W szkołach najwięcej chaosu nie wynika z tego, co robić, tylko gdzie to wpisać, żeby podczas kontroli/nadzoru/spotkania zespołu wszystko było spójne: PPP (pomoc psychologiczno-pedagogiczna), IPET i WOPFU nie wykluczają się – one się nakładają.

Klucz: orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zmienia „logikę dokumentacji”. Dla ucznia z orzeczeniem planowanie PPP jest zadaniem zespołu (tego od IPET/WOPFU). (ISAP)

1) Drzewko decyzji – najprostsza ścieżka „co dokumentować i gdzie”

START
│
├─ Czy uczeń ma ORZECZENIE o potrzebie kształcenia specjalnego?
│     │
│     ├─ TAK  →  (A) WOPFU + IPET są obowiązkową „osią”
│     │          ├─ PPP jest planowana/koordynowana przez ZESPÓŁ
│     │          ├─ Formy PPP wpisujesz do IPET (jako wsparcie)
│     │          └─ Ocena efektywności PPP → wnioski do WOPFU/IPET + zapisy w dziennikach
│     │
│     └─ NIE  →  (B) PPP działa „samodzielnie”
│                ├─ Rozpoznanie potrzeb w bieżącej pracy + ustalenie form (dyrektor/wychowawca)
│                ├─ Realizacja + zapisy w dziennikach/specjalistów
│                └─ Ocena efektywności PPP + wnioski do dalszych działań
│
KONIEC

Podstawa prawna wprost mówi o dwóch rzeczach, które w praktyce są Twoim „hakiem” porządkującym:

• nauczyciele/specjaliści oceniają efektywność udzielonej pomocy i formułują wnioski (to jest sedno „oceny efektywności PPP”). (ISAP)
• przy orzeczeniu planowanie i koordynowanie PPP jest zadaniem zespołu. (ISAP)

👇 Przeczytaj:

2) Co jest czym (1 zdanie, bez filozofii)

PPP (pomoc psychologiczno-pedagogiczna)

To zestaw działań i form wsparcia (w bieżącej pracy + zajęcia/porady itd.), uruchamiany z różnych przesłanek (m.in. niepełnosprawność, trudności emocjonalne, językowe, edukacyjne…). (ISAP)

IPET

To indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny dla ucznia z orzeczeniem – opisuje cele, dostosowania, wsparcie i organizację (oś planowania). (Portal Oświatowy)

WOPFU

To wielospecjalistyczna ocena funkcjonowania ucznia – „diagnostyczne paliwo” do IPET oraz do aktualizacji działań; przepisy wskazują m.in. wykonywanie ocen wielospecjalistycznych i przekazywanie kopii rodzicom. (Portal Oświatowy)

3) PPP vs IPET/WOPFU przy orzeczeniu – jak to połączyć bez dublowania

Zasada nadrzędna

Jeśli uczeń ma orzeczenie, to:

• IPET = plan główny
• WOPFU = ocena/aktualizacja
• PPP = narzędzia realizacji (część wsparcia, które często wpisujesz do IPET)

Dlaczego tak? Bo rozporządzenie o PPP mówi, że przy orzeczeniu to zespół planuje i koordynuje pomoc, w tym ustala formy/okres/wymiar godzin (dla wskazanych form). (ISAP)

4) „Co dokumentować i gdzie?” – praktyczna mapa dokumentów (uczeń z orzeczeniem)

Poniżej masz układ, który działa w szkołach najczytelniej (i minimalizuje dublowanie).

A) WOPFU – tu trzymasz: „jak uczeń funkcjonuje” + wnioski diagnostyczne

Wpisuj:

• opis funkcjonowania (mocne strony / bariery / potrzeby) – językiem sytuacyjnym,
• wnioski: co działa, co nie działa, czego uczeń potrzebuje dalej,
• rekomendacje do zmian w IPET (np. zakres wsparcia, strategie, środki dydaktyczne).

Kiedy aktualizujesz?

• cyklicznie (zgodnie z pracą zespołu) oraz zawsze, gdy „coś pęka” w funkcjonowaniu i trzeba zmieniać wsparcie.

B) IPET – tu trzymasz: „co robimy i po co”

Wpisuj:

• cele edukacyjno-terapeutyczne,
• dostosowania wymagań/metod,
• formy wsparcia (w tym PPP), zakres, odpowiedzialnych, częstotliwość,
• kryteria/miary sukcesu (żeby dało się ocenić efektywność).

W samym rozporządzeniu o kształceniu specjalnym IPET jest opisany jako dokument, który „określa…” elementy organizacji i wsparcia. (Portal Oświatowy)

C) Dokumentacja PPP w praktyce – tu trzymasz: „co zrobiliśmy”

Rozporządzenie o PPP wskazuje obowiązek prowadzenia dokumentacji przez udzielających pomocy. (ISAP)
W realnym życiu szkolnym oznacza to zwykle:

• dzienniki zajęć specjalistycznych / dziennik pracy specjalisty,
• listy obecności, temat, cele operacyjne, krótka notatka o przebiegu,
• krótkie podsumowania okresowe (miesiąc/semestr) → które karmią WOPFU/IPET.

Złota zasada:

Szczegół „co było na zajęciach” → dziennik.
Wnioski „co z tego wynika” → WOPFU/IPET.

👇 Przeczytaj:

5) Ocena efektywności PPP – jak pisać, żeby była „obroniona” (i krótka)

Prawo wymaga, żeby nauczyciele/specjaliści oceniali efektywność pomocy i formułowali wnioski. (ISAP)
To nie musi być elaborat. Ma być:

Minimalny szablon 3-zdaniowy

1. Cel/obszar: „Wsparcie w zakresie … (np. regulacji emocji / komunikacji / czytania)”.
2. Efekt (dowód): „Zaobserwowano … (konkretny wskaźnik, sytuacje)”.
3. Wniosek: „Kontynuować / zmodyfikować / zakończyć, ponieważ… + co dalej”.

Przykłady gotowych zapisów (bezpieczne do dokumentacji)

• „W wyniku zajęć uczeń częściej korzysta z podpowiedzi wizualnych (plan dnia/skrót instrukcji). W sytuacjach zmiany rutyny nadal obserwuje się wzrost napięcia. Wniosek: utrzymać wsparcie wizualne, wprowadzić trening ‘zmiana krok po kroku’ i krótkie przerwy sensoryczne.”
• „W zakresie komunikacji potrzeb zwiększyła się liczba spontanicznych próśb (średnio 2–3 na lekcję). Trudność dotyczy proszenia w sytuacji presji czasu. Wniosek: ćwiczyć prośby w scenkach z limitem czasu i przygotować gotowe zwroty na kartach.”
• „W czytaniu – poprawa płynności w tekście znanym; w tekście nowym tempo spada i rośnie liczba błędów. Wniosek: kontynuować krótkie codzienne czytanie + dobierać teksty z przewidywalnym słownictwem, ograniczać bodźce w otoczeniu.”

6) Najczęstsze błędy w dokumentacji (i jak je naprawić w 5 minut)

1. Dublowanie treści (to samo w dzienniku, IPET i WOPFU)
   → Dziennik = szczegół, WOPFU/IPET = wnioski i decyzje.
2. Brak kryteriów oceny („realizowano zajęcia…”)
   → Dodaj 1 wskaźnik: częstotliwość / samodzielność / czas reakcji / liczba podpowiedzi.
3. PPP „obok” IPET przy orzeczeniu
   → Przy orzeczeniu PPP planuje zespół – dopnij formy PPP do IPET jako spójny plan. (ISAP)
4. „Efektywność” bez wniosków
   → Każdy zapis kończ: „kontynuować / zmienić / zakończyć + dlaczego”.

7) Mini-checklista do wdrożenia od jutra

Uczeń z orzeczeniem (IPET/WOPFU)

• WOPFU: aktualne wnioski funkcjonowania (co działa / co nie) (Portal Oświatowy)
• IPET: cele + formy wsparcia (w tym PPP) + miary sukcesu (Portal Oświatowy)
• Dzienniki PPP: regularne zapisy „co zrobiono”
• Ocena efektywności PPP: krótko + wnioski (miesiąc/semestr) (ISAP)
• Decyzje zespołu: zmiany w IPET wynikające z oceny efektywności (ISAP)

Uczeń bez orzeczenia

• Ustalone formy PPP + okres + wymiar (w praktyce decyzje organizacyjne) (ISAP)
• Dzienniki i notatki specjalistów
• Ocena efektywności + wnioski do dalszych działań (ISAP)

👇 Przeczytaj:

Najczęstsze pytania

Czy uczeń z orzeczeniem może mieć jednocześnie PPP i IPET?
Tak. IPET jest planem dla kształcenia specjalnego, a PPP to formy wsparcia – przy orzeczeniu planowanie PPP jest zadaniem zespołu. (ISAP)

Gdzie wpisywać zajęcia logopedyczne / korekcyjno-kompensacyjne: do IPET czy do PPP?
Operacyjnie: w dzienniku zajęć (PPP) zapisujesz realizację, a w IPET wpisujesz je jako zaplanowaną formę wsparcia z celem i miernikiem.

Czy trzeba pisać ocenę efektywności PPP?
Tak – przepisy wskazują ocenę efektywności udzielonej pomocy i formułowanie wniosków. (ISAP)

Co jest „dowodem” efektywności PPP?
Konkretne wskaźniki: samodzielność, liczba podpowiedzi, czas pracy bez przerwy, częstotliwość zachowań trudnych, jakość komunikacji, wyniki krótkich prób kontrolnych.

Czy WOPFU to to samo co ocena efektywności PPP?
Nie. Ocena efektywności PPP to bieżąca ocena działań i wniosków, a WOPFU obejmuje szerszy obraz funkcjonowania i jest podstawą aktualizacji IPET.

📌 Powiązane artykuły i zasoby

📚 Artykuły merytoryczne i praktyczne

• 👉 Ocena efektywności udzielanej pomocy psychologiczno‑pedagogicznej dla dziecka z Zespołem Aspergera – aktualny artykuł krok po kroku pokazujący, jak wygląda proces oceny efektywności PPP w praktyce i co powinno się w nim znaleźć. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
• 👉 IPET + WOPFU dla ucznia z autyzmem – przykładowy program – praktyczny przewodnik wraz z konkretnymi przykładami IPET i WOPFU, który świetnie ilustruje, jak powiązać te dokumenty z działaniami PPP. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
• 👉 IPET i WOPFU – podstawy, kto uczestniczy i jak planować wsparcie – klasyczny tekst o tym, jak organizować IPET/WOPFU, kto wchodzi w skład zespołu i na co zwrócić uwagę przy planowaniu pomocy. (autyzm.life i neuroróżnorodni)
• 👉 Ocena efektywności pomocy psychologiczno‑pedagogicznej i diagnoza gotowości szkolnej (starszy materiał) – solidne uzupełnienie teoretyczne oceny PPP z praktycznymi zapisami o częstotliwości monitoringu i wskaźnikach skuteczności. (autyzm.life i neuroróżnorodni)

🔗 Inne przydatne materiały do linkowania w kontekście dokumentacji

• 👉 Przykładowa ocena opisowa ucznia – wzory i przykłady wpisów do dziennika – przydatne wzory do Twojej sekcji „ocena efektywności PPP – jak pisać”. (Instagram)
• 👉 Ocena efektywności PPP – jak formułować cele i wskaźniki (wskazówki praktyczne) – starszy, ale praktyczny wpis z przykładami kryteriów sukcesu. (autyzm.life i neuroróżnorodni)

📘 eBooki i materiały rozwojowe

Jeśli chcesz w artykule zasugerować dodatkowe pogłębienie tematu lub PDF/eBooki, możesz odnieść się do kolekcji eBooków z autyzm.life:

• eBooki na autyzm.life – praktyczne narzędzia do pracy z dzieckiem – biblioteka praktycznych przewodników, również z narzędziami monitorowania postępów i przykładami scenariuszy wsparcia. (autyzm.life i neuroróżnorodni)

💎 Subskrybuj

👉 Zajrzyj do artykułów, scenariuszy rewalidacyjnych i terapeutycznych na autyzm.life i neuroróżnorodni

📘 Sprawdź też eBooki i Pakiety lekcyjne (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na stronie) oraz Arkusze i scenariusze rewalidacyjne wspierające rozwój emocji i komunikacji i wiele innych, nowych narzędzi do pracy w górnych zakładkach strony oraz aktualnych wpisach publikowanych codziennie.
💎 Subskrypcja 5 zł / Premium 10 zł (teksty z hasztagiem #premium)– ciekawe scenariusze i narzędzia pracy.

👇 Przeczytaj: