🌨️ Wprowadzenie: Co dzieje się z zwierzętami zimą?
Zima to czas, kiedy w przyrodzie robi się zimno.
Jest śnieg, lód i krótsze dni.
Dla zwierząt zima jest trudnym okresem.
Każde zwierzę radzi sobie zimą w inny sposób.
🐾 Co robią zwierzęta zimą?
Niektóre zwierzęta śpią:
- 🦔 jeż śpi w stercie liści lub w norce
- 🐻 niedźwiedź śpi w gawrze
Kiedy zwierzę śpi, nie budzimy go.
Sen pomaga mu przetrwać zimę.
Niektóre zwierzęta nie śpią, ale szukają jedzenia:
- 🐿️ wiewiórka wyjmuje zapasy
- 🐇 zając szuka roślin
- 🦊 lis poluje i korzysta z zapasów
- 🐦 ptaki szukają ziaren
Takie zwierzęta czasem potrzebują naszej pomocy.
🤍 Jak możemy pomagać zwierzętom zimą?
Możemy pomagać mądrze i bezpiecznie.
✔️ Pomagamy ptakom:
- dajemy ziarna,
- słonecznik,
- specjalną karmę dla ptaków,
- wodę, gdy jest mróz.
🚫 Nie wolno dawać ptakom:
- chleba,
- słodyczy,
- słonego jedzenia.
✔️ Pomagamy zwierzętom leśnym:
- nie hałasujemy w lesie,
- nie niszczymy kryjówek,
- nie dotykamy śpiących zwierząt.
Czasem najlepszą pomocą jest spokój.
🧠 Dlaczego pomagamy zwierzętom?
Zwierzęta:
- nie mogą iść do sklepu,
- nie mają ciepłych ubrań,
- muszą radzić sobie w naturze.
Pomagając zwierzętom:
- uczymy się troski,
- uczymy się empatii,
- dbamy o przyrodę.
🌲 Co będziemy robić na dzisiejszych zajęciach?
Dziś:
- poznamy zwierzęta zimą,
- zobaczymy, gdzie mieszkają,
- sprawdzimy, co jedzą,
- obejrzymy tropy na śniegu,
- nauczymy się, jak pomagać mądrze.
Wszystko będzie:
- spokojnie,
- po kolei,
- z obrazkami i zabawą.
📌 Wskazówka dla nauczyciela/terapeuty
Ten wstęp możesz:
- czytać w całości lub fragmentami,
- podzielić na slajdy,
- wspierać piktogramami (je, śpi, pomaga, nie wolno).
👇 Przeczytaj:
📌 Cel główny
Rozwijanie wiedzy o tym, jak zwierzęta radzą sobie zimą oraz wzmacnianie u dzieci ze spektrum autyzmu umiejętności komunikacyjnych, sensorycznych i emocjonalnych.
🧩 Kluczowe obszary pracy
⭐ Sensoryka i percepcja – zabawy dotykowe i eksploracyjne
⭐ Komunikacja i język – nazwy zwierząt, proste pytania i odpowiedzi
⭐ Empatia i troska – rozumienie potrzeb zwierząt
⭐ Motoryka duża i mała – ruch i praca z materiałami
⭐ Adaptacja i bezpieczeństwo – przewidywalna struktura zajęć, wsparcie wizualne
🗓️ Struktura zajęć (ok. 60 min)
1️⃣ Powitanie + społeczna historyjka „Zimowy las” (5 min)
- Krótka social story (opis sytuacji, miejsca i bohaterów – sowa, zając, jeż, wiewiórka – w sekcji z materiałami) przygotowana z pomocą obrazków.
- Cel: zapoznanie z bohaterami zajęć i przewidywalnością tego, co się wydarzy.
2️⃣ Sensoryczna podróż zimowym lasem (10 min)
📍 Pomoce: sztuczny „śnieg” (pianka, wata), pluszowe futerka, kamienie, miękkie włóczki.
🙌 Zadania:
- Dotknij i opisz: miękkie / gładkie / szorstkie.
- Znajdź domki: gniazdo (ptaki), nora (zając), gawra (niedźwiedź).
Cel: pobudzenie zmysłów i koncentracji uwagi na bodźcach dotykowych.
3️⃣ „Na tropie zwierząt” – interaktywna gra ruchowa (15 min)
📍 Instrukcja:
- Rozłóż w sali karty ze zwierzętami zimowymi.
- Zadanie dzieci: „idź jak…” – każde dziecko naśladuje ruchy zwierzęcia:
🐇 skoki jak zając
🦌 krok jak sarna
🐦 machanie skrzydeł jak ptak bez latania do sufitu 😉
Cel: integracja sensoryczno-ruchowa i zabawa w grupie.
4️⃣ Mini projekt „Pomagamy zwierzętom przetrwać zimę” (15 min)
📍 Działania:
- Uczniowie przygotowują plakat z obrazkami jedzenia: ziarna, orzechy, woda.
- Wspólnie decydują, co „zapisać” ptakom i dlaczego.
- Nauczyciel używa prostych pytań wspieranych obrazkami (AAC / Piktogramy).
Cel: rozwój myślenia przyczynowo-skutkowego i empatii.
5️⃣ Czas ciszy: Słuchamy odgłosów lasu (5 min)
- Nagrania zimowych odgłosów (ptaki, wiatr).
- Dzieci zamykają oczy i opisują, co usłyszały (dźwięki wspierają uważność).
Cel: trening słuchowy i spokojne zakończenie zajęć.
📌 Materiały i pomoce
✅ Ilustracje zwierząt i ich domów
✅ Sensoryczne pudełka (śnieg, futerka, szyszki)
✅ Społeczna historyjka: „Zimowy las”👇
✅ Naklejki nagrody (np. ptak, jeżyk)
✅ Obrazkowe pytania i odpowiedzi
🌲 Społeczna historyjka: „Zimowy las”
(do czytania na początku zajęć – ok. 5 minut)
🟦 1. Gdzie jesteśmy?
Dziś przenosimy się do zimowego lasu.
W lesie jest biało, cicho i chłodno.
Na drzewach leży śnieg.
Na ziemi widać ślady zwierząt.
W zimowym lesie wszystko dzieje się wolniej.
(obrazek: las zimą)
🟦 2. Kogo spotkamy w zimowym lesie?
W lesie mieszkają zwierzęta.
Każde zwierzę radzi sobie zimą inaczej.
Dziś poznamy czterech bohaterów:
- 🦉 Sowę
- 🐇 Zająca
- 🦔 Jeża
- 🐿️ Wiewiórkę (opcjonalnie: dziki, sarny, niedźwiedzie itp.)
(pokazujemy obrazki po kolei)
🦉 3. Sowa – nocny obserwator
Sowa siedzi na drzewie.
Sowa widzi i słyszy bardzo dobrze.
Zimą sowa nie śpi, tylko szuka jedzenia.
Sowa lubi spokój i ciszę.
Obserwuje las i patrzy, co się dzieje.
(pytanie wspierające)
👉 „Czy w lesie jest głośno czy cicho?”
🐇 4. Zając – szybki i czujny
Zając ma długie uszy.
Dzięki nim słyszy każdy dźwięk.
Zimą zając nie śpi.
Biega po śniegu i szuka jedzenia.
Czasem zostawia ślady łap.
Zając musi być uważny i ostrożny.
(obrazek: ślady zająca)
🦔 5. Jeż – czas snu i odpoczynku
Jeż nie biega zimą po lesie.
Jeż śpi w stercie liści albo w norce.
Jeż nie je, bo ma zapasy w ciele.
Sen pomaga jeżowi przetrwać zimę.
Jeż lubi, gdy nikt mu nie przeszkadza.
(ważny komunikat)
👉 „Śpiących zwierząt nie budzimy.”
🐿️ 6. Wiewiórka – mistrzyni zapasów
Wiewiórka mieszka w dziupli.
Jesienią wiewiórka zbiera orzechy.
Zimą wyjmuje je ze swoich kryjówek.
Wiewiórka czasem wychodzi, a czasem odpoczywa.
Jest sprytna i szybka.
(pytanie)
👉 „Co lubi jeść wiewiórka?”
🟦 7. Co będziemy robić na zajęciach?
Tak jak zwierzęta w lesie:
- będziemy patrzeć 👀
- będziemy słuchać 👂
- będziemy dopasowywać obrazki 🧩
- będziemy uczyć się pomagać zwierzętom 🤍
Wszystko będzie po kolei i spokojnie.
Najpierw poznamy zwierzęta,
potem ich domy,
potem jedzenie
i ślady na śniegu.
🟦 8. Zakończenie historyjki
Zimowy las jest bezpieczny, gdy go rozumiemy.
My dziś uczymy się, jak zwierzęta żyją zimą
i jak możemy być dobrymi opiekunami przyrody.
Teraz jesteśmy gotowi na dalszą część zajęć 🌲❄️
📌 Wskazówki terapeutyczne (dla Ciebie – pod scenariusz)
- czytaj wolno, spokojnym głosem
- pokazuj 1 obrazek na raz
- zadawaj pytania zamknięte lub wyboru
- można skrócić historię do 4–5 slajdów (ASD o niższym poziomie funkcjonowania)
👇 Przeczytaj:
🎯 Efekty nauczania
Dziecko:
✔ rozpoznaje i nazywa zwierzęta występujące zimą
✔ potrafi wyrazić, jakie potrzeby mają zwierzęta zimą
✔ uczestniczy w zabawach ruchowych i sensorycznych
✔ ćwiczy współpracę oraz komunikację
📈 Dlaczego taki scenariusz działa dla uczniów z ASD?
🌟 Zajęcia łączą sensorykę, ruch i komunikację, co jest kluczowe w pracy z dziećmi ze spektrum autyzmu (konkretne zadania, wsparcie wizualne, przewidywalna struktura).
🌟 Integrują emocje i empatię przez temat troski o zwierzęta, co wzmacnia motywację.
🌟 Można je łatwo adaptować do różnych poziomów funkcjonowania dzieci.
🐾 KARTA 1: ZWIERZĘTA ZIMĄ – ROZPOZNAJĘ I NAZYWAM
Cel: rozwój słownictwa + klasyfikacja
Instrukcja: nazwij zwierzę / wskaż / dopasuj
Zwierzęta na kartach:
- 🦔 jeż
- 🐿️ wiewiórka
- 🐇 zając
- 🦉 sowa
- 🦊 lis
- 🐦 wróbel / sikorka
Warianty pracy:
- ✔️ wskaż palcem
- ✔️ nazwij
- ✔️ dopasuj obrazek → realne zdjęcie
- ✔️ połącz z domem zwierzęcia
🏠 KARTA 2: GDZIE MIESZKA ZWIERZĘ ZIMĄ?
Cel: myślenie przyczynowo-skutkowe, orientacja pojęciowa
Połączenia:
- jeż → sterta liści / nora
- ptak → gniazdo / karmnik
- lis → nora
- wiewiórka → dziupla
- niedźwiedź → gawra (opcjonalnie)
Dostosowanie ASD:
- linie do łączenia
- wersja „wytnij i przyklej”
- wersja AAC (symbol + podpis)
🐾 KARTA 3: TROPY ZWIERZĄT NA ŚNIEGU
Cel: percepcja wzrokowa, analiza, koncentracja
Zadania:
- dopasuj trop → zwierzę
- znajdź taki sam trop
- policz ślady (1–5)
Wskazówka terapeutyczna:
świetna karta dla dzieci z trudnościami uwagi i planowania wzrokowego
🥜 KARTA 4: CO JEDZĄ ZWIERZĘTA ZIMĄ?
Cel: empatia + edukacja przyrodnicza
Łączenia:
- ptak → ziarna
- wiewiórka → orzech
- jeż → śpi (brak jedzenia)
- lis → małe zwierzęta / zapasy
Pytania wspierające komunikację:
- „Co jest dobre?”
- „Czego nie wolno dawać?”
- „Dlaczego pomagamy?”
🤍 KARTA 5: POMAGAMY ZWIERZĘTOM – CO MOGĘ ZROBIĆ?
Cel: kompetencje społeczne + sprawczość
Działania do zaznaczenia:
☐ nasypać ziarna
☐ postawić wodę
☐ nie hałasować w lesie
☐ nie niszczyć kryjówek
☐ obserwować z daleka
➡️ idealna karta do rozmowy o zasadach i emocjach
🧠 KARTA 6 (OPCJONALNA): JAK CZUJE SIĘ ZWIERZĘ ZIMĄ?
Cel: rozpoznawanie stanów emocjonalnych
Emocje:
🙂 bezpieczne
😴 śpi
🥶 zimno
😟 głodne
Zastosowanie:
- trening empatii
- rozmowa kierowana
- praca indywidualna 1:1
👇 Przeczytaj:
🖨️ INFORMACJA DLA NAUCZYCIELA (DO ARTYKUŁU)
Karty można drukować czarno-biało, laminować lub używać na tablecie.
Sprawdzą się w:
✔️ rewalidacji
✔️ edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej
✔️ pracy indywidualnej i w małej grupie
✔️ zajęciach o zwierzętach zimą (ASD)
📎 Dodatkowe materiały w sieci
✔️ Zestaw zimowych kart pracy pdf – różnorodne zadania do druku dla przedszkolaków i uczniów na zimę (ćwiczenia, łamigłówki, kolorowanki). Pobierz zimowe karty pracy do druku (PDF) – EduZabawy
✔️ Plansze o zwierzętach zapadających w sen zimowy – gotowe ilustracje zwierząt i ich opisów, świetne do rozszerzenia karty „Gdzie mieszka zwierzę zimą?”. Poznaj zwierzęta zapadające w sen zimowy – plansze dydaktyczne
✔️ Ilustracje ptaków zimujących w Polsce – darmowe obrazki ptaków, które można wykorzystać np. przy karmniku albo dokarmianiu ptaków. Darmowe ilustracje ptaków zimujących w Polsce
✔️ Zimowe karty pracy (różne zestawy A4) – kolorowanki, wycinanki i zadania logiczne gotowe do druku. Zimowe karty pracy do druku – zestaw PDF dla dzieci
🐾 Pomocnicze zasoby do tworzenia własnych kart
🧠 Arctic Animal Printables / flashcards – darmowe karty i worksheety o zwierzętach zimowych (anglojęzyczne), które możesz wykorzystać jako ilustracje lub wzory do adaptacji. https://www.pinterest.com/ideas/arctic-animals-printables/955147992617/?utm_source=chatgpt.com
🖨️ Printable winter animal tracks & matching cards – karty tropów zwierząt na śniegu do wydruku (np. memory), które świetnie pasują do zadania sensoryczno-przyrodniczego. https://www.pinterest.com/pin/free-printable-winter-animal-tracks-identification-matching-cards–36873290699253449/?utm_source=chatgpt.com
📄 Darmowe animal cards winter – biblioteka kart zwierząt zimowych (różne zestawy, często z obrazkiem + nazwą). https://www.teacherspayteachers.com/browse/seasonal/winter?search=free+animal+cards&utm_source=chatgpt.com
📌 Powiązane scenariusze zajęć
Pomagamy zwierzętom przetrwać zimę – scenariusz zajęć
https://autyzm.life/2022/02/08/pomagamy-zwierzetom-przetrwac-zime-scenariusz-zajec-2/
Rozpoznawanie zimowych zwierząt – scenariusz zajęć (ASD)
https://autyzm.life/2025/01/14/scenariusz-zajec-rozpoznawanie-zimowych-zwierzat-wprowadzenie-do-swiata-przyrody-dla-dzieci-z-asd/
Opowieść o zimie – scenariusz zajęć dla dzieci ze spektrum autyzmu
https://autyzm.life/2024/12/01/opowiesc-o-zimie-scenariusz-zajec-rozwijajacych-dla-przedszkolakow-ze-spektrum-autyzmu/
💎 Subskrybuj
👉 Zajrzyj do artykułów, scenariuszy rewalidacyjnych i terapeutycznych na autyzm.life i neuroróżnorodni
📘 Sprawdź też eBooki i Pakiety lekcyjne oraz Arkusze i scenariusze rewalidacyjne wspierające rozwój emocji i komunikacji i wiele innych, nowych narzędzi do pracy w górnych zakładkach strony oraz aktualnych wpisach publikowanych codziennie.
💎 Subskrypcja 5 zł / Premium 10 zł – ciekawe scenariusze i narzędzia pracy.
👇 Przeczytaj:
autyzm.life i neuroróżnorodni 
