🧩 KLASTER 1 | Wspólna uwaga (Joint Attention) – fundament komunikacji
🌟 HUB: JASPER w rewalidacji przedszkolnej – scenariusze zajęć dla dzieci z ASD
Dlaczego „A kuku” ma tak ogromną moc terapeutyczną?
Zabawa „a kuku” (peek-a-boo) to coś więcej niż dziecięca radość. W rewalidacji przedszkolnej dzieci ze spektrum autyzmu staje się bezpiecznym treningiem wspólnej uwagi, naprzemienności i regulacji emocji. W nurcie JASPER (Naturalistic Developmental Behavioral Interventions) wykorzystujemy naturalne, proste aktywności, by budować fundament komunikacji – bez presji, w rytmie dziecka.
JASPER w pigułce – co tu ćwiczymy?
Metoda JASPER koncentruje się na:
- wspólnej uwadze (patrzymy na to samo),
- naprzemienności (moja kolej → Twoja kolej),
- inicjowaniu kontaktu przez dziecko,
- wspólnej radości i intencjonalności.
Zabawy „a kuku” idealnie spełniają te założenia: są przewidywalne, krótkie, emocjonalnie angażujące i łatwe do modyfikacji.
Cele rewalidacyjne zajęć „A kuku – jestem!”
Cele główne:
- rozwijanie wspólnej uwagi,
- budowanie naprzemienności w interakcji,
- wzmacnianie kontaktu wzrokowego i reakcji społecznych,
- regulacja emocji w relacji dorosły–dziecko.
Cele szczegółowe:
- reagowanie na znikanie/pojawianie się bodźca,
- oczekiwanie na swoją kolej,
- sygnalizowanie „chcę jeszcze” (gest, spojrzenie, dźwięk, słowo),
- dzielenie radości (uśmiech, wokalizacja, gest).
Dla kogo?
- dzieci w wieku 2,5–6 lat,
- dzieci z ASD na wczesnym etapie rozwoju komunikacji,
- dzieci niemówiące lub słabo mówiące,
- dzieci z trudnościami we wspólnej uwadze i regulacji emocji.
Scenariusz zajęć rewalidacyjnych (20–30 minut)
1️⃣ Wejście w kontakt – „Jestem tu”
Czas: 3–5 minut
Terapeuta siada na wysokości oczu dziecka. Spokojnym głosem nazywa to, co robi:
„Jestem… o! A kuku!”
👉 Wskazówka JASPER: nie inicjuj od razu – poczekaj na reakcję dziecka (spojrzenie, ruch, napięcie ciała).
2️⃣ Klasyczne „A kuku” – twarz i emocje
Materiały: dłonie, chusta, ręcznik
- zasłanianie twarzy → pauza → odsłonięcie,
- wyraźna mimika, radość, ciepły głos,
- zmiana tempa (wolno/szybciej).
🎯 Ćwiczymy: przewidywanie, wspólną uwagę, radość społeczną.
3️⃣ Naprzemienność – „Twoja kolej”
Materiały: mała chusta lub kartka
- terapeuta: „Teraz ja” (zasłania),
- dziecko: „Teraz Ty” (pomoc fizyczna lub gest),
- każda próba = wzmocnienie społeczne („Widzę!”, „Udało się!”).
🎯 Ćwiczymy: schemat tura–tura, inicjowanie.
4️⃣ „A kuku” z przedmiotem
Materiały: ulubiona zabawka, pudełko, kubek
- zabawka „znika” → pauza → „Jest!”,
- dziecko może samo schować/odkryć.
🎯 Ćwiczymy: dzielenie uwagi na obiekt + osobę.
5️⃣ Regulacja i wyciszenie
Czas: 3–5 minut
- spokojne tempo,
- powtarzalność,
- zakończenie zapowiedzią:
„Jeszcze raz… i koniec. Dziękuję.”
🎯 Cel: poczucie bezpieczeństwa i domknięcie interakcji.
👇 Przeczytaj:
Jak modyfikować zabawę?
- 🔁 Dziecko nadreaktywne: wolniejsze tempo, mniej bodźców
- 👀 Brak kontaktu wzrokowego: akceptuj spojrzenia „kątem oka”
- 🗣️ Dziecko mówiące: wprowadzaj „gdzie?”, „jest!”, „o!”
- 🤲 Dziecko sensoryczne: chusta, miękka tkanina, zabawa ruchem
Dlaczego to działa? (perspektywa neuro-rozwojowa)
Zabawy naprzemienne:
- aktywują systemy odpowiedzialne za przewidywanie i intencję,
- wzmacniają połączenia społeczne mózgu,
- uczą, że drugi człowiek jest źródłem przyjemności i sensu.
To dokładnie ten moment, w którym komunikacja zaczyna się zanim pojawią się słowa.
📌 Powiązane artykuły
- JASPER i NDBI – jak nowoczesne podejście rozwojowo-behawioralne wspiera dzieci z autyzmem
- „Patrzymy razem” – scenariusz zajęć JASPER rozwijających wspólną uwagę u przedszkolaków z ASD
- „Zobacz, co mam” – ćwiczenia JASPER uczące dzielenia uwagi z dorosłym
✨ Podsumowanie
„A kuku – jestem!” to nie banalna zabawa. To pierwszy dialog, pierwsze „jesteśmy razem”, pierwszy krok do komunikacji. W JASPER nie uczymy dziecka reagować na polecenia – uczymy je być z drugim człowiekiem.
💎 Subskrybuj
👉 Zajrzyj do artykułów, scenariuszy rewalidacyjnych i terapeutycznych na autyzm.life i neuroróżnorodni
📘 Sprawdź też eBooki i Pakiety lekcyjne oraz Arkusze i scenariusze rewalidacyjne wspierające rozwój emocji i komunikacji i wiele innych, nowych narzędzi do pracy w górnych zakładkach strony oraz aktualnych wpisach publikowanych codziennie.
💎 Subskrypcja 5 zł / Premium 10 zł – ciekawe scenariusze i narzędzia pracy.
👇 Przeczytaj:
autyzm.life i neuroróżnorodni 