Reklamy

Wygrać – oznacza, grając o coś – otrzymać to. Odnieść zwycięstwo, pokonać przeciwnika w rozgrywkach, grach, bojach, w procesie sądowym.

Przegrać – być ostatnim w grze, zostać pokonanym w grze lub rozgrywkach sportowych, być pokonanym w bojach, w procesie sądowym. Stracić coś na skutek pechowego zbiegu okoliczności lub własnej nieudolności.

Umiejętność przegrywania

Porażka to nieodzowny element naszego życia, które nigdy nie jest pasmem szczęśliwych zbiegów okoliczności i wygranych. Jej doświadczenie pod czujnym okiem rodzica, trenera czy nauczyciela jest bardzo potrzebne, ponieważ to od tego, jak dziecko nauczy się reagować na przegraną będzie zależał jego przyszły stosunek do życiowych niepowodzeń.

Naturalną okazją do nauki porażek jest rywalizacja sportowa lub rywalizacja podczas rozgrywania partii szachowych. Tu dzieci uczą się, że są reguły, których należy przestrzegać, co oczywiście przynosi korzyści w kolejnych etapach życia dziecka. Pociecha zaczyna rozumieć, że nie można ignorować zasad bezpieczeństwa, ponieważ może skończyć się to dotkliwym bólem albo mieć jeszcze gorsze następstwa. Nie można również łamać zasad fair play, bo to z kolei sprawia, że inni czują się oszukani i w konsekwencji wiązać się to może ze stratą koleżanek i kolegów.

Kontrolowana nauka przegrywania niweluje również lęk przed porażką. Dzieci, które mają dużą potrzebę wygrywania, z czasem mogą wycofać się z wszelkiego współzawodnictwa i nie podejmować nawet prób z obawy przed przegraną – “oswojenie” rywalizacji pomaga odnaleźć się w grupie, a także nabyć zdrowy stosunek do przegranej. Dzięki temu w dorosłym życiu dziecko dobrze poradzi sobie z rozczarowaniem, złością, frustracją i stresem.

Nauka akceptacji przegranej ma jeszcze jeden wymiar – porażka nie oznacza mniejszej wartości dziecka jako człowieka. Mimo braku I miejsca w zawodach czy gorszej oceny w szkole dziecko powinno akceptować siebie, a częste doświadczenie porażki w warunkach kontrolowanych prowadzi właśnie do zrównoważonego podejścia do rywalizacji (źródło: chessforkifs.pl)

Umiejętność radzenia sobie z przegraną daje szansę na lepsze radzenie sobie ze stresem w dorosłym życiu. Przecież nie zawsze to ona będzie najważniejsza, choćby w wyścigu o dobrą pracę czy szkołę, znajdą się inni zdolni. Nie mogę zakładać, że zawsze będzie na pierwszym miejscu. Nie dlatego, że źle jej życzę, ale dlatego, że rolą rodzica jest twarde stąpanie po ziemi i przygotowanie dziecka na różne sytuacje.

Jak nauczyć przegrywania?

  • Zacznij od najprostszych gier planszowych i staraj się nie oszukiwać (zawsze dawać wygrać dziecku). W wielu planszówkach dla najmłodszych to los decyduje o wygranej lub przegranej. To trochę zdejmuje z dziecka odpowiedzialność (i stres) za przegraną, bo przecież nie ma wpływu na to, jakie cyfry wypadną na kostce, prawda?
  • Szukaj okazji do rozmawiania o zwycięstwach i porażkach. Niekoniecznie tylko na przykładzie własnej pociechy i z nią w roli głównej. Dobrą okazją jest np. sport, gdzie w wyścigach czy na meczu można zaobserwować zachowania tych, którzy do mety przybiegli jako drudzy, trzeci czy ostatni.
  • Uświadamiaj, że w życiu bywa różnie. Im bardziej dążące do perfekcji dziecko, tym trudniej przyznać mu się do porażki i ją zaakceptować. Bywają maluchy, po których „spływa jak po kaczce”, ale są i takie, które w połowie gry (kiedy jeszcze nie przegrana, a zaledwie widmo przegranej czai się gdzieś na horyzoncie) rzucają planszą i „już się nie bawią”.
  • Daj się pozłościć i pocierpieć z powodu przegranej. Dla ciebie może to tylko gra, ale dla dziecka to porażka tu i teraz. Boli i tak ma być. Oczywiście wszystko w granicach rozsądku, ale przecież można się chwilę nad swoim smutnym losem poużalać. Zawsze jednak czuwaj, żeby to użalanie się zakończone zostało optymistyczną konkluzją: Następnym razem na pewno ci się uda wygrać. Zawalczysz, tak?
  • Chwal jeśli uda się ogarnąć porażkę, a konkretniej związane z nią emocje. Jeśli do tej pory pionki fruwały już w połowie gry, a tym razem udało się dobrnąć do końca, to gratuluj i doceniaj. To wielki krok w kierunku radzenia sobie z przegraną.
  • Obserwuj swoje dziecko podczas gry. Brak wiary we własne możliwości może objawiać się na różne sposoby. Jedne maluchy rezygnują w połowie kiedy widzą, że „nie idzie po ich myśli”, inne zaczynają oszukiwać, zrobią wszystko żeby wygrać. Każde z tych zachowań to informacja dla rodzica, że trzeba zadbać o wzmocnienie wiary w siebie.
  • Gratulacje dla zwycięzcy to ważny element oswajania przegranej. Uściśnięcie ręki wystarczy. Nie musisz wymagać od pociechy, która przegrała, żeby nagle skakała z radości, bo kolega czy brat wygrał. Wystarczą gratulacje, ale nie można o nich zapominać. Udawanie że nie widzi się wygranego, ignorowanie własnej porażki do niczego nie prowadzi.
  • Sięgaj po zabawki, które uczą jak wygrywać i przegrywać. Mądre gry, gdzie dziecko bierze odpowiedzialność za swoje czyny i decyduje o własnej postawie to dobry sposób. Już nie tylko ślepy los, ale zaplanowane działania mogą maluchowi pokazać jak wiele zależy od strategii podczas gry i zabawy.
  • Posłuchaj podcastu, który nagrałam specjalnie na ten temat. Odcinek TDM 012, możesz go odsłuchać tutuaj. (źródło: nietylkodlamam.pl).

Arkusz

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.