Percepcja słuchowa jest kluczową umiejętnością, która pozwala dzieciom rozpoznawać, różnicować i interpretować dźwięki w otaczającym ich świecie. Dla dzieci ze spektrum autyzmu rozwijanie tych umiejętności może przynieść znaczące korzyści w zakresie komunikacji, koncentracji i interakcji społecznych. Poniższy plan zajęć rewalidacyjnych został stworzony, aby pomóc dzieciom ze spektrum autyzmu w rozwijaniu percepcji słuchowej poprzez różnorodne i angażujące ćwiczenia.

Plan zajęć

Ćwiczenie 1: Uważne słuchanie dźwięków otoczenia

Cel: Rozwijanie umiejętności koncentracji na dźwiękach oraz różnicowania dźwięków z otoczenia.

Materiały: Nagrania różnych dźwięków (np. dźwięki natury, dźwięki miejskie, odgłosy zwierząt).

Kroki:

1. Wprowadzenie: Nauczyciel wyjaśnia dzieciom, że będą słuchać różnych dźwięków i próbować je rozpoznać.
2. Słuchanie: Nauczyciel odtwarza nagrania dźwięków, a dzieci siedzą w ciszy i skupieniu, słuchając każdego dźwięku.
3. Rozmowa: Po każdym dźwięku nauczyciel pyta dzieci, co usłyszały i zachęca je do opisywania swoich wrażeń. Może używać prostych pytań, np. „Czy to był dźwięk wody?” lub „Co mogło wydawać taki dźwięk?”
4. Podsumowanie: Nauczyciel omawia z dziećmi różne dźwięki, które usłyszały, i wyjaśnia, skąd mogą pochodzić.

„Podczas słuchania odgłosów natury, Bartek, który zazwyczaj był cichy, z entuzjazmem powiedział, że słyszał śpiew ptaka, co sprawiło, że inne dzieci zaczęły dzielić się swoimi wrażeniami.”

Ćwiczenie 2: Gra w zgadywanie dźwięków

Cel: Rozwijanie umiejętności identyfikacji i różnicowania dźwięków.

Materiały: Nagrania dźwięków codziennych przedmiotów (np. dzwonek do drzwi, dźwięk telefonu, szum wody).

Kroki:

1. Wprowadzenie: Nauczyciel tłumaczy zasady gry – dzieci będą słuchać dźwięków i zgadywać, co lub kto je wydaje.
2. Odtwarzanie dźwięków: Nauczyciel odtwarza jeden dźwięk na raz, a dzieci zgadują, co to za dźwięk. Mogą podnosić rękę, gdy chcą odpowiedzieć.
3. Rozmowa: Nauczyciel zadaje pytania pomocnicze, aby naprowadzić dzieci, jeśli mają trudności z rozpoznaniem dźwięku.
4. Podsumowanie: Nauczyciel podsumowuje, jakie dźwięki były odtwarzane i jakie były odpowiedzi dzieci.

„Podczas gry w zgadywanie dźwięków, Ania zaskoczyła wszystkich, szybko rozpoznając dźwięk szumu wody, co sprawiło, że inne dzieci zaczęły bardziej uważnie słuchać kolejnych dźwięków.”

Ćwiczenie 3: Tworzenie dźwięków

Cel: Rozwijanie świadomości dźwięków poprzez ich tworzenie i rozpoznawanie.

Materiały: Różne przedmioty wydające dźwięki (np. instrumenty muzyczne, plastikowe butelki, kubki, łyżki).

Kroki:

1. Wprowadzenie: Nauczyciel przedstawia dzieciom różne przedmioty i demonstruje, jakie dźwięki mogą wydawać.
2. Tworzenie dźwięków: Dzieci kolejno wybierają przedmiot i tworzą nim dźwięk. Reszta grupy słucha i stara się rozpoznać, co to za dźwięk i z jakiego przedmiotu pochodzi.
3. Rozmowa: Nauczyciel pyta dzieci, co myślą o dźwiękach i jakie inne przedmioty mogłyby wydawać podobne dźwięki.
4. Podsumowanie: Nauczyciel podsumowuje ćwiczenie, omawiając różne dźwięki i przedmioty, które je wydawały.

„Podczas tworzenia dźwięków, Michał z dużym zaangażowaniem pokazał, jak można wydobyć różne dźwięki z plastikowej butelki, co zachęciło inne dzieci do eksperymentowania z różnymi przedmiotami.”

Ćwiczenie 4: Rytmiczne klaskanie

Cel: Rozwijanie umiejętności słuchania rytmu i naśladowania.

Materiały: Brak.

Kroki:

1. Wprowadzenie: Nauczyciel tłumaczy dzieciom, że będą klaskać w rytm, który on pokaże.
2. Demonstracja: Nauczyciel klaska prosty rytm, a dzieci naśladują.
3. Ćwiczenie: Nauczyciel stopniowo komplikuje rytmy, a dzieci starają się je powtarzać. Można również pozwolić dzieciom na wymyślanie własnych rytmów, które reszta grupy będzie powtarzać.
4. Podsumowanie: Nauczyciel omawia z dziećmi, jak dobrze udało im się naśladować rytmy i co im pomagało w koncentracji.

„Podczas rytmicznego klaskania, Ola wymyśliła skomplikowany rytm, który udało się powtórzyć całej grupie, co wywołało radość i śmiech wśród dzieci.”

Ćwiczenie 5: Słuchanie i opowiadanie historyjek dźwiękowych

Cel: Rozwijanie umiejętności słuchania i interpretacji dźwięków poprzez tworzenie opowieści.

Materiały: Nagrania różnych sekwencji dźwięków.

Kroki:

1. Wprowadzenie: Nauczyciel wyjaśnia dzieciom, że będą słuchać sekwencji dźwięków i na ich podstawie tworzyć krótkie opowieści.
2. Słuchanie: Nauczyciel odtwarza sekwencję dźwięków, np. odgłos kroków, szczekanie psa, dźwięk otwieranych drzwi.
3. Opowiadanie: Po wysłuchaniu sekwencji, dzieci wymyślają, co mogło się wydarzyć i opowiadają swoje historie.
4. Podsumowanie: Nauczyciel podsumowuje opowieści dzieci i zachęca je do dzielenia się swoimi pomysłami.

„Podczas słuchania i opowiadania historyjek dźwiękowych, Kuba wymyślił opowieść o przygodzie psa, który odkrywał tajemniczy ogród, co bardzo spodobało się reszcie grupy i zainspirowało do tworzenia kolejnych historii.”

Podsumowanie

Rozwijanie percepcji słuchowej u dzieci ze spektrum autyzmu to ważny element wspierania ich rozwoju komunikacyjnego i społecznego. Poprzez różnorodne ćwiczenia, takie jak uważne słuchanie, zgadywanie dźwięków, tworzenie dźwięków, rytmiczne klaskanie oraz opowiadanie historyjek dźwiękowych, dzieci uczą się skupiać na dźwiękach, rozpoznawać je i interpretować. Te zajęcia nie tylko pomagają w rozwijaniu umiejętności słuchowych, ale także dostarczają dzieciom radości i satysfakcji z nauki poprzez zabawę.