Umiejętności komunikacyjne należą do najlepiej zbadanych i zapewne najbardziej istotnych w życiu człowieka.

Jeśli osoba z ASD lub DD (zaburzenia rozwojowe) nie jest w stanie zakomunikować, że chce, aby jej matka, nauczyciel lub rówieśnik zwrócił na nią uwagę, albo że czegoś nie lubi, że nie chce zrobić tego, co jej kazano, albo że chce się pobawić zabawką siostry, to wówczas, co jest oczywiste, zacznie uciekać się do uderzania lub bicia siebie albo kogoś z otoczenia. Dlatego konieczne jest, by osobę taką nauczyć lepszego sposobu komunikowania powyższych próśb, tak by nie musiała dokonywać samookaleczeń w celu zaspokojenia swoich pragnień lub potrzeb.

Trening komunikacji funkcjonalnej (FCT; Carr i Durand, 1985) uczy, jak zgłaszać prośby za pomocą języka, a nie za pomocą SIB (zachowania autoagresywne)/zachowania problemowego. Daną osobę można np. nauczyć, jak prosić o interakcję społeczną, uwagę lub pochwałę („Czy dobrze mi idzie?”, „Mogę się pobawić”, „Cześć, co słychać?” albo nawet „Bawmy się” czy „Cześć”), co zastąpi jej SIB. Jeśli podejmuje ona SIB po to, by uciec przed nielubianą lub wywołującą lęk aktywnością albo sytuacją, można nauczyć ją odmawiania, a także proszenia o zrobienie przerwy, o pomoc w wykonaniu zadania lub o zmianę aktywności. Jeśli podejmuje SIB po to, by uzyskać materialne wzmocnienie, można nauczyć ją proszenia o ulubione przedmioty lub zajęcia (np. „Chcę książkę” lub „Teraz moja kolej”). Jeżeli celem SIB jest uzyskanie wzmocnienia sensorycznego, można nauczyć ją, jak prosić o przedmiot lub aktywność, które są źródłem tej stymulacji (np. „Pohuśtaj mnie, proszę” albo „Pokołysz mnie”), albo o chwilę prywatności.

Uczona przez nas umiejętność komunikacyjna nie może być jakąkolwiek formą reakcji komunikacyjnej, lecz taką, która spełni tę samą funkcję, co SIB. Ponadto musi ona być też skuteczniejsza (bądź co najmniej tak samo skuteczna) niż SIB. Liczne badania pokazują skuteczność FCT (Trening Komunikacji Funkcjonalnej) w leczeniu SIB (zachowań autoagresywnych) (dr Lauren J. Moskowitz, 2018) u osób z ASD i DD (np. Derby i in., 1997; Durand, 1999).

źródło: S. M. Edelson, J. B. Johnson, Zachowania autoagresywne w autyzmie…, Harmonia Universalis, Gdańsk 2018

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.