(zestaw gotowy do wykorzystania na zajęciach rewalidacyjnych – ASD / SPE)
Dla kogo? Uczeń z autyzmem (kl. 1–6), trudności w regulacji emocji, przeciążenia sensoryczne, wybuchy złości, wycofanie.
Cel główny: Rozpoznawanie i komunikowanie emocji bez eskalacji napięcia.
Efekt praktyczny: Uczeń używa kart emocji oraz komunikatu „proszę o przerwę”, zanim napięcie osiągnie poziom kryzysowy.
🎯 Dlaczego to ważne?
Dzieci w spektrum często czują bardzo intensywnie, ale:
- mają trudność z nazwaniem emocji,
- nie rozpoznają sygnałów przeciążenia w ciele,
- reagują zachowaniem zamiast komunikatem.
Rewalidacja powinna uczyć strategii regulacyjnych, a nie tylko „kontrolowania zachowania”. Ten scenariusz daje konkretne narzędzia, które można wpisać do IPET/WOPFU jako realne wsparcie funkcjonowania emocjonalnego.
👇 Przeczytaj również:
🧠 Struktura zajęć – 45 minut
1️⃣ Powitanie i skala napięcia (5 minut)
Cel: Sprawdzenie poziomu gotowości do pracy.
🔹 Pokazujemy skalę 1–5 (wizualna, kolorowa).
🔹 Pytamy: „Jak dziś czuje się Twoje ciało?”
🔹 Uczeń wskazuje kolor / liczbę.
Wskazówka do IPET: „Uczeń potrafi wskazać poziom napięcia w skali wizualnej 1–5 z pomocą nauczyciela.”
2️⃣ Rozpoznawanie emocji – praca z kartami (10 minut)
🎴 Karty emocji (proste, czytelne)
Proponowane emocje:
- radość
- smutek
- złość
- strach
- wstyd
- frustracja
- zmęczenie
- przeciążenie
Ćwiczenie 1:
„Wskaż emocję, która pasuje do sytuacji”
(np. „Ktoś zabiera ci kredkę bez pytania.”)
Ćwiczenie 2:
„Gdzie w ciele to czuję?”
Uczeń wskazuje: brzuch, głowa, ręce, serce.
3️⃣ Sygnały przeciążenia – praca na konkretach (10 minut)
Tworzymy tabelę:
| Co czuję w ciele? | Co robię? | Co mogę zrobić zamiast? |
|---|---|---|
| ścisk w brzuchu | krzyczę | proszę o przerwę |
| gorąca twarz | rzucam | oddycham 5 razy |
| napięte ręce | uderzam | ściskam piłkę |
To moment budowania mostu między emocją a strategią.
4️⃣ Nauka komunikatu: „Proszę o przerwę” (10 minut)
🟢 Karta „Proszę o przerwę”
Wersja wizualna:
- zielona karta
- symbol pauzy ⏸
- piktogram dziecka w spokojnym miejscu (wersja czarno-biała znajduje się w sekcji z kartami do pobrania)
Ćwiczenie scenkowe:
- Nauczyciel celowo lekko „zagęszcza” sytuację (np. szybkie polecenia).
- Uczeń ma użyć karty zamiast reagować napięciem.
🔹 Uczymy:
- kiedy użyć,
- gdzie iść (ustalone miejsce),
- ile trwa przerwa (timer 3–5 min).
Wpis do IPET: „Uczeń korzysta z wizualnej karty przerwy w sytuacji wzrostu napięcia (min. 3 razy tygodniowo).”
5️⃣ Technika regulacyjna – 5 minut
Wybieramy jedną:
- oddychanie 4–4
- „ciężkie dłonie” (docisk)
- liczenie wstecz
- wizualizacja bezpiecznego miejsca
Krótko, konkretnie, bez przeciążenia bodźcami.
6️⃣ Podsumowanie – 5 minut
Pytania:
- Która emocja była dziś najłatwiejsza?
- Kiedy użyjesz karty?
- Jak poznasz, że ciało potrzebuje przerwy?
Uczeń zaznacza:
🟢 „Umiem”
🟡 „Jeszcze ćwiczę”
🔵 „Potrzebuję pomocy”
👇 Przeczytaj także:
📄 Karty do pobrania (opis do przygotowania)
🎴 Zestaw 1 – Karty emocji
- 8 emocji (proste ilustracje)
- wersja kolorowa i czarno-biała
- format A6 (na początku wpisu)
🟢 Zestaw 2 – „Proszę o przerwę”
- karta osobista ucznia
- karta na biurko nauczyciela
- mini karta do piórnika
📊 Zestaw 3 – Skala napięcia 1–5
- wersja z kolorami
- wersja z ikonami twarzy
🧩 Wariant dla młodszych dzieci (przedszkole)
- Zamiast tabeli – obrazkowe dopasowanie.
- Krótsza przerwa (2 min).
- Więcej ruchu zamiast rozmowy.
- Emocje ograniczone do 4 podstawowych.
👇 Przeczytaj również:
📈 Cele do IPET (gotowe sformułowania)
✔ Uczeń rozpoznaje 4 podstawowe emocje na podstawie sytuacji.
✔ Uczeń wskazuje sygnały napięcia w ciele.
✔ Uczeń stosuje komunikat „proszę o przerwę” zamiast zachowania impulsywnego.
✔ Uczeń korzysta z wybranej techniki regulacyjnej.
🧠 Dlaczego to działa?
Bo:
- daje strukturę,
- obniża lęk,
- uprzedza kryzys,
- wzmacnia komunikację zamiast tłumienia emocji.
To nie jest „uspokajanie dziecka”.
To uczenie mózgu nowej ścieżki reakcji.
🔗 Powiązane artykuły: Zajęcia rewalidacyjne
(kliknij w link i przewijaj)
- Zajęcia rewalidacyjne dla uczniów ze spektrum autyzmu – 30 gotowych tematów na cały rok (lista + mini-scenariusze)
https://autyzm.life/2026/02/19/zajecia-rewalidacyjne-dla-uczniow-ze-spektrum-autyzmu-30-gotowych-tematow-na-caly-rok-lista-mini-scenariusze/ (autyzm.life i neuroróżnorodni) - Scenariusz zajęć rewalidacyjnych: „Kolorowe Emocje” – jak rozpoznawać i wyrażać uczucia poprzez sztukę
https://autyzm.life/2025/03/24/scenariusz-zajec-rewalidacyjnych-kolorowe-emocje-jak-rozpoznawac-i-wyrazac-uczucia-poprzez-sztuke/ (autyzm.life i neuroróżnorodni) - „Spacer po emocjach” – ćwiczenia uważności i radzenia sobie ze stresem (scenariusz rewalidacyjny dla ucznia z ASD)
https://autyzm.life/2025/10/19/spacer-po-emocjach-cwiczenia-uwaznosci-i-radzenia-sobie-ze-stresem-scenariusz-rewalidacyjny-dla-ucznia-z-asd/ (autyzm.life i neuroróżnorodni) - Scenariusz zajęć rewalidacyjnych: Emocje, nastrój, radość, uczucia – Jak cieszyć się jesienią?
https://autyzm.life/2024/09/23/scenariusz-zajec-rewalidacyjnych-emocje-nastroj-radosc-uczucia-jak-cieszyc-sie-jesienia/ (autyzm.life i neuroróżnorodni) - Techniki samoregulacji emocji u dzieci z ASD – praktyczny przewodnik dla terapeutów
https://autyzm.life/2024/10/07/techniki-samoregulacji-emocji-u-dzieci-z-asd-praktyczny-przewodnik-dla-terapeutow/ (autyzm.life i neuroróżnorodni) - Relaksacja i oddechowe techniki regulacji emocji – ćwiczenia dla dzieci ze spektrum autyzmu
https://autyzm.life/2024/04/22/relaksacja-i-oddechowe-techniki-regulacji-emocji-cwiczenia-relaksacyjne-i-techniki-oddechowe-jako-narzedzia-do-regulacji-emocji-u-dzieci-ze-spektrum-autyzmu/ (autyzm.life i neuroróżnorodni) - Relaksacja Progresywna Mięśni – przewodnik z przykładowym scenariuszem zajęć
https://autyzm.life/2024/09/30/relaksacja-progresywna-miesni-jako-efektywna-metoda-redukcji-stresu-u-dzieci-ze-spektrum-autyzmu-przewodnik-z-przykladowym-scenariuszem-zajec/ (autyzm.life i neuroróżnorodni) - Przykłady WOPFU dla ucznia z autyzmem (kl. 1, 3 i 6) (z gotowym językiem dot. samoregulacji i „karty przerwy”)
https://autyzm.life/2025/10/07/przyklady-wopfu-dla-ucznia-z-autyzmem-klasa-1-3-i-6/ (autyzm.life i neuroróżnorodni) - Jak pomóc dziecku z ASD radzić sobie z napadami złości?
https://autyzm.life/2024/11/27/jak-pomoc-dziecku-z-asd-radzic-sobie-z-napadami-zlosci/ (autyzm.life i neuroróżnorodni) - Kategoria/zbiór: Emocje (scenariusze i materiały na autyzm.life)
https://autyzm.life/emocje/ (autyzm.life i neuroróżnorodni)
💎 Subskrybuj
👉 Zajrzyj do artykułów, scenariuszy rewalidacyjnych i terapeutycznych na autyzm.life i neuroróżnorodni
📘 Sprawdź też eBooki i Pakiety lekcyjne (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na stronie) oraz Arkusze i scenariusze rewalidacyjne wspierające rozwój emocji i komunikacji i wiele innych, nowych narzędzi do pracy w górnych zakładkach strony oraz aktualnych wpisach publikowanych codziennie.
💎 Subskrypcja 5 zł / Premium 10 zł (teksty z hasztagiem #premium)– ciekawe scenariusze i narzędzia pracy. (kliknij i przewijaj)
👇 Przeczytaj:
autyzm.life i neuroróżnorodni 
