Każde dziecko z autyzmem jest inne i posiada sobie właściwy potencjał możliwości. Trzeba szukać indywidualnych dróg, które pomogą mu stać się człowiekiem tak samodzielnym i przystosowanym społecznie, jak to tylko możliwe. Opracowałam program zajęć rewalidacji indywidualnej dla ucznia z autyzmem, aby wyposażyć go w wiedzę i umiejętności, które będą dla niego funkcjonalne oraz które okażą się niezbędne w jego przyszłym dorosłym życiu.


Program zajęć rewalidacji indywidualnej dla ucznia z autyzmem




Spis treści:
Wstęp
Wskazania do pracy z dzieckiem
Podstawa programowa
Cel ogólny
Cele szczegółowe
Zadania szkoły
Treści zajęć
Osiągnięcia ucznia
Procedury osiągania celów
Ocenianie osiągnięć ucznia
Ogólne wskazówki do programu rewalidacyjnego
Sposoby dokumentacji pracy
Akceptacja rodziców
Literatura

„Starajmy się zrozumieć, jak dziecku jest trudno,
a wtedy będzie mu znacznie łatwiej”


WSTĘP


Każde dziecko z autyzmem jest inne i posiada sobie właściwy potencjał możliwości. Trzeba szukać indywidualnych dróg, które pomogą mu stać się człowiekiem tak samodzielnym i przystosowanym społecznie, jak to tylko możliwe. Poszukiwania te to długi proces, w którym porażki przeplatają się z sukcesami. To duże wyzwanie dla rodziców i nauczycieli.
Do mojej klasy uczęszcza uczeń XY, u którego stwierdzono autyzm. Chłopiec nie jest zmotywowany do nauki, nie posiada umiejętności siedzenia w miejscu przez dłuższy czas, nie skupia uwagi na nauczycielu i pomocach, nie odpowiada na komunikaty osoby prowadzącej zajęcia. Jego sprawność intelektualna obniżona jest do poziomu niepełnosprawności intelektualnej na pograniczu umiarkowanej i znacznej, mowa zaburzona, a funkcje poznawcze istotnie odbiegają od normy. Fizycznie chłopiec niczym nie różni się od swoich rówieśników, ale zachowuje się tak, jakby nie był w stanie zrozumieć informacji, które docierają do niego za pośrednictwem zmysłów, zwłaszcza słuchu i wzroku. Żyje w nieco innym, własnym świecie, do którego bliscy i nauczyciele próbują znaleźć drogę.
Na podstawie opinii Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Rypinie, Poradni Neurologicznej Dziecięcej we X oraz Niepublicznej Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dla Osób z Autyzmem i o Cechach Autyzmu przy Krajowym Towarzystwie Autyzmu Oddział w Toruniu, podjęłam się opracowania programu zajęć rewalidacji indywidualnej, a w nim takich działań, aby wyposażyć ucznia XY w wiedzę i umiejętności, które będą dla niego funkcjonalne oraz które okażą się niezbędne w jego przyszłym dorosłym życiu.

I. Wskazania do pracy z dzieckiem:

-intensywna praca nad rozwojem umiejętności dnia codziennego przez naśladowanie;

  • wdrażanie do większej samodzielności w zakresie czynności samoobsługowych;
  • ukazywanie związku między nabywanymi umiejętnościami a ich znaczeniem poprzez wykorzystanie ich w konkretnych codziennych sytuacjach;
  • konsekwentne wymaganie od dziecka spełniania poleceń, nie wyręczanie go w działaniu;
  • usprawnianie umiejętności koncentracji uwagi;
  • wydłużanie czasu koncentracji uwagi;
  • poszerzanie zestawu ćwiczeń o zabawy ruchowe, muzyczno-ruchowe oraz wzbogacanie zestawu pomocy dydaktycznych o nowe atrakcyjne i nieznane uczniowi XY;
  • stymulacja polisensoryczna ze szczególnym zwróceniem uwagi na wzrok;
  • somatognozja: kształtowanie poczucia schematu własnego ciała i orientacji w przestrzeni (duży nacisk na naśladowanie ruchów, mowy, z czasem: nazywanie, wskazywanie, rozpoznawanie);
  • uczestnictwo w terapiach Weroniki Sherborn, Metodzie Dobrego Startu, Knillów z elementami stymulacji zmysłów – z rodzicem w celu (koordynowania ruchami i wspomagania reakcji chłopca na polecenia terapeuty,tworzenie sytuacji, w której wykonane przez najbliższą osobę ruchy zostaną nazwane, tworzenia nowych sytuacji i wzbogacania warsztatu pracy z chłopcem o narzędzia terapeutyczne);
  • konsultacja i terapia logopedyczna;
  • przerywanie stereotypowych zabaw;
  • ćwiczenia relaksacyjne.

II. Podstawa programowa

Niniejszy program został opracowany w oparciu o podstawę programową kształcenia ogólnego dla uczniów z upośledzeniem umysłowym umiarkowanym i znacznym w szkołach podstawowych, gimnazjach i oddziałach przysposabiających do pracy w zasadniczych szkołach zawodowych opublikowaną 6 listopada 2003

III. Cel ogólny

Głównym celem edukacji ucznia XY jest rozwijanie jego autonomii, jego personalizacja i socjalizacja, a także – w ramach posiadanych przez niego realnych możliwości – wyposażenie w takie umiejętności i wiadomości aby:

  • mógł porozumiewać się z otoczeniem w jak najpełniejszy dla siebie sposób, werbalnie lub pozawerbalnie,
  • zdobył maksymalną niezależność życiową w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych,
  • był zaradny w życiu codziennym adekwatnie do własnego, indywidualnego poziomu sprawności i umiejętności oraz miał poczucie sprawczości,
  • mógł uczestniczyć w różnych formach życia społecznego, znając i przestrzegając ogólnie przyjętych norm, zachowując przy tym prawo do swojej inności.

IV. Cele szczegółowe:

  1. naśladowanie gestów, ruchów, mimiki;
  2. odtwarzanie odgłosów z otoczenia;
  3. naśladowanie mowy;
  4. naśladowanie schematów zachowań.
  5. wypracowanie całego ciągu czynności związanych z ubieraniem się i rozbieraniem z jak największym wycofaniem obecności osoby dorosłej;
  6. usprawnianie umiejętności jedzenia, picia, posługiwania się sztućcami;
  7. wypracowanie cyklu czynności związanych z prawidłowym myciem rąk, zębów, wycierania nosa i twarzy chusteczką;
  8. zachęcanie do wokalizacji, posługiwania się słowami, które już zna;
  9. nawiązanie dialogu wokalizacyjnego poprzez melodię, natężenie, rytm głosu, proponowanie różnych dźwięków do naśladowania;
  10. wzmacnianie podejmowanych przez dziecko prób mówienia, prowokowanie do mówienia;
  11. odpowiadanie na przejawy komunikacji intencjonalnej;
  12. rozpoznawanie poszczególnych osób, ich imion -nazywanie osób, zachęcanie dziecka do kierowania wzroku w ich stronę, do przywoływania ich gestem i słowem;
  13. utrwalanie gestów na powitanie i pożegnanie – podawanie ręki;
  14. etykietowanie otoczenia,
  15. praca na bazie bodźców sygnałowych – prezentacja przedmiotów, etykiet, gestów przed wykonywaniem danej czynności, dążenie do tego, aby dziecko aktywnie porozumiewało się przez bodźce z własnej inicjatywy;
  16. rozwijanie umiejętności współdziałania z innymi osobami;
  17. rozumienie poleceń: daj-weź, usiądź, chodź tutaj;
  18. rozumienie poleceń związanych z manipulacją przedmiotami;
  19. wykonywanie jednoczynnościowych sekwencji poleceń;
  20. witanie się;
  21. odbieranie informacji: rozumienie komunikatów mówionych znakowo – symbolicznych i przekazywanych za pomocą alternatywnych i wspomagających środków porozumiewania się;
  22. nadawanie informacji: wypowiadanie komunikatów mową i przekazywanie ich za pośrednictwem znaków, symboli oraz innych alternatywnych i wspomagających środków porozumiewania się;
  23. kierowanie zachowaniem innych osób za pomocą werbalnych komunikatów: chodź, przesuń się, daj mi, idźmy, moja kolej, idź sobie;
  24. zadanie typu: chcę …, to jest …, widzę …, mam …, tam jest …;
  25. posługiwanie się komunikatami typu: patrz tutaj …, patrz co ja robię, zrobiłem to …;
  26. odpowiadanie „tutaj” na pytanie: gdzie jest …?.
  27. rozróżnianie i nazywanie kolorów i cech przedmiotów: gorący- zimny, mokry- suchy, twardy- miękki, czysty- brudny, ciemny- jasny, słodki- kwaśny, prosty- krzywy;
  28. określanie funkcji przedmiotów;
  29. kojarzenie ze sobą przedmiotów zwykle występujących razem;
  30. kojarzenie dźwięków z przedmiotami;
  31. określanie przedmiotów, które zginęły z pola widzenia,
  32. porównywanie obrazków, różniących się szczegółami.
  33. muzykowanie;
  34. wykonywanie krótkich tańców naśladowczych;
  35. zabawy muzyczno-ruchowe.
  36. powiązań pomiędzy różnymi częściami ciała;
  37. możliwości używania różnych części ciała;
  38. powiązań własnego ciała z innymi ludźmi i przestrzenią;
  39. rozpoznawanie siebie w lustrze, poszczególnych części swojego ciała, przez dotykanie ich i wskazywanie – wspieranie dziecka poprzez prowadzenie jego ręki, w późniejszym etapie podpowiadanie werbalne i wizualnie;
  40. ćwiczenia odczuwania własnego ciała i orientacji przestrzennej, odczuwania własnego ciężaru – w trakcie zabaw ruchowych, rytmicznych, muzycznych, czynności samoobsługowych – wspieranie chłopca różnymi formami podpowiedzi zależnie od potrzeb.
  41. rozpoznawanie przedmiotów np. ubrań, przyborów szkolnych, mebli, zabawek itp. – proszenie o podanie przedmiotu, wybór jednego z przedmiotów, porządkowanie ich, porównywanie, dopasowywanie prostych przedmiotów, poznawanie ich cech, poznawanie nowych przedmiotów w oparciu o polisensoryczną stymulację i integrację wrażeń;
  42. spostrzeganie położenia własnego ciała w przestrzeni wobec przedmiotów, ludzi – w trakcie ćwiczeń ruchowych, zajęć plastycznych, muzyczno-rytmicznych, codziennych sytuacji;
  43. próby wskazywania ilustracji;
  44. poszerzanie repertuaru zachowań zabawowych z wykorzystaniem własnego ciała, ciała nauczyciela, przedmiotów.
  45. budowanie, konstruowanie (budowanie różnych układów według wzoru, konstruowanie z klocków);
  46. nawlekanie, przewlekanie (zdejmowanie i nakładanie elementów na stojak, nawlekanie przedmiotów z dużymi otworami na drut, sznurek, nawlekanie elementów z zachowaniem określonego rytmu kolorów, kształtów itp., „obszywanie” na okrętkę perforowanych wzorników);
  47. wydzieranie (darcie dowolne papieru, wydzieranie z papieru wzdłuż perforowanych linii, wydzieranie z papieru według pokazu);
  48. stemplowanie (odbijanie śladów dłoni, odbijanie śladów stempli, stemplowanie dowolne, stemplowanie według wzoru).
  49. rozwijanie umiejętności pozostawania w sytuacji zadaniowej bez udziału nauczyciela.
  50. rozwijanie umiejętności samodzielnych zabaw;

V. Zadania szkoły

1. Tworzenie właściwych warunków, niezbędnych do zapewnienia uczniowi komfortu psychicznego, poczucia bezpieczeństwa i akceptacji, nawiązanie pozytywnego kontaktu emocjonalnego nauczyciela z uczniem.
2. Rozwijanie u ucznia motywacji do porozumiewania się z drugą osobą, komunikowania potrzeb i stanów emocjonalnych.
3. Tworzenie sytuacji edukacyjnych i wykorzystywanie sytuacji życiowych do rozwijania umiejętności komunikacyjnych ucznia.
4. Wdrażanie do samodzielnego wykonywania czynności związanych z samoobsługą, umożliwianie doznawania satysfakcji z osiąganej niezależności.
5. Konstruowanie sytuacji wychowawczych umożliwiających doświadczanie relacji społecznych.
6. Uczenie zasad współistnienia społecznego oraz kształtowanie umiejętności radzenia sobie w różnych sytuacjach społecznych.
7. Stwarzanie sytuacji sprzyjających poznawaniu otoczenia, w którym przebywa uczeń.
8. Wspieranie rozwoju sprawności psychofizycznej ucznia, prowadzenie zajęć niezbędnych do rozwoju psychoruchowego.

VI. Treści zajęć

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.