Reklamy

Program nauczania języka polskiego dla obcokrajowca, dziecka z Ukrainy

„Szukamy wszystkiego, co nas łączy, co wzajemnie
wzbogaca,co służy przyjaźni i wspólnocie.”
(T.Pilch)

Wszystkie dzieci przybywające z zagranicy, będące w wieku 7-18 lat, w tym także te, które ubiegają się lub podlegają ochronie międzynarodowej, korzystają z nauki w szkołach publicznych na takich samych zasadach, jak dzieci polskie.

PROGRAM NAUCZANIA JĘZYKA POLSKIEGO DLA OBCOKRAJOWCA (dziecka z Ukrainy)
W ROKU SZKOLNYM ……./……..

Uczeń (imię i nazwisko): ………………………………….
klasa 1-3 Szkoła Podstawowa

1. Cele główne zajęć:
• pomoc uczniowi w przezwyciężaniu trudności w opanowaniu języka polskiego,
• nabycie przez ucznia kompetencji językowej, umożliwiającej porozumiewanie się w języku polskim w podstawowym zakresie,
• wspieranie wszechstronnego rozwoju ucznia, zwłaszcza jego naturalnych zdolności, zainteresowań i możliwości w sferach: intelektualnej, psychicznej i moralnej.

2. Cele szczegółowe:
• zainteresowanie dziecka językiem i kulturą polską oraz rozbudzenie w nim chęci porozumiewania się po polsku,
• rozbudzanie w dziecku uczucia radości i satysfakcji z nauki języka polskiego,
• kształcenie i rozwijanie komunikacyjnych kompetencji językowych oraz sprawności językowych w zakresie recepcji (rozumienie ze słuchu, czytanie) i produkcji (mówienie i pisanie),
• rozwijanie podstawowych umiejętności służących świadomemu uczeniu się (głównie umiejętności czytania, pisania, liczenia, wypowiadania się) poprzez wyrównywanie braków w wiadomościach wynikających z pobytu za granicą i z nieznajomości języka polskiego,
• wzmacnianie chęci poznawania i uczestnictwa w polskiej kulturze, np. poprzez czynne branie udziału w życiu klasowym,
• kształtowanie umiejętności porozumiewania się z rówieśnikami, współpracy w grupie w środowisku szkolnym i pozaszkolnym,
• stworzenie podstaw językowych, psychologicznych, społecznych i kulturowych do dalszej nauki na kolejnych etapach edukacyjnych,
• uwzględnianie indywidualnych potrzeb dziecka, umacnianie wiary we własne siły i umożliwianie osiągania sukcesu.

3. Metody i formy pracy:
• metody podające – oparte na słowie: praca z książką, wyjaśnienie, opis, opowiadanie, rozmowa
• oparte na obserwacji, np. pokaz
• oparte na praktycznej działalności
• aktywizujące: drama, gry dydaktyczne.

4. Treści kształcenia edukacji polonistycznej:
– usprawnianie mowy (ćwiczenia z zakresu emisji głosu – właściwe artykułowanie głosek i akcentowanie sylab),
– ćwiczenia w mówieniu (poprawne wypowiadanie wyrazów i budowanie zdań, opowiadanie historyjek obrazkowych i sytuacyjnych),
– utrwalenie znajomości liter alfabetu, ich poprawne i kształtne pisanie, właściwe łączenie w wyrazy oraz porównywanie z drukowanymi,
– praktyczne stosowanie znajomości liter,
– układanie wyrazów z ruchomego alfabetu,
– rozróżnianie samogłosek i spółgłosek,
– utrwalanie pojęć: zdanie, wyraz, sylaba, liter, głoska,
– budowa zdania, liczenie wyrazów w zdaniu, sylab i głosek w wyrazie,
– ćwiczenia w analizie i syntezie słuchowo-wzrokowej wyrazów,
– ćwiczenia w czytaniu różnych tekstów: głoskami, sylabami, wyrazami, metodą globalną i zdaniami
– doskonalenie techniki czytania (tempo, poprawność, rozumienie)
– wdrażanie do głośnego i cichego czytania ze zrozumieniem,
– rozpoznawanie zdań oznajmujących, pytających i rozkazujących,
– rozpoznawanie części mowy: rzeczowników i czasowników,
– rozpoznawanie rodzajów oraz liczb części mowy,
– znaki interpunkcyjne: kropka, przecinek, dwukropek,
– układanie prostych zdań z rozsypanek wyrazowych,
– utrwalanie poznanych zasad ortograficznych (pisownia dwuznaków i zmiękczeń, używanie wielkiej litery, przestrzeganie poprawności ortograficznej poznanych wyrazów),
– ćwiczenia w kształtnym pisaniu i właściwym łączeniu liter,
– ćwiczenia w poprawnym przepisywaniu tekstów,
– ćwiczenia w pisaniu z pamięci zdań oraz próby pisania wyrazów i krótkich zdań ze słuchu,
– układanie i zapisywanie zdań,
– nauka rymowanek i wierszyków,
– korzystanie z gier dydaktycznych: domino sylabowe, domino literowo-obrazkowe, memo itp.

5. Tematyka zajęć:

1. Alfabet
• poznawanie alfabetu,
• samogłoski i spółgłoski,
• litera a głoska,
• sylaba, wyraz, zdanie.
2. Kolory
• nazewnictwo na podstawie warzyw i owoców oraz skojarzeń.
3. Ja i moi bliscy
• podstawowe informacje o sobie (imię, nazwisko, wiek, miejsce zamieszkania),
• witanie się i zwroty grzecznościowe,
• moje zainteresowania,
• emocje, marzenia, świat wyobraźni,
• najbliższa rodzina.
4. Moja szkoła i moja klasa
• pomieszczenia (sala lekcyjna, boisko szkolne, biblioteka, toaleta)
• pracownicy,
• przybory szkolne,
• koledzy i koleżanki.
5. Dom i otoczenie
• dom (pomieszczenia, meble),
• zabawki,
• podwórko, plac zabaw,
• ciekawe miejsca.
6. Człowiek
• części ciała,
• ubranie,
• zdrowie,
• posiłki,
• higiena osobista,
• zawody,
• komunikowanie się,
• uczucia.
7. Życie codzienne
• kalendarz (dni tygodnia, miesiące, godziny, pory dnia),
• podstawowe czynności dnia codziennego,
• obowiązki szkolne i domowe,
• gry, zabawy, koła zainteresowań,
• żywienie (artykuły spożywcze, posiłki i potrawy),
• zakupy (kupowanie, sprzedawanie, cyfry i liczby),
• ubranie (części garderoby).
8. Przyroda
• pory roku i pogoda,
• zwierzęta,
• rośliny.
9. Polska
• symbole narodowe,
• wielcy Polacy,
• miasta,
• zabytki.
10. Święta i tradycje
• Boże Narodzenie i Wielkanoc,
• Święta Narodowe,
• Święta rodzinne.
11. Podróże
• środki transportu,
• zachowanie w podróży,
• ciekawi ludzie, miejsca i wydarzenia,
• wakacje.
12. Język nauki
• podstawowe terminy z zakresu wiedzy o języku polskim,
• utrwalanie poznanych zasad ortograficznych.

Realizacja celów kształcenia jest możliwa poprzez:
• respektowanie dotychczasowych doświadczeń językowych ucznia,
• spiralny układ treści nauczania,
• selektywny dobór materiału językowego ze względu na jego dostosowanie do poziomu znajomości języka polskiego przez dziecko,
• stosowanie wielokanałowych sposobów prezentowania i ćwiczenia umiejętności językowych poprzez odwoływanie się do wszystkich zmysłów,
• odwoływanie się do zdolności naśladowczych uczniów w procesie dydaktycznym,
• wykorzystanie zróżnicowanych i atrakcyjnych dla dziecka technik nauczania,
• odwoływanie się do zabawy jako podstawowej formy aktywności dziecka.

Treści programu dostosowane będą do indywidualnych potrzeb, możliwości i kompetencji językowych ucznia (źródło: edux.pl)

Krótkie informacje dla ucznia z Ukrainy na dobry początek

Tradycje i obyczaje na Ukrainie

Wielokulturowość w Przedszkolu „Pod Muchomorkiem”

„Szukamy wszystkiego, co nas łączy, co wzajemnie
wzbogaca,co służy przyjaźni i wspólnocie.”
(T.Pilch)

Dzieci w wieku przedszkolnym zadają mnóstwo różnych pytań. Okres ten warto wykorzystać na rozbudzenie w nich ciekawości świata, wrażliwości na potrzeby innych.
Edukację wielokulturową w przedszkolu rozpoczynamy od wyrabiania w dzieciach własnej tożsamości, poznania naszej kultury, tradycji, muzyki, sztuki itp. Wejście Polski do Unii Europejskiej zainicjowało w przedszkolach i szkołach działania mające na celu poznanie kultury innych narodów. Dzieci, poprzez kreatywną zabawę poznawały tradycje i zwyczaje innych państw, np. Francji, Niemiec, Grecji i innych. Podczas dni kultury wybranych krajów UE dzieci poznawały ich bogactwo kulturowe, elementy tańców, piosenek, wspólnie z nauczycielkami przygotowywały i degustowały proste potrawy związane z poznawanym krajem. Nasze przedszkole odwiedzili goście z różnych zakątków świata,
nie tylko z Europy. Z przedszkolakami bawili się studenci z Gruzji, Tunezji i Brazylii.
Dzieci miały okazję nauczyć się krótkich piosenek w ich ojczystych językach, tańców, porozumiewać się prostymi zwrotami w języku angielskim (na miarę możliwości przedszkolaka). Studenci wzbogacili swą wiedzę o nowe doświadczenia, przeżyli niezapomniane chwile. Na zakończenie ich pobytu w naszym przedszkolu dzieci własnoręcznie wykonały dla nich upominki, co wywołało wielkie wzruszenie. Były to rysunki, laurki, papierowe składanki.
Niedawno przedszkolaki miały okazję poznać elementy kultury Japonii. Przyczyniła się do tego siostra jednej z dziewczynek uczęszczających do grupy pięciolatków, Halinka Rzewuska. Na co dzień uczy się ona w Liceum Ogólnokształcącym Sióstr Nazaretanek z oddziałami międzynarodowymi w Warszawie. Szkoła od trzech lat prowadzi wymianę ze szkołą Harima Hig School w Japonii. Jako najlepsza uczennica Halinka zakwalifikowała się na wyjazd do tejże szkoły, a po powrocie postanowiła podzielić się z dziećmi swoimi wrażeniami.
W Polsce coraz częściej spotykamy osoby reprezentujące różne kręgi kulturowe. Do naszego przedszkola uczęszczali i nadal uczęszczają dzieci cudzoziemców. Byli już Ukraińcy, Japończycy, Koreańczycy, Francuzi, a obecnie są Bośniacy, oraz dzieci z tzw.
małżeństw mieszanych np. polsko-nigeryjskich. Naszych wychowanków nie dziwi więc fakt, że widzą obok siebie rówieśników o odmiennym wyglądzie, języku, upodobaniach. Dzięki znajomości przez nauczycielki z naszego przedszkola języka angielskiego, oraz wsparciu nauczyciela tegoż języka bardzo szybko został rozwiązany podstawowy problem, jakim jest bariera językowa. Zarówno dzieci jak i rodzice zostali otoczeni specjalną opieką od pierwszych dni ich pobytu w przedszkolu. Wspólnie uczestniczyli w zabawach, zajęciach, poznawali nauczycieli, personel przedszkola, sposoby pracy z dziećmi w grupie. Przyjazna, życzliwa atmosfera stworzona przez cały personel dała im poczucie bezpieczeństwa i pomogła odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Rodzice dzieci cudzoziemskich są często zapraszani na uroczystości wewnątrzprzedszkolne (różne konkursy, zabawy związane z porą roku, tradycjami polskimi np.”Andrzejki”), podczas których prezentujemy elementy naszych tradycji, naszej kultury. Chętnie uczestniczą w urodzinach dzieci z grupy, gdzie dzielą się swoimi doświadczeniami.
Takie spotkania sprzyjają kształceniu u przedszkolaków prawidłowych postaw w stosunku do ludzi różnych narodowości i wspierają integrację dzieci z innych kręgów kulturowych.
Niedawno ukończyłam kurs „Praca z dzieckiem cudzoziemskim ” zorganizowanym przez Studium Prawa Europejskiego w Warszawie. Poszerzyłam swoje kompetencje, poznałam procedury dotyczące pracy z dziećmi cudzoziemskimi w przedszkolu, sposoby rozwiązywania problemów związanych z adaptacją tych dzieci. Zdaję sobie sprawę, że niewłaściwy stosunek do dostrzeganych wokół różnic prowadzi do wzajemnych uprzedzeń, dlatego naszym zadaniem jest kształtowanie poczucia własnej tożsamości dzieci i uczenie akceptacji innych kultur już od najmłodszych lat.
„Poznając kulturę innych krajów wzmacniamy własną tożsamość kulturową.”
mgr Elżbieta Churska
mgr Marta Lewandowska

nauczyciel w Prywatnym Przedszkoli i Żłobku
„Pod Muchomorkiem” w Toruniu (źródło: edux.pl)

Cudzoziemcy

Uczniowie-cudzoziemcy korzystają z nauki i opieki we wszystkich typach publicznych przedszkoli i szkół do ukończenia 18 lat lub ukończenia szkoły ponadpodstawowej/ponadgimnazjalnej na warunkach dotyczących obywateli polskich.

Cudzoziemcy korzystają na warunkach dotyczących obywateli polskich z nauki w publicznych szkołach dla dorosłych, publicznych szkołach policealnych, publicznych szkołach artystycznych, publicznych placówkach i publicznych kolegiach pracowników służb społecznych oraz z kształcenia ustawicznego w formie kwalifikacyjnych kursów zawodowych, jeśli są:

1)  obywatelami pozostałych 27 państw członkowskich Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim  Obszarze Gospodarczym (Islandia, Liechtenstein, Norwegia) i Konfederacji Szwajcarskiej, a także członkami ich rodzin posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu;

2)  osobami pochodzenia polskiego w rozumieniu przepisów o repatriacji;

3)  osobami, którym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielono:

– zezwolenia na pobyt stały;

– ochrony uzupełniającej oraz członkowie ich rodzin;

– zgody na pobyt tolerowany;

– zgody na pobyt ze względów humanitarnych oraz członkowie ich rodzin;

– ochrony czasowej;

– zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej;

– zezwolenia na pobyt czasowy w związku z okolicznością, o której mowa w art. 127, art. 159 ust. 1, art. 176 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 lub 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650);

4)  osoby, którym nadano status uchodźcy oraz członkowie ich rodzin;

5)  członkami rodzin osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy;

6)  osobami posiadającymi ważną Kartę Polaka;

7)  osobami, dla których uprawnienie takie wynika z umów międzynarodowych;

8)  osobami, które posiadają kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”, wizę Schengen lub wizę krajową wydaną w celu wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

9) stypendystami otrzymującymi stypendia Ministra Edukacji Narodowej, organu prowadzącego szkołę lub dyrektora szkoły.

W świetle przepisu art. 165 ust. 5 ustawy – Prawo oświatowe, pozostali cudzoziemcy mogą pobierać naukę w publicznych szkołach dla dorosłych, publicznych szkołach policealnych, publicznych szkołach artystycznych, publicznych placówkach i publicznych kolegiach pracowników służb społecznych oraz korzystać z kształcenia ustawicznego w formie kwalifikacyjnych kursów zawodowych na warunkach odpłatności.

Wysokość odpłatności oraz sposób wnoszenia opłat, uwzględniający przewidywane koszty kształcenia oraz możliwość całkowitego lub częściowego zwolnienia z tej odpłatności ustala organ prowadzący szkołę.

Cudzoziemcy podlegający obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, którzy nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, mają prawo do dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego w formie dodatkowych zajęć lekcyjnych z języka polskiego. Dodatkową naukę języka polskiego organizuje gmina lub powiat właściwe ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca. Korzystanie przez cudzoziemców z dodatkowych zajęć z języka polskiego nie jest ograniczone czasowo.

Cudzoziemcy mogą korzystać także z dodatkowych zajęć wyrównawczych z danego przedmiotu nauczania przez okres 12 miesięcy. Łączny wymiar dodatkowych zajęć z języka polskiego i zajęć wyrównawczych nie może przekroczyć 5 godzin tygodniowo.

Uczniowie-cudzoziemcy podlegający obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, którzy nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, mają prawo do pomocy udzielanej przez osobę władającą językiem kraju pochodzenia, zatrudnioną w charakterze pomocy nauczyciela przez dyrektora szkoły nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy.

Dla cudzoziemców podlegających obowiązkowi szkolnemu, placówka dyplomatyczna lub konsularna kraju ich pochodzenia działająca w Polsce albo stowarzyszenie kulturalno-oświatowe danej narodowości mogą organizować w szkole, w porozumieniu z dyrektorem szkoły i za zgodą organu prowadzącego, naukę języka i kultury kraju pochodzenia.

Obywatele polscy przybywający z zagranicy

Obywatele polscy przybywający z zagranicy podlegający obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki mają prawo do dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego
w formie dodatkowych zajęć lekcyjnych z języka polskiego przez okres 12 miesięcy. Dodatkową naukę języka polskiego organizuje gmina lub powiat właściwe ze względu na miejsce zamieszkania ucznia. Uczniowie mogą także korzystać z dodatkowych zajęć wyrównawczych z danego przedmiotu nauczania przez okres 12 miesięcy. Łączny wymiar dodatkowych zajęć z języka polskiego i zajęć wyrównawczych nie może przekroczyć 5 godzin tygodniowo.

Finansowanie

Na zadania związane z kształceniem uczniów przybywających z zagranicy przysługuje jednostkom samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej. Przewidziano w niej dodatkowe wagi, obejmujące uczniów korzystających z dodatkowej nauki języka polskiego oraz uczniów oddziałów przygotowawczych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu poddziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019 są to wagi P44=1,5 oraz P45=0,3.

Egzaminy zewnętrzne

Do dnia 10 września roku szkolnego, w którym mają być przeprowadzone egzaminy zewnętrzne, Dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w komunikacie wskazuje szczegółowe sposoby dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego, w przypadku zdających, którzy potrzebują takiego dostosowania. Przewidziano ułatwienia dla osób przybywających z zagranicy, które  przystępują do egzaminów zewnętrznych.

Ułatwienia dla cudzoziemców (art. 44zzr ust. 7 ustawy o systemie oświaty)

Uczeń albo absolwent, któremu ograniczona znajomość języka polskiego utrudnia zrozumienie czytanego tekstu, może przystąpić do:

  • egzaminu ósmoklasisty, z wyjątkiem egzaminu z języka obcego nowożytnego – w warunkach i formie dostosowanych do jego potrzeb edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych, na podstawie pozytywnej opinii rady pedagogicznej;
  • egzaminu maturalnego, z wyjątkiem egzaminu z języka obcego nowożytnego – w warunkach dostosowanych do jego potrzeb oraz możliwości psychofizycznych, na podstawie pozytywnej opinii rady pedagogicznej.

Dostosowanie formy egzaminu ósmoklasisty polega na przygotowaniu odrębnych arkuszy egzaminacyjnych dostosowanych do potrzeb ucznia, któremu ograniczona znajomość języka polskiego utrudnia zrozumienie czytanego tekstu.

Dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego polega m.in. na wykorzystaniu odpowiednich środków dydaktycznych (np. słownika dwujęzycznego), odpowiednim przedłużeniu czasu przewidzianego na przeprowadzenie tych egzaminów.

Ułatwienia dla obywateli polskich przybywających z zagranicy (art. 44zzr ust. 6 ustawy o systemie oświaty)

Uczeń, słuchacz albo absolwent, który w roku szkolnym, w którym przystępuje do egzaminu ósmoklasisty lub egzaminu maturalnego, był objęty pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole ze względu na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia komunikacji językowej lub sytuację kryzysową lub traumatyczną, może przystąpić do egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego w warunkach dostosowanych do jego potrzeb edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych wynikających odpowiednio z rodzaju tych trudności, zaburzeń lub sytuacji kryzysowej lub traumatycznej, na podstawie pozytywnej opinii rady pedagogicznej.

Dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego polega m.in. na wykorzystaniu odpowiednich środków dydaktycznych (np. słownika dwujęzycznego), odpowiednim przedłużeniu czasu przewidzianego na przeprowadzenie tych egzaminów.

Materiały

Przydatne materiały dotyczące wspierania uczniów przybywających z zagranicy są dostępne na stronie Ośrodka Rozwoju Edukacji (https://www.ore.edu.pl/uczen-ze-specjalnymi-potrzebami-edukacyjnymi/4365-wielokulturowosc-w-szkole-uczen-cudzoziemski) oraz Ośrodka Rozwoju Edukacji Polskiej za Granicą (http://powroty.otwartaszkola.pl/).

Materiały dla nauczycieli pracujących w oddziałach przygotowawczych i prowadzących dodatkowe zajęcia z języka polskiego, opracowane przez Fundację im. Mikołaja Reja w ramach konkursu Ministerstwa Edukacji Narodowej na realizację zadań publicznych „Wspieranie inicjatyw edukacyjnych w szkolnym środowisku wielokulturowym” w latach 2017-18:

  1. przewodnik dla nauczyciela „W polskiej szkole” oraz narzędzia do pracy
    z uczniami z doświadczeniem migracji komplementarne z podręcznikami dla klas I-III szkoły podstawowej(https://www.ore.edu.pl/2015/03/wielokulturowosc-w-szkole-uczen-cudzoziemski/) lub (http://fundacjareja.eu/w-polskiej-szkole/);
  2. metodyka nauczania języka edukacji szkolnej uczniów z doświadczeniem migracji – matematyka (http://fundacjareja.eu/do-pobrania/).

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18.02.2011 r. w sprawie ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców (Dz.U. Nr 61, poz. 306)

Uznanie wykształcenia uzyskanego za granicą

https://www.gov.pl/web/edukacja/uznawanie-wyksztalcenia-uzyskanego-za-granica

Opis i analiza przypadku rozpoznania i rozwiązywania problemu edukacyjnego – uczeń obcojęzyczny w klasie

OPIS I ANALIZA PRZYPADKU ROZPOZNANIA I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU EDUKACYJNEGO

UCZEŃ OBCOJĘZYCZNY W KLASIE

I. Identyfikacja problemu:
W roku szkolnym 2015/2016 w klasie II pojawiła się nowy uczeń pochodzący z Ukrainy. Nikita wraz z rodzicami wyemigrował z rodzinnego kraju w związku z sytuacją ekonomiczną. Rodzice ucznia dostali możliwość podjęcia pracy w Polsce. Uczeń i jego rodzice nie porozumiewali się w języku polskim. Wszelkie informacje na temat edukacji ucznia w ukraińskiej szkole uzyskałam po pewnym czasie. Było to związane z trudnościami językowymi rodziców i uzyskaniem tłumaczenia świadectwa ucznia przez biegłego tłumacza.

II. Geneza i dynamika zjawiska:
Pojawianie się uczniów cudzoziemskich w polskich szkołach jest zjawiskiem coraz bardziej powszechnym. Polskie regulacje prawne umożliwiają edukację dzieci cudzoziemskich. Dokumenty prawne podkreślają wolność zachowania kultury, języka, obyczajów, prawa do nauki języka mniejszości, możliwość tworzenia własnych instytucji edukacyjnych oraz zakaz dyskryminacji. Wskazują również na zasadę równości w dostępie do edukacji wszystkich dzieci znajdujących się na terenie Rzeczypospolitej.
Pierwsze informacje o nowym uczniu uzyskałam od dyrekcji szkoły i pedagoga szkolnego. Uczeń rozpoczął edukację szkolną w wieku siedmiu lat. Opuścił szkołę na Ukrainie mając lat osiem (początek drugiej klasy). Do Polski przyjechał wraz z obojgiem rodziców. W ojczystym kraju pozostał jego straszy brat będący uczniem szkoły wojskowej. Rodzice ucznia podczas późniejszych rozmów zaprzeczali jakoby powodem emigracji była sytuacja polityczna na Ukrainie.
Za pierwszy cel postawiłam sobie za zadanie podjąć takie działania, aby nowy uczeń szybko zaadaptował się w nowej szkole, klasie oraz wśród dzieci odmiennej kultury i innym języku. Angażując do współpracy uczniów mogłam pomóc mu w szybszym opanowaniu umiejętności porozumiewania się w języku polskim. Do współpracy zaprosiłam rodziców uczniów mojej klasy. W ten sposób chciałam pomóc rodzicom ucznia w adaptacji w nowym miejscu i uzyskaniu wsparcia i pomocy.

III. Znaczenie problemu:
Nieodłącznym elementem towarzyszącym pracy w wielokulturowym środowisku szkolnym jest niepewność, która pojawia się w kontaktach nauczyciela z uczniami i ich rodzicami . Nauczyciel i uczniowie często nie wiedzą, czy ich zachowania lub słownictwo nie urazi przedstawiciela innej kultury. Rozmówca może zupełnie inaczej rozumieć pewne sformułowania. Dwuznaczność pojawia się również w interpretacji zachowań uczniów, rodziców oraz wynika ona z norm zachowań mających swoje źródła w danej kulturze.
Proces adaptacji i integracji dzieci postępuje szybciej w środowisku, w którym czują się bezpiecznie, są akceptowane, mogą liczyć na wsparcie rówieśników i osób dorosłych. Aby ten proces przebiegał prawidłowo, należało do niego przygotować nowego ucznia, uczniów mojej klasy ze mną – wychowawcą włącznie oraz innych nauczycieli uczących w klasie.

IV. Prognoza:
negatywna:
• izolacja ucznia
• brak obustronnej akceptacji w relacjach nowy uczeń – koledzy/ koleżanki z klasy
• narastające problemy z komunikowaniem się i opanowaniem języka polskiego
• pogłębiające się problemy w opanowaniu wiadomości i umiejętności przewidzianych w programie nauczania i podstawie programowej,
• w konsekwencji niechęć do szkoły

pozytywna:
• prawidłowe relacje z grupą rówieśniczą
• wzajemna akceptacja i tolerancja mimo odmienności kulturowej, religijnej i językowej
• opanowanie umiejętności porozumiewania się w języku polskim
• wyrównanie różnic programowych
• wzrost samooceny ucznia

V. Propozycje rozwiązań:
Celem podjętych przeze mnie działań, przy współpracy z dyrekcją i pedagogiem szkolnym, było zintegrowanie ucznia z zespołem klasowym i wspomaganie w nawiązaniu pozytywnych relacji z rówieśnikami. Ważne było wspieranie emocjonalne, okazywanie cierpliwości i zrozumienia ze strony uczących nauczycieli i uczniów. Należało pomoc dziecku w pokonywaniu barier językowych i nadrobieniu różnic programowych. Sposób organizacji dodatkowej nauki języka polskiego jest określony rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 września 2016 r. w sprawie kształcenia osób niebędących obywatelami polskimi oraz osób będących obywatelami polskimi, które pobierały naukę w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw. Dla ucznia zorganizowano dodatkowe zajęcia nauki języka polskiego oraz zajęcia wyrównawcze. Łączny wymiar dodatkowych zajęć z języka polskiego i zajęć wyrównawczych wyniósł 5 godzin tygodniowo. W trakcie pracy zwracałam uwagę na potrzeby emocjonalne dziecka, budowałam właściwe relacje z rówieśnikami. Indywidualizowałam również wymagania i na bieżąco współpracowałam z innymi nauczycielami, pedagogiem i dyrekcją szkoły.
W celu szybszej adaptacji i integracji rodziców ucznia w środowisku lokalnym do współpracy włączyłam rodziców pozostałych uczniów mojej klasy.

VI. Wdrażanie oddziaływań.
W trakcie spotkania z rodzicami ucznia uzyskałam informację o uczniu dotyczące jego zainteresowań, umiejętności i przebiegu nauczania w szkole ukraińskiej. Tłumaczenie świadectwa ucznia otrzymałam w późniejszym terminie. Było to związane z brakiem umiejętności porozumiewania się rodziców ucznia w języku polskim , a co za tym idzie w znalezieniu biegłego tłumacza. Rodzice chłopca zostali zapoznani z planem zajęć i ofertą zajęć dodatkowych. Uczeń otrzymał podręczniki szkolne i zeszyt do zadań dodatkowych. Materiały na zajęcia lekcyjne oraz do nauki języka polskiego i zajęć wyrównawczych przygotowywałam dla ucznia sama.
Po ustaleniu daty przyjścia ucznia do szkoły postanowiłam porozmawiać z pozostałymi uczniami w swojej klasie na temat przybycia nowego ucznia do szkoły. Rozmawiałam z nimi o pochodzeniu nowego ucznia i jego religii. Postanowiłam również przedstawić im sytuację jaka wówczas panowała na Ukrainie w związku z panującym tam konfliktem zbrojnym. Nie miałam pewności, co do powodów emigracji rodziny ucznia. Uznałam również, że z powodu pozostania brata nowego ucznia na Ukrainie jak i innych członków rodziny, ustalimy wspólnie w klasie listę pytań, których na razie nie będziemy zadawać, aby nie sprawiać mu przykrości lub nie wprawić w zakłopotanie. Było to pytania np.: Dlaczego wyjechał z kraju? Czy ktoś z jego rodziny tam pozostał? Czy tęskni za bratem? Zdecydowaliśmy, że poczekamy aż uczeń sam rozpocznie mowę na ten temat.
Ponieważ uczniowie nie znali języka ukraińskiego, ani rosyjskiego, postanowiliśmy, że mogą porozumiewać się z uczniem w języku angielskim (był to dodatkowy język w jego szkole) lub w języku polskim będą zadawać krótkie pytania posługując się przy tym gestami lub środkami wizualnymi. Sama postanowiłam przygotować sobie listę słówek w języku ukraińskim, które ułatwiłyby mi komunikacji z uczniem, a za razem ich znajomość sprawiłaby, że uczeń nie czułby się źle w obcojęzycznej klasie. Przygotowałam zwroty na powitanie, pożegnanie oraz dotyczące przyborów szkolnych. Ustaliliśmy również z kim uczeń mógłby siedzieć w ławce. Wybraliśmy chłopca ( za jego zgodą), którego w klasie wszyscy uważali za koleżeńskiego, kontaktowego i chętnego do samopomocy koleżeńskiej.
W pierwszym dniu zajęć, w których uczestniczył uczeń, okazało się, że jest chłopcem otwartym, szybko nawiązującym kontakt z rówieśnikami. Sposób porozumiewania się za pomocą gestów, przyczynił się do powstania wielu wesołych sytuacji, które rozluźniły atmosferę w klasie. Aby uczeń i pozostali uczniowie mogli się bliżej poznać postanowiłam podczas zajęć z edukacji polonistycznej i społecznej porozmawiać z nimi na temat obyczajów, kultury ukraińskiej. Dokonywaliśmy porównań tradycji i sposobów obchodzenia świąt w obu państwach. Dzięki tym rozmowom wszyscy mogli się bliżej poznać.
Już w pierwszym dniu zajęć okazało się, że uczeń ma opanowane wiadomości i umiejętności z zakresu edukacji matematycznej. Potrafił sprawnie mnożyć i dzielić oraz dodawać i odejmować w zakresie 100, znał wybrane figury geometryczne zamieniał jednostki miary i czasu.
Ponieważ uczeń musiał nadrobić program klasy pierwszej oraz nauczyć się języka polskiego, przygotowałam sobie alfabet ukraiński wraz z jego wymową i transkrypcja polską. Naukę pisania polskich liter alfabetu ułatwił nam fakt, że wiele liter alfabetu ukraińskiego ma zapis podobny do polskiego. Niestety utrudniało to naukę czytania, ponieważ większość liter o podobnym zapisie graficznym wymawiało się inaczej. Postanowiłam nawiązać kontakt z panią, która opiekowała się uczniem, podczas nieobecności jego rodziców. Okazało się, że jest to osoba z wykształceniem pedagogicznym z zakresu wychowania przedszkolnego, która porozumiewa się w języku rosyjskim. Dzięki nawiązanej współpracy uczeń mógł liczyć na rzetelną pomoc w odrabianiu prac domowych, a rodzice mogli liczyć na dokładny przekaz informacji związanych z edukacją dziecka.
Na zajęcia lekcyjne przygotowywałam dla ucznia osobne materiały do zajęć bazując m.in. na ćwiczeniach i podręcznikach do klasy I. Nauka języka polskiego wraz z wyrównaniem różnic programowych odbywała się również podczas zajęć dodatkowych. Bazując na „Elementarzu” Mariana Falskiego uczeń opanował naukę czytania. Czytanie i pisownię polskich wyrazów chętnie ćwiczył w domu. Trudność stwarzało mu wymawianie polskich dwuznaków. Czytając tekst prosił o pomoc w przeczytaniu trudnych lub niezrozumiałych dla niego wyrazów Podczas zajęć lekcyjnych starłam się włączać ucznia w tok lekcji zachęcając do pracy w parach. Podczas zajęć zadawałam mu pytania zamknięte i otrzymywał dłuższy czas na udzielenie odpowiedzi. Mógł również korzystać z środków wizualnych. W ciągu roku szkolnego uczeń opanował poznane zasady ortograficzne. Kończąc klasę trzecią, uczeń pisząc ze słuchu, popełniał nieliczne błędy. Dużo czasu na zajęciach było poświęconych na przyswojenie deklinacji i koniugacji. Podczas zajęć i na przerwach często prosił aby poprawiać go jeśli coś źle powie. Uczeń musi jednak w dalszym ciągu pracować nad estetyką pisma oraz przełamaniem niechęci do wypowiadania się w formie pisemnej.
W trakcie wyrównywania różnic programowych z zakresu innych edukacji uczeń na bieżąco poznawał i opanowywał nowe słownictwo polskie. W krótkim czasie stał się tłumaczem dla swoich rodziców.
Uczeń tak jak wielu uczniów cudzoziemców, przeszedł etapy szoku kulturowego: miesiąc miodowy, szok kulturowy, ożywienie i dopasowanie. Przechodząc etap szoku kulturowego uczeń zaczął popadać w konflikty z rówieśnikami, wybuchał złością z drobnych powodów. W takich sytuacjach potrzebował czasu na ochłonięcie by móc później podjąć rozmowę wyjaśniającą przyczyny swojego zachowania. Był to etap, w którym oziębiły się jego stosunki koleżeńskie z niektórymi kolegami. W rozmowach z nauczycielami był ironiczny, upierał się przy swoich racjach. Aby wyjaśnić zaistniałą sytuację, starałam się dużo rozmawiać z całą klasą o tym jak mogą rozwiązywać konflikty między sobą np.: powinni dać sobie czas na ochłonięcie, szczerze mówić o tym co czują lub poprosić o pomoc nauczyciela. Rozmowy z klasą, z uczniem, i jego rodzicami oraz wsparcie pedagoga szkolnego pomogły załagodzić tę sytuację.
W celu szybszej adaptacji i integracji rodziców ucznia w środowisku lokalnym do współpracy włączyłam rodziców uczniów mojej klasy. Podczas zebrania uprzedziłam rodziców , że do klasy przyjdzie nowy uczeń. Przedstawiłam z jakiego kraju pochodzi, jakie są różnice religijne oraz z jakich powodów rodzina ucznia wyemigrowała do Polski. Ponieważ w kulturze ukraińskiej nie obchodzi się Mikołajek, poprosiłam rodziców organizujących tą imprezę klasową o zorganizowanie paczki również dla nowego ucznia, co w efekcie okazało się dla niego miłym zaskoczeniem. Rodzice mieszkający blisko miejsca zamieszkania ucznia nawiązali kontakt z jego rodzicami i oprowadzili ich po dzielnicy wskazując, gdzie są takie instytucje jak apteka, poczta, przychodnia oraz sklepy. Ze względu na nieznajomość języka polskiego rodziców ucznia, pomogli również w skontaktowaniu się z biegłym tłumaczem oraz w przypadku choroby dziecka z lekarzem pediatrą.

VII. Efekty oddziaływań.
Wspólne działania szkoły, rodziców, uczniów i moje przyniosły oczekiwane efekty. Uczeń w szybkim tempie nauczył się mówić w języku polskim i wyrównał różnice programowe. Pisząc stara się stosować poznane zasady ortograficzne jak i zasady interpunkcji. Wyróżnia w zdaniu poznane części mowy. Potrafi napisać zdanie rozwinięte i złożone. Nadal niechętnie wypowiada się w formie pisemnej, ale przy pomocy planu pisze list, zaproszenie, opis i krótkie opowiadanie. Uczeń w dalszym ciągu musi pracować nad estetyką pisma. Posiada wiele informacji z zakresu edukacji społecznej i przyrodniczej związanej z naszym krajem. Jak każdy uczeń ma swoje ulubione zajęcia edukacyjne. Bardzo lubi edukację matematyczną i wychowanie fizyczne, zwłaszcza zajęcia na basenie. W trzeciej klasie uczestniczył w Międzynarodowym Konkursie „Kangur Matematyczny” oraz w Ogólnopolskiej Olimpiadzie „Olimpusek”. Uczeń nawiązał przyjaźnie z kolegami i koleżankami. Mimo swojego dominującego charakteru stara się zawierać kompromisy i wyjaśniać wszelkie nieporozumienia. Dzięki temu, że jego rodzice znaleźli stałe miejsce pracy zwiększyło się jego poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji. Teraz chętniej opowiada o swojej rodzinie, szkole i kolegach z Ukrainy (źródło: edux.pl)

Literatura:
• Białek K. (red.), Międzykulturowość w szkole – poradnik dla nauczycieli i specjalistów, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2015 r.
• Fiok E., Osiem kroków czyli kilka praktycznych rad , Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2014 r.
• Bernacka – Langier A., Dąbrowska E., Pawlic – Rafałowska E., Wasilewska – Łaszczuk J., Zasuńska M., Praca z uczniem cudzoziemskim. Przewodnik dobrych praktyk dla dyrektorów, nauczycieli, pedagogów i psychologów, Biuro Edukacji Urzędu m.st. Warszawy, Warszawa 2011 r.
• Bernacka – Langier A., Janik – Płocińska B., Pawlic-Rafałowska E., Kosowicz A., Piegat – Kaczmarzyk M., Walczak G., Rejmer Z., Wasilewska – Łaszczuk J., Zasuńska M., Inny w polskiej szkole poradnik dla nauczycieli pracujących z uczniami cudzoziemskimi, Biuro Edukacji Urzędu m.st. Warszawy, Warszawa 2010 r.

foto: Bankier.pl

Pakiet: Umiejętności społeczne dla ucznia ze spektrum autyzmu w szkole masowej – 6 zł

Pakiet zawiera 6 scenariuszy do wykorzystania na zajęciach rewalidacyjnych lub do ćwiczeń w domu

Pakiet zawiera scenariusze i historyjki społeczne:

  1. Odmawianie – instrukcja
  2. Rozpoznawanie kolegów i koleżanek w klasie
  3. Umiejętność sygnalizowania przerwy
  4. Kontakt wzrokowy
  5. Jak wyjść do toalety w trakcie lekcji?
  6. Serce – mowa gestów

Opata jednorazowa niezależna od subskrybcji

Zebrane środki pozwolą na dalszy rozwój strony oraz publikowanych treści

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.