale bez etykiet.
- Komentarze: jak oceniać autonomię, rozwój i samodzielność.
🔹 Rozdział 6: Jak rozmawiać z rodzicem o ocenie?
- Co warto wyjaśnić – empatyczna rozmowa krok po kroku.
- Jak reagować na pytania lub niezadowolenie rodzica.
- Ocena jako narzędzie współpracy, nie tylko dokumentacja.
- Mini-przewodnik: „Jak wspólnie czytać IPET i ocenę?”
📌 Dodatki:
- ✅ Checklista empatycznego języka w ocenach opisowych
- ✅ Mini-słowniczek bezpiecznych i pozytywnych sformułowań
- ✅ Profil funkcjonowania ucznia z Zespołem Aspergera – dołącz do IPET
- ✅ Wzór tabeli do samooceny rozwoju ucznia (do użytku nauczyciela/terapeuty)
- ✅ Przykład obserwacji zachowania (wersja edukacyjno-terapeutyczna)
🎯 Na końcu ebooka:
- ✍️ Uwagi końcowe dla nauczyciela – jak dokumentować postępy w sposób wspierający?
🔹 Wstęp
📌 Po co nam dobre oceny opisowe?
Ocena opisowa to coś znacznie więcej niż tylko „opinia o postępach ucznia”. To forma komunikatu, który może budować mosty między dzieckiem, nauczycielem a rodzicem — ale też, niestety, może je burzyć. W przypadku uczniów ze spektrum autyzmu (ASD), w tym z rozpoznaniem autyzmu dziecięcego lub Zespołu Aspergera, forma i treść oceny mają kluczowe znaczenie.
To właśnie empatyczna, konkretna i rozwojowa ocena:
- daje uczniowi poczucie widzialności i akceptacji,
- rodzicowi – informację o realnych postępach i potrzebach,
- nauczycielowi – narzędzie do autorefleksji i współpracy z zespołem wspierającym.
Dobrze napisana ocena nie skupia się na brakach, lecz uwzględnia potencjał dziecka, jego styl uczenia się i indywidualny sposób bycia. Nie porównuje do „normy”, lecz do samego siebie z przeszłości.
📌 Różnice w funkcjonowaniu ucznia z autyzmem i z Zespołem Aspergera – a jednak wspólna podstawa wsparcia
Choć zgodnie z klasyfikacją ICD-11 i DSM-5 wszystkie wcześniejsze diagnozy mieszczą się obecnie w spektrum autyzmu (ASD), w polskiej edukacji nadal funkcjonują rozróżnienia: autyzm, autyzm atypowy, Zespół Aspergera, całościowe zaburzenia rozwoju – i mają one wpływ na zapisy orzeczeń, IPET-ów i ocen.
- Uczeń z autyzmem często potrzebuje wsparcia w obszarze komunikacji funkcjonalnej (np. nie mówi lub mówi bardzo mało),
ma trudności sensoryczne i wymaga strukturyzacji środowiska. - Uczeń z Zespołem Aspergera (czyli często tzw. „wysokofunkcjonujący”) komunikuje się werbalnie, ale ma duże trudności społeczne, problemy z rozumieniem kontekstu i regulacją emocji.
Mimo tych różnic łączy ich potrzeba przewidywalności, wsparcia relacyjnego, pracy opartej na mocnych stronach i poszanowaniu indywidualnych strategii działania. Ocena opisowa powinna te cechy uwzględniać.
📌 Wymogi prawne: ocena opisowa a IPET, WOPFU, orzeczenie
W polskim systemie edukacji uczniowie z autyzmem i Zespołem Aspergera zwykle posiadają:
- orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego,
- IPET – Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny,
- oraz od 2024 r. dodatkowo: WOPFU – Wielospecjalistyczną Ocenę Poziomu Funkcjonowania Ucznia.
Ocena opisowa – choć nie zawsze formalnie związana z IPET – powinna pozostawać z nim spójna. W praktyce oznacza to, że:
- nie oceniamy tego, czego dziecko „nie osiągnęło względem klasy”,
- ale opisujemy indywidualny postęp – nawet jeśli są to drobne zmiany w sferze emocjonalnej, komunikacyjnej czy samodzielności.
- stosujemy język neutralny, niedyskryminujący, a jednocześnie rzetelny i zrozumiały dla rodzica.
📌 Język, który wspiera – jak pisać z szacunkiem o neuroróżnorodności?
W czasach, gdy coraz więcej mówi się o edukacji włączającej i poszanowaniu różnic neurologicznych, nauczyciele stają przed ważnym wyzwaniem: jak pisać o dziecku z autyzmem czy Zespołem Aspergera, by nie stygmatyzować, nie upraszczać, nie oceniać – ale rzetelnie opisać jego funkcjonowanie?
Zamiast:
❌ „Nie potrafi odnaleźć się w grupie.”
✅ „W sytuacjach grupowych potrzebuje wyraźnych ról i przewidywalności.”
Zamiast:
❌ „Nie słucha poleceń.”
✅ „Wymaga dostosowanej formy instrukcji – prostych, powtórzonych i zobrazowanych.”
Zamiast:
❌ „Nie współpracuje.”
✅ „Preferuje działanie indywidualne – praca zespołowa wymaga wsparcia i przygotowania.”
Dobry język w ocenie opisowej jest językiem opisującym zachowania, a nie oceniającym charakter. To język pedagogiki wspierającej, a nie deficytów.
„Słowa mogą budować mosty – albo mury. Wybierajmy te, które otwierają drogę do zrozumienia dziecka, a nie tylko do wypełnienia dokumentu.”
– fragment rozmowy z nauczycielem edukacji wczesnoszkolnej, uczestnikiem programu Wczesnego Wspomagania Rozwoju
Kup eBook
Ebook wraz z opisem znajduje się w zakładce eBooki na stronie autyzm.life i neuroróżnorodni oraz na górnym szablonie strony.
autyzm.life i neuroróżnorodni 