Przykładowa ocena opisowa ucznia klasy I, II, III – praktyczny przewodnik dla nauczycieli
Ocena opisowa w klasach I–III szkoły podstawowej to jedno z najważniejszych, a jednocześnie najbardziej wymagających zadań nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej. To nie tylko formalny obowiązek dokumentacyjny, lecz przede wszystkim narzędzie rzetelnej informacji o rozwoju dziecka, jego mocnych stronach, postępach oraz obszarach wymagających dalszego wsparcia.
Dobrze napisana ocena opisowa powinna w jasny, zrozumiały i życzliwy sposób oddawać całościowe funkcjonowanie ucznia – zarówno w zakresie umiejętności edukacyjnych, jak i kompetencji społeczno-emocjonalnych. W praktyce szkolnej oznacza to konieczność uwzględnienia bardzo zróżnicowanych potrzeb dzieci: uczniów rozwijających się typowo, uczniów z trudnościami w uczeniu się, wolniejszym tempem pracy, problemami z koncentracją, trudnościami językowymi, emocjonalnymi czy adaptacyjnymi.
Ten artykuł powstał z myślą o nauczycielach, którzy:
- szukają gotowych, poprawnych merytorycznie przykładów ocen opisowych dla klas I, II i III,
- chcą pisać oceny w sposób bezpieczny, zgodny z przepisami i WSO,
- potrzebują konkretnego języka, który nie stygmatyzuje dziecka, a jednocześnie rzetelnie opisuje jego funkcjonowanie,
- pracują z klasą zróżnicowaną edukacyjnie i rozwojowo.
W dalszej części artykułu znajdziesz praktyczne wzory ocen opisowych, bank uniwersalnych sformułowań oraz przykłady dostosowane do różnych profili uczniów – tak, abyś mógł/mogła z nich korzystać bezpośrednio w codziennej pracy nauczyciela.
👇 Przeczytaj:
1) Ocena opisowa w klasach I–III – co musi obejmować (w praktyce szkoły)
W klasach I–III zwykle przygotowuje się:
- jedną roczną/semestralną ocenę opisową obejmującą edukacje (polonistyczną, matematyczną itd. – zgodnie z tym, jak ma to opisane statut/WZO),
- opis zachowania / funkcjonowania społeczno-emocjonalnego,
- często również krótką informację o mocnych stronach, trudnościach i kierunkach dalszej pracy.
Podstawą są przepisy o ocenianiu/klasyfikowaniu (zmieniane m.in. rozporządzeniem z 22 marca 2024 r., obowiązującym od 1.09.2024 r.). ISAP+1 W praktyce szkoły opierają się też na WZO/PZO (wewnątrzszkolne zasady oceniania), które opisują, jak dokładnie formułować ocenę opisową. Szkoła Podstawowa nr 45+1
2) Złoty standard dobrej oceny opisowej (żeby była „mocna” i bezpieczna)
Dobra ocena opisowa jest:
- konkretna (co już umie),
- rozwojowa (nad czym pracuje),
- życzliwa i neutralna (bez etykiet),
- spójna z dostosowaniami (jeśli uczeń ma wsparcie/dostosowanie – oceniasz postęp i funkcjonowanie w tych warunkach).
Mini-szablon (najbardziej uniwersalny)
Skopiuj i wstaw jako bazę:
[Imię] jest uczniem/uczennicą klasy [I/II/III]. W ciągu roku szkolnego zrobił(a) widoczne postępy w obszarze [X], szczególnie [konkret]. W pracy na lekcji najczęściej [mocna strona: np. jest systematyczny/a], a największy wysiłek wkłada w [trudność: np. pisanie, koncentrację]. W dalszej pracy warto wzmacniać [2–3 kierunki] poprzez [krótkie wskazówki].
3) Bank zwrotów – gotowe zdania do miksowania (bez „lania wody”)
A) Funkcjonowanie społeczne i zachowanie
- Zazwyczaj przestrzega ustalonych zasad i reaguje na przypomnienie.
- W kontaktach rówieśniczych jest życzliwy/a, potrafi współpracować w parze/grupie.
- Uczy się rozwiązywać konflikty – korzysta z pomocy osoby dorosłej, gdy sytuacja jest trudna.
- Wykazuje wrażliwość na potrzeby innych, coraz częściej oferuje pomoc.
- Potrzebuje wsparcia w regulacji emocji w sytuacjach: porażki, hałasu, zmiany planu.
- Najlepiej funkcjonuje, gdy zna cel zadania i kolejne kroki działania.
B) Styl pracy (super ważne przy trudnościach)
- Pracuje w równym tempie i zwykle kończy zadania w wyznaczonym czasie.
- Pracuje wolniej, ale starannie; po upewnieniu się, że dobrze rozumie polecenie – radzi sobie samodzielnie.
- Potrzebuje dzielenia zadań na krótsze etapy oraz krótkich przerw ruchowych.
- Wymaga doprecyzowania poleceń i przykładów („pokaż na modelu”).
- Koncentracja jest zmienna – najlepiej pracuje przy ograniczeniu bodźców i jasnej strukturze.
C) Sformułowania „bezpieczne” (bez diagnozowania)
Zamiast: „ma dysleksję / ADHD / ASD” →
- „ma trudności w zakresie…”, „wymaga wsparcia w…”, „najlepiej uczy się, gdy…”, „w warunkach dostosowania…”
👇 Przeczytaj:
4) PRZYKŁADOWA OCENA OPISOWA – KLASA I (3 warianty)
Wariant 1: uczeń typowo rozwijający się (mocny, bardzo dobry)
Zachowanie i funkcjonowanie społeczne:
Maja jest uczennicą pogodną i koleżeńską. Chętnie współpracuje w parze i w grupie, respektuje zasady obowiązujące w klasie. Uważnie słucha, zgłasza się do odpowiedzi i podejmuje nowe zadania z entuzjazmem.
Edukacja polonistyczna:
Czyta krótkie teksty płynnie (adekwatnie do etapu), rozumie sens opowiadania i potrafi wskazać głównych bohaterów. Pisze starannie, w większości poprawnie przepisuje i zapisuje proste wyrazy. Buduje poprawne zdania, chętnie wypowiada się na temat przeczytanego tekstu i własnych doświadczeń.
Edukacja matematyczna:
Sprawnie liczy w zakresie odpowiednim dla klasy I, porównuje liczby, rozumie proste zadania tekstowe i dobiera działanie. Wykazuje uważność podczas ćwiczeń i potrafi samodzielnie sprawdzić wynik.
Edukacja przyrodniczo-społeczna / plastyczna / muzyczna / ruchowa:
Wykazuje ciekawość świata i poprawnie opisuje zjawiska obserwowane w otoczeniu. Chętnie śpiewa, bierze udział w zabawach ruchowych, wykonuje prace plastyczne z dbałością o estetykę.
Kierunki dalszej pracy:
Warto rozwijać swobodne pisanie krótkich tekstów (2–3 zdania) oraz doskonalić uważność w zadaniach wieloetapowych.
Wariant 2: uczeń z trudnościami w nauce (tempo, koncentracja, grafomotoryka)
Zachowanie i funkcjonowanie społeczne:
Kuba jest uczniem życzliwym i wrażliwym. W kontaktach z rówieśnikami funkcjonuje dobrze, chętnie uczestniczy w zabawach. Potrzebuje przypominania zasad w sytuacjach silnych emocji lub zmęczenia.
Edukacja polonistyczna:
Kuba rozpoznaje litery i czyta proste wyrazy oraz krótkie zdania, jednak wymaga więcej czasu i częstych powtórzeń. Rozumie treść tekstu przy wsparciu pytaniami pomocniczymi. Pisze wolniej; ćwiczy prawidłowy chwyt, kierunek pisania i łączenia liter. Najlepiej pracuje, gdy zadanie jest podzielone na krótkie etapy oraz gdy ma wzór do przepisania.
Edukacja matematyczna:
Liczy poprawnie na konkretach i wykonuje proste działania w zakresie przewidzianym dla klasy I. Przy zadaniach tekstowych potrzebuje wspólnego omówienia treści i wskazania, „o co pytają”. Postępy są widoczne, gdy pracuje na materiale manipulacyjnym.
Pozostałe obszary:
Chętnie uczestniczy w aktywnościach ruchowych i plastycznych, gdzie łatwiej utrzymuje zaangażowanie. Lubi zadania praktyczne i doświadczenia.
Kierunki dalszej pracy:
Zalecane jest dalsze wzmacnianie czytania krótkich tekstów (codziennie 5–7 minut), ćwiczenia grafomotoryczne oraz trening rozumienia poleceń i zadań tekstowych poprzez wspólne „czytanie krok po kroku”.
Wariant 3: uczeń z trudnościami językowymi (mówienie/rozumienie poleceń)
Zachowanie:
Zosia jest uczennicą spokojną i kulturalną. Wymaga zachęty do wypowiedzi na forum klasy, lepiej czuje się w rozmowie 1:1.
Polonistyczna:
Zosia czyta proste teksty i rozpoznaje podstawowe informacje, jednak trudniej jej samodzielnie formułować dłuższe wypowiedzi. Korzysta z podpowiedzi i pytań pomocniczych. Pisze czytelnie, choć potrzebuje czasu na zapis i kontrolę poprawności.
Matematyczna:
Poprawnie liczy i wykonuje działania, natomiast w zadaniach tekstowych kluczowe jest wspólne omówienie polecenia oraz zaznaczanie danych w treści.
Kierunki pracy:
Rozwijanie słownika i budowania zdań (opisy obrazków, opowiadanie według planu), a także wzmacnianie rozumienia poleceń wieloetapowych.
👇 Przeczytaj:
5) PRZYKŁADOWA OCENA OPISOWA – KLASA II (3 warianty)
Wariant 1: bardzo dobry, systematyczny
Ola jest uczennicą pracowitą i odpowiedzialną. Aktywnie uczestniczy w zajęciach, współpracuje z rówieśnikami i zazwyczaj przestrzega zasad.
W edukacji polonistycznej czyta płynnie i wyraziście, rozumie sens tekstu, potrafi odpowiedzieć na pytania i wskazać informacje wprost oraz pośrednie. Pisze starannie, stosuje poznane zasady ortograficzne na poziomie adekwatnym do etapu nauki, poprawnie buduje zdania i redaguje krótkie formy wypowiedzi.
W edukacji matematycznej sprawnie wykonuje działania w zakresie przewidzianym dla klasy II, rozwiązuje zadania tekstowe, potrafi wybrać strategię i sprawdzić wynik.
W obszarze społeczno-przyrodniczym wykazuje ciekawość i samodzielnie formułuje proste wnioski z obserwacji. Chętnie uczestniczy w aktywnościach artystycznych i ruchowych.
Kierunki dalszej pracy: rozwijanie dłuższych wypowiedzi pisemnych (opowiadanie z planem) oraz doskonalenie rozwiązywania zadań wieloetapowych.
Wariant 2: trudności w czytaniu/pisaniu (ryzyko dysleksji/dysgrafii – bez nazywania)
Bartek jest uczniem życzliwym i chętnym do współpracy. W sytuacjach nowych potrzebuje krótkiego wprowadzenia i upewnienia się, że dobrze rozumie polecenie.
W edukacji polonistycznej Bartek czyta poprawnie, jednak w wolniejszym tempie; ćwiczy płynność oraz technikę czytania. Rozumienie tekstu poprawia się, gdy pracuje metodą: czytanie krótkich fragmentów + pytania naprowadzające. W pisaniu wymaga wsparcia w zakresie poprawności ortograficznej i staranności zapisu – najlepiej działa, gdy ma wzór, liniaturę i ograniczoną liczbę wyrazów w jednym zadaniu.
W edukacji matematycznej wykonuje działania poprawnie, natomiast zadania tekstowe wymagają wspólnego omówienia treści i zaznaczania danych.
Kierunki dalszej pracy: codzienny trening czytania (krótko, regularnie), ćwiczenia ortograficzne w małych dawkach, praca nad planem wypowiedzi (początek–środek–koniec).
👇 Przeczytaj:
Wariant 3: trudności z koncentracją/impulsywnością (bez etykiet)
Nina jest uczennicą pomysłową i aktywną. Chętnie zgłasza się do zadań, jednak wymaga przypominania zasad pracy cichej i dokańczania rozpoczętych zadań.
W edukacji polonistycznej poprawnie czyta i rozumie tekst, a jej wypowiedzi ustne są bogate i ciekawe. W pisaniu pojawiają się błędy wynikające z pośpiechu – najlepsze efekty osiąga po wprowadzeniu „pauzy kontrolnej” (sprawdź: wielka litera, kropka, trudne wyrazy).
W edukacji matematycznej dobrze radzi sobie z obliczeniami, lecz przy zadaniach z treścią potrzebuje uporządkowania informacji krok po kroku.
Kierunki dalszej pracy: trening samokontroli (checklista przed oddaniem pracy), dzielenie zadań na etapy, krótkie przerwy ruchowe.
6) PRZYKŁADOWA OCENA OPISOWA – KLASA III (3 warianty + „końcowa”)
Na stronie świetny materiał „Ocena opisowa końcowa klasa III – przykłady”. autyzm.life i neuroróżnorodni Poniżej daję świeższe warianty (konkret, spójność, bezpieczny język).
Wariant 1: bardzo dobry (gotowy na klasę IV)
Lena jest uczennicą samodzielną i odpowiedzialną. Zna i respektuje zasady obowiązujące w klasie, chętnie podejmuje współpracę i potrafi przyjmować różne role w grupie.
W edukacji polonistycznej czyta płynnie i rozumie tekst, potrafi wyszukiwać informacje, wnioskować oraz uzasadniać odpowiedzi. Pisze czytelnie, redaguje wypowiedzi (opis/opowiadanie), dba o spójność i logiczny układ.
W edukacji matematycznej sprawnie wykonuje działania, rozwiązuje zadania tekstowe, dobiera strategię, potrafi zapisać tok rozumowania.
W obszarze przyrodniczo-społecznym wykazuje ciekawość, formułuje wnioski z obserwacji, zna podstawowe zasady bezpieczeństwa i dbałości o środowisko.
Kierunki dalszej pracy: utrwalanie nawyku planowania dłuższych wypowiedzi oraz rozwijanie umiejętności prezentowania własnych opinii z argumentami.
Wariant 2: uczeń z trudnościami edukacyjnymi (czytanie/pisanie + matematyka)
Maks jest uczniem uprzejmym i wrażliwym. W pracy klasowej potrzebuje spokojnego tempa i jasnej struktury zadań.
W edukacji polonistycznej czyta poprawnie, ale wolniej; rozumienie tekstu jest dobre przy pracy fragmentami. W pisaniu pojawiają się błędy ortograficzne i trudności w utrzymaniu staranności – korzysta z pomocy w postaci słownika, wzoru, przypominajek.
W edukacji matematycznej wykonuje obliczenia poprawnie, natomiast zadania tekstowe wymagają porządkowania informacji i wskazania, co jest „danymi” i „pytaniem”.
Kierunki dalszej pracy: systematyczny trening czytania ze zrozumieniem (pytania do tekstu), utrwalanie ortografii w małych porcjach oraz „schemat rozwiązywania zadań tekstowych” krok po kroku.
Wariant 3: uczeń z lękiem szkolnym / niską wiarą w siebie
Kaja jest uczennicą kulturalną i sumienną. W sytuacjach oceniania bywa spięta, co wpływa na tempo pracy i pewność odpowiedzi; najlepiej funkcjonuje, gdy ma jasne kryteria i spokojny feedback.
W edukacji polonistycznej rozumie tekst i poprawnie wypowiada się ustnie, natomiast pisanie dłuższych prac wymaga wzmocnienia planu i poczucia bezpieczeństwa („najpierw szkic, potem poprawa”).
W edukacji matematycznej radzi sobie z obliczeniami, lecz przy zadaniach nietypowych potrzebuje zachęty do próbowania i szukania strategii.
Kierunki dalszej pracy: wzmacnianie samodzielności poprzez krótkie cele, docenianie wysiłku i strategii, stopniowe oswajanie sytuacji sprawdzania wiedzy.
7) „Dodatkowe akapity” – gotowe wstawki przy najczęstszych trudnościach (kopiuj-wklej)
Trudności w czytaniu i pisaniu (dysleksyjne / dysgraficzne – bez etykiet)
- Uczeń/uczennica robi postępy w czytaniu, jednak nadal potrzebuje czasu na płynność i poprawną technikę. Najlepiej pracuje na krótkich tekstach, z częstym sprawdzaniem zrozumienia. W pisaniu korzysta z wzoru i przypominajek ortograficznych; zalecane są krótkie, regularne ćwiczenia.
Trudności matematyczne (zadania z treścią)
- Największym wyzwaniem są zadania tekstowe: uczeń/uczennica potrzebuje porządkowania informacji i pracy według schematu „dane – pytanie – działanie – odpowiedź”. Poprawę widać przy pracy na konkretach i rysunku pomocniczym.
Trudności z koncentracją/kończeniem zadań
- Uwaga jest zmienna; uczeń/uczennica lepiej funkcjonuje przy podziale pracy na krótkie etapy, z jasnym czasem i checklistą. Pomagają krótkie przerwy ruchowe i ograniczenie bodźców.
Trudności językowe (wypowiedzi ustne/pisemne)
- Uczeń/uczennica rozumie polecenia, gdy są krótkie i jednoznaczne. W wypowiedziach potrzebuje planu oraz pytań pomocniczych. Dobre efekty daje modelowanie zdań i opowiadanie według sekwencji obrazków.
8) Najczęstsze błędy w ocenach opisowych (i jak ich uniknąć)
- Zbyt ogólnie: „radzi sobie dobrze” → lepiej: „czyta płynnie krótkie teksty i odpowiada na pytania do treści”.
- Język oceniający osobę: „leniwy” → lepiej: „potrzebuje wsparcia w systematyczności i dokańczaniu zadań”.
- Brak kierunku pracy: zawsze dodaj 2–3 krótkie cele na kolejny etap.
9) FAQ – Najaczęstsze pytania
Czy ocena opisowa musi zawierać zachowanie?
W praktyce w klasach I–III szkoły ujmują w ocenie opisowej także funkcjonowanie społeczne/zachowanie zgodnie z WZO i przepisami o klasyfikowaniu. Portal Oświatowy+1
Czy w klasach I–III można stosować stopnie?
Ocena śródroczna i roczna w edukacji wczesnoszkolnej ma zwykle formę opisową (szczegóły określa statut/WZO), natomiast bieżąca informacja zwrotna bywa różnie realizowana w zależności od szkoły. SP Zawisza Czarnego Warszewice+1
Jak pisać ocenę opisową ucznia z trudnościami, żeby było „sprawiedliwie”?
Opisuj postęp, warunki pracy (np. wsparcie, struktura, konkret), to co uczeń już potrafi oraz konkretne kierunki dalszej pracy – bez etykiet i diagnoz.
Jak długa powinna być długość oceny opisowej?
Najbezpieczniej: 8–15 zdań łącznie + krótkie akapity dla głównych obszarów (polski, matematyka, społeczno-emocjonalne). Dłużej – gdy uczeń ma złożone potrzeby i szkoła tego oczekuje.
Czy można użyć gotowca z internetu?
Tak, jako baza językowa – ale warto dopasować minimum 3–5 konkretów do ucznia (tempo, mocne strony, 2 cele na przyszłość), żeby ocena była prawdziwa i spójna z dokumentacją.
👇 Przeczytaj:
10) Powiązane artykuły
- Przykładowa ocena opisowa ucznia klasy II:
https://autyzm.life/2023/01/11/przykladowa-ocena-opisowa-ucznia-klasy-ii/ autyzm.life i neuroróżnorodni - Ocena opisowa końcowa klasa III – przykłady:
https://autyzm.life/2020/01/13/ocena-opisowa-koncowa-klasa-iii-przyklady/ autyzm.life i neuroróżnorodni - Przykładowa ocena opisowa ucznia (ogólna):
https://autyzm.life/2020/06/23/przykladowa-ocena-opisowa-ucznia/ autyzm.life i neuroróżnorodni+1 - Przykładowa ocena ucznia:
https://autyzm.life/2023/06/13/przykladowa-ocena-ucznia/ autyzm.life i neuroróżnorodni - Przykładowa ocena opisowa – nauczanie specjalne:
https://autyzm.life/2023/06/20/przykladowa-ocena-opisowa-nauczanie-specjalne/ autyzm.life i neuroróżnorodni - Dostosowanie wymagań edukacyjnych (przykłady dostosowań):
https://autyzm.life/2022/01/28/dostosowanie-wymagan-edukacyjnych-autyzm-i-zaburzenia-pokrewne-przyklady-dostosowan/ autyzm.life i neuroróżnorodni - Sprawozdanie z zajęć korekcyjno-kompensacyjnych:
https://autyzm.life/2021/12/07/sprawozdanie-z-zajec-korekcyjno-kompensacyjnych/ autyzm.life i neuroróżnorodni
💎 Subskrybuj
👉 Zajrzyj do artykułów, scenariuszy rewalidacyjnych i terapeutycznych na autyzm.life i neuroróżnorodni
📘 Sprawdź też eBooki i Pakiety lekcyjne oraz Arkusze i scenariusze rewalidacyjne wspierające rozwój emocji i komunikacji i wiele innych, nowych narzędzi do pracy w górnych zakładkach strony oraz aktualnych wpisach publikowanych codziennie.
💎 Subskrypcja 5 zł / Premium 10 zł – ciekawe scenariusze i narzędzia pracy.
👇 Przeczytaj:
autyzm.life i neuroróżnorodni 