Reklamy

IPET – o czym należy pamiętać?

Reklamy
Reklamy

Dla każdego ucznia, który posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, opracowuje się w szkole Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny. Opracowując IPET należy brać pod uwagę wnioski z wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia lub dziecka.

Kształcenie specjalne – gdzie i dla kogo?

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego otrzymują uczniowie:

  • niesłyszący,
  • słabosłyszący,
  • niewidomi,
  • słabowidzący,
  • z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,
  • z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym,
  • z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,
  • z niepełnosprawnościami sprzężonymi,
  • z niedostosowaniem społecznym,
  • zagrożeni niedostosowaniem społecznym

(§ 1 ust. 1-3 rozporządzenia MEN z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym).

Uczniowie ci mogą pobierać naukę we wszystkich rodzajach przedszkoli oraz typach i rodzajach szkół publicznych i niepublicznych. Warto podkreślić, że jeśli taka jest decyzja rodziców, uczniowie mają prawo uczyć się w przedszkolu lub szkole najbliższej miejsca zamieszkania.

Nauczanie indywidualne i inne rozwiązania

W ostatnich latach dość popularną praktyką było organizowanie indywidualnego nauczania dla uczniów z niepełnosprawnościami. Ułatwiało to w niektórych przypadkach organizację pracy szkoły, jednak w znaczącym stopniu uniemożliwiało uczniom objętym indywidualnym nauczaniem, integrację z rówieśnikami i rzeczywiste włączanie w życie klasy i szkoły. Uczniowie objęci taką formą kształcenia zazwyczaj mieli dużą trudność z powrotem do nauki w oddziałach klasowych.

Należy zwrócić uwagę, że niepełnosprawność nie jest wskazaniem do kierowania ucznia na indywidualne nauczanie. Obecnie przepisy prawa oświatowego dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym z niepełnosprawnościami, zostały skonstruowane w taki sposób, aby umożliwić uczniom jak najczęstszy i najlepszy kontakt ze swoimi rówieśnikami.

Proponuje się kilka rozwiązań:

  • zindywidualizowana ścieżka kształcenia (na podstawie opinii),
  • zajęcia indywidualne lub w grupie do 5 osób (na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego),
  • indywidualne nauczanie z możliwością organizacji zajęć edukacyjnych z klasą oraz udziałem w innych formach życia szkoły, kiedy stan zdrowia ucznia na to pozwala.

Orzeczenie o indywidualnym nauczaniu wydaje się na określony czas. Zajęcia edukacyjne w miejscu pobytu ucznia prowadzone są tylko w sytuacji, gdy jest on chory i z tego powodu nie może uczęszczać do szkoły (gdy stan jego zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły). Kiedy stan zdrowia ucznia ulegnie poprawie, jeśli jest taka możliwość, wraca on na zajęcia do szkoły.

IPET w roku szkolnym 2021/2022 – terminy i zadania

Dyrektor odpowiada za realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu. Dla jak najefektywniejszego działania, wskazuje osobę, która będzie koordynowała pracę zespołu opracowującego Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET). Najczęściej jest to wychowawca lub specjalista szkolny (pedagog, psycholog, pedagog specjalny).

Krok 1. Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia

W terminie 30 dni od dostarczenia orzeczenia lub do 30 września roku szkolnego, w którym uczeń rozpoczyna naukę, zespół nauczycieli uczących przeprowadza Wielospecjalistyczną Ocenę Poziomu Funkcjonowania Ucznia (WOPFU). Celem tego działania jest jak najpełniejsze opisanie funkcjonowania ucznia na terenie danej szkoły w sytuacjach edukacyjnych i pozaeduakcyjnych, w czasie niestrukturalizowanym, w relacjach z rówieśnikami i dorosłymi. WOPFU służy do uzupełnienia zapisów z orzeczenia, jest doprecyzowaniem, opisem specyficznym do kontekstu danego środowiska społecznego i fizycznego placówki.

W zależności od potrzeb, okresowa WOPFU, może być dokonywana we współpracy z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, w tym poradnią specjalistyczną, a także – za zgodą rodziców ucznia – z innymi podmiotami.

Wielospecjalistyczne oceny powinny zawierać wyniki obserwacji pedagogicznej z uwzględnieniem w szczególności:

  • indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych, mocnych stron, predyspozycji, zainteresowań i uzdolnień ucznia;
  • w zależności od potrzeb, zakres i charakter wsparcia ze strony nauczycieli, specjalistów, asystentów lub pomocy nauczyciela;
  • przyczyn niepowodzeń edukacyjnych lub trudności w funkcjonowaniu ucznia, w tym barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie i uczestnictwo ucznia w życiu przedszkolnym lub szkolnym,

Zapisy ostatniego z powyższych punktów zwracają uwagę na ograniczenia środowiskowe (w kontekście środowiska fizycznego i społecznego), bariery, trudności, które NIE pochodzą bezpośrednio od dziecka, nie wynikają z niepełnosprawności czy deficytów. Warto bardzo obiektywnie przyjrzeć się szeroko pojętemu środowisku szkolnemu i potencjalnym barierom, które mogą pogarszać funkcjonowanie ucznia.

  • opis napotykanych trudności w zakresie włączenia ucznia w zajęcia realizowane wspólnie z oddziałem przedszkolnym lub szkolnym.

WOPFU jest niezbędne do właściwego poznania ucznia i adekwatnego przygotowania IPET-u. WOPFU musi być opracowane z udziałem wychowawcy, zespołu nauczycieli prowadzących zajęcia z danym oddziałałem oraz specjalistów pracujących z dzieckiem.

Nie ma jednego obowiązującego wzoru, kwestionariusza WOPFU. Przedszkola i szkoły mogą wypracować własne propozycje najbardziej adekwatne do ich potrzeb i organizacji pracy lub skorzystać z propozycji dostępnych w sieci lub w publikacjach.

Krok 2. Zespół – nauczyciele, specjaliści, rodzice

Po przeprowadzeniu WOPFU koordynator organizuje posiedzenie zespołu, w którym biorą udział osoby współtworzące WOPFU oraz rodzice ucznia. Zespół ten omawia i analizuje wyniki WOPFU oraz zapisy, zalecenia z orzeczenia, a następnie decyduje o sposobie realizacji procesu edukacyjnego.

Dyrektor ma obowiązek skutecznego zawiadomienia rodzica o terminie i miejscu spotkania zespołu nauczycieli i specjalistów w szkole. Uczestniczenie rodziców w takim zespole jest konieczne. To rodzice najlepiej znają swoje dziecko i wiedzą jakie są jego potrzeby i ograniczenia.

W spotkaniach zespołu mogą także uczestniczyć:

  • na wniosek dyrektora przedszkola, szkoły przedstawiciel poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, asystent lub pomoc nauczyciela,
  • na wniosek lub za zgodą rodziców ucznia albo pełnoletniego ucznia – inne osoby, w szczególności lekarz, psycholog, pedagog, logopeda lub inny specjalista.

Zespół wspólnie omawia planowane zapisy (czyli formy wsparcia, działania, dostosowania, planowane formy i metody pracy), które mają być zawarte w IPET.

Spotkania zespołu odbywają się minimum dwa razy w roku. Celem spotkań jest ocena efektywności udzielanego wsparcia, na podstawie kolejnych WOPFU wykonywanych regularnie oraz w miarę potrzeb – modyfikacja IPET-u.

Krok 3. IPET – najważniejsze informacje

IPET wraz z WOPFU, aby spełniały swoją rolę, powinny być „żywymi” dokumentami, modyfikowanymi, uzupełnianymi, przygotowanymi w sposób służący praktyce placówki. Tylko wówczas będą służyły nadrzędnemu celowi – poprawie funkcjonowania dziecka, a nie tylko realizacji wymogów prawa oświatowego.

IPET przygotowuje zespół na okres na jaki zostało wydane orzeczenie, nie dłużej jednak niż na jeden etap edukacyjny. Zastrzega się jednak konieczność monitorowania efektywności zaplanowanych i realizowanych działań. W razie potrzeby IPET się zmienia, aktualizuje.

Nie ma jednego obowiązującego wzoru, kwestionariusza IPET-u. Należy jednak w dokumencie uwzględnić informacje, o których mówi rozporządzenie z 9 sierpnia 2017 r. Przedszkola i szkoły mogą wypracować własne propozycje najbardziej adekwatne do ich potrzeb i organizacji pracy lub skorzystać z propozycji dostępnych w sieci lub w publikacjach.

Lp.IPET powinien opisywać…Wyjaśnienie
1.Zakres i sposób dostosowania odpowiednio programu wychowania przedszkolnego oraz wymagań edukacyjnych, do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia, w szczególności przez zastosowanie odpowiednich metod i form pracy z uczniem.Działania zaproponowane mają być dedykowane konkretnie do danego ucznia, zgodnie z zaleceniami w orzeczeniu i wynikami WOPFU. Nie każdy uczeń z daną niepełnosprawnością potrzebuje tych samych form oddziaływań.
2.Zintegrowane działania nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia z uczniem.Należy opisać konkretnie, na czym będą polegały, czemu służyły, wokół realizacji jakich celów będą się koncentrowały.
3.Formy i okres udzielania uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz wymiar godzin, w którym poszczególne formy pomocy będą realizowane.Formy te mają być zgodne z zaleceniami z orzeczenia dotyczącymi pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Jeśli jest taka potrzeba, wynikająca z WOPFU, zespół może zaproponować dodatkowe formy wsparcia.
4.Działania wspierające rodziców ucznia oraz – w zależności od potrzeb – zakres współdziałania z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi.W tym poradniami specjalistycznymi, placówkami doskonalenia nauczycieli, organizacjami pozarządowymi, innymi instytucjami oraz podmiotami działającymi na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży.
5.Zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne oraz inne zajęcia odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne ucznia.Dla każdego ucznia z niepełnosprawnością organizuje się zajęcia rewalidacyjne wynikające z konkretnej niepełnosprawności. Zajęć tych nie należy prowadzić lub zapisywać w IPET zamiennie z zajęciami specjalistycznymi z pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Uczniowi z niepełnosprawnością przysługują, w miarę potrzeb, oba rodzaje zajęć.
6.Zakres współpracy nauczycieli i specjalistówZapis dotyczy zakresu współpracy. Nie chodzi wyłącznie o opisanie planowanych form współpracy z rodzicami ucznia np.: spotkania, udział w posiedzeniach zespołu, indywidualne konsultacje. Ważne jest opisanie, w jakim zakresie – nad czym wspólnie będą pracować –  szkoła i rodzice np.: usprawnianie jakich funkcji, przez jakie ćwiczenia, z jaka częstotliwością itp.  
7.W przypadku uczniów niepełnosprawnych – w zależności od potrzeb – rodzaj i sposób dostosowania warunków organizacji kształcenia do rodzaju niepełnosprawności ucznia.W tym w zakresie wykorzystywania technologii wspomagających to kształcenie.
8.W zależności od indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia wskazanych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego lub wynikających z wielospecjalistycznych ocen, wybrane zajęcia wychowania przedszkolnego lub zajęcia edukacyjne, które są realizowane indywidualnie z uczniem lub w grupie liczącej do 5 uczniów.Dla uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego istnieje możliwość zorganizowania zajęć indywidualnych lub w małej grupie. Kiedy jest to niezbędne uczeń z niepełnosprawnością powinien mieć zorganizowane zajęcia indywidualnie z nauczycielem na terenie szkoły.  Przy organizowaniu tych zajęć dla ucznia z niepełnosprawnością nie jest potrzebna zmiana orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, ani tym bardziej orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania. Należy zwrócić uwagę, że rozwiązanie powinno być stosowane do wybranych zajęć edukacyjnych oraz okresowo, w razie potrzeby. Dyrektor, po konsultacji z zespołem, który dokonuje WOPFU,  oraz w porozumieniu z rodzicami ucznia, może zdecydować w zaprzestaniu tej formy pracy np.: w sytuacji poprawy funkcjonowania ucznia, w związku z likwidacją barier środowiskowych.

Warto pamiętać, że do obowiązków dyrektora lub koordynatora zespołu należy przekazanie rodzicom ucznia kopii Wielospecjalistycznej Oceny Poziomu Funkcjonowania Ucznia oraz Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego.

IPET – droga do samodzielności

Uczeń z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego ma nie tylko niepełnosprawność i deficyty. A zdarza się, że jest postrzegany przez rodziców, nauczycieli i specjalistów głównie poprzez swoje trudności. WOPFU może być skutecznym narzędziem do odkrywania mocnych stron, zasobów, uzdolnień ucznia. Wówczas można na nich oprzeć proces wsparcia oraz je rozwijać i wzmacniać.  

Podstawowym celem edukacji włączającej jest przygotowanie do jak najpełniejszej samodzielności każdego ucznia, doskonalenie umiejętności społecznych służących dobremu funkcjonowaniu oraz pełna integracja społeczna. Każde przedszkole i szkoła w systemie oświaty powinna zapewnić uczniowi z orzeczeniem:

  • realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego,
  • realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego,
  • zajęcia specjalistyczne,
  • inne zajęcia, w szczególności rewalidacyjne, socjoterapeutyczne, resocjalizacyjne,
  • integrację uczniów ze środowiskiem rówieśniczym.

Wszystkie te działania podejmowane systemowo, regularnie, efektywnie i adekwatnie do potrzeb, docelowo ma prowadzić do zaspokojenia potrzeb: odrębności, samodzielności, a równocześnie integracji społecznej i poczucia wspólnoty.

Podstawa prawna

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2020 r. poz. 1309).

Katarzyna Stępniak

źródło: epedagogika.pl

#arkusz #asd #Asperger #autyzm #BożeNarodzenie #czytanie #dzienniki #edukacja #emocje #grafomotoryka #IPET #komunikacja #lekcja #manualne #metody #motoryka #mowa #niepełnosprawność #niepełnosprawnośćintelektualna #pedagog #percepcja #pisanie #program #przedszkole #rewalidacja #scenariusz #scenariusze #schemat #sensoryka #SI #sposoby #społeczne #szkoła #tematyczne #terapia #terapiaręki #umiejętności #umiejętnościspołeczne #uwaga #uważność #zabawa #zabawy #zajęcia #zajęciaterapeutyczne #ćwiczenia

Reklamy
Reklamy

Reklamy
Reklamy

Reklamy

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

%d blogerów lubi to: